Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Ai chịu kinh phí bồi dưỡng công chức quản lý phát triển đô thị địa phương?

Theo Quyết định 2222/QĐ-TTg, UBND cấp tỉnh tự bảo đảm kinh phí đào tạo cho công chức cấp tỉnh và cơ sở, trong khi Bộ Xây dựng chi trả bồi dưỡng lãnh đạo cấp sở.

Mục lục nội dungThu gọn

Vấn đề phân định thẩm quyền tài chính trong đào tạo nghiệp vụ đã có lời giải rõ ràng: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm bảo đảm toàn bộ nguồn kinh phí bồi dưỡng công chức chuyên môn cấp tỉnh, lãnh đạo và cán bộ xã, phường; trong khi Bộ Xây dựng chủ trì, bố trí ngân sách đào tạo nhóm lãnh đạo sở, ngành địa phương và đội ngũ giảng viên nguồn. Cơ chế phân bổ ngân sách này đặt ra yêu cầu cấp thiết buộc chính quyền các tỉnh phải chủ động cân đối ngân sách địa phương để chuẩn hóa năng lực cho bộ máy quản lý đô thị hai cấp theo đúng lộ trình đã ban hành.

Phân định trách nhiệm chi trả kinh phí bồi dưỡng công chức giữa Trung ương và địa phương

Trách nhiệm bảo đảm nguồn lực tài chính thực hiện chương trình được xác định cụ thể theo từng cấp quản lý. Theo Điều 1 Mục V Khoản 2, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có trách nhiệm trực tiếp bảo đảm kinh phí tổ chức bồi dưỡng cho ba nhóm đối tượng trọng tâm gồm công chức chuyên môn cấp tỉnh (ĐT2), lãnh đạo chính quyền cơ sở (ĐT3) và cán bộ, công chức thừa hành tại xã, phường, đặc khu (ĐT4). Điều này đồng nghĩa với việc địa phương không thể trông chờ vào nguồn phân bổ từ ngân sách trung ương cho công tác bồi dưỡng diện rộng tại cơ sở, mà phải chủ động bố trí trong dự toán chi thường xuyên hằng năm của tỉnh.

Ở cấp trung ương, theo Điều 1 Mục IV Khoản 3 Điểm a, Bộ Xây dựng chủ trì tổ chức bồi dưỡng cho đối tượng ĐT1 (bao gồm lãnh đạo các sở chuyên ngành, lãnh đạo phòng trực thuộc sở) và đào tạo lực lượng giảng viên. Đồng thời, theo Điều 1 Mục IV Khoản 4, cơ quan trung ương gánh vác trách nhiệm đầu tư, vận hành hệ thống quản lý học tập và học liệu điện tử (hệ thống LMS) kết nối dùng chung trên toàn quốc, tích hợp các phần mềm chuyên ngành và xây dựng kho học liệu số, video hướng dẫn nghiệp vụ để phục vụ cho mọi đối tượng học viên.

Sự phân chia trách nhiệm này thiết lập cơ chế điều hành song song: trung ương chuẩn hóa khung chương trình, xây dựng nền tảng hạ tầng số dùng chung và bồi dưỡng đội ngũ lãnh đạo đầu ngành cùng đội ngũ giảng viên; còn địa phương chủ động nguồn lực, vận hành bộ máy tổ chức đào tạo đến từng cán bộ thừa hành trực tiếp tại cơ sở. Sự phân chia rõ ràng về mặt ngân sách ngăn ngừa tình trạng đùn đẩy trách nhiệm tài chính, đồng thời ràng buộc chặt chẽ thẩm quyền quản lý tài khóa của chính quyền cấp tỉnh với hiệu quả nâng cao chất lượng cán bộ.

Chi tiết 4 nhóm đối tượng cán bộ, công chức thuộc diện bồi dưỡng bắt buộc

Quy định phân định rất rạch ròi 04 nhóm đối tượng (từ ĐT1 đến ĐT4) tương ứng với từng chức danh, vị trí việc làm cụ thể trong bộ máy quản trị đô thị hai cấp. Việc phân loại này nhằm thiết kế chuẩn khung năng lực và xác định cơ quan chịu trách nhiệm tổ chức, thanh toán chi phí đào tạo tương ứng.

Theo Điều 1 Mục II Khoản 1, nhóm ĐT1 là đội ngũ giữ cương vị quản lý cao cấp tại địa phương, bao gồm: Giám đốc, Phó Giám đốc, lãnh đạo các phòng, ban chuyên môn của các Sở Xây dựng; Sở Quy hoạch - Kiến trúc (nếu có); Sở Nông nghiệp và Môi trường; Sở Khoa học và Công nghệ; cùng lãnh đạo cấp sở và lãnh đạo cấp phòng thuộc các cơ quan, ban, ngành, đơn vị tham mưu cấp tỉnh về phát triển đô thị và các lĩnh vực có liên quan.

Theo Điều 1 Mục II Khoản 2, nhóm ĐT2 là lực lượng tham mưu trực tiếp ở cấp tỉnh, bao gồm công chức các phòng, ban chuyên môn thuộc các sở, cơ quan, ban, ngành, đơn vị tham mưu cấp tỉnh về quản lý phát triển đô thị và các lĩnh vực liên quan.

Theo Điều 1 Mục II Khoản 3, nhóm ĐT3 tập trung vào người đứng đầu chính quyền cơ sở, bao gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân và Hội đồng nhân dân các phường, xã, đặc khu dự kiến hình thành đô thị.

Theo Điều 1 Mục II Khoản 4, nhóm ĐT4 bao gồm lãnh đạo, công chức các phòng, ban chuyên môn thực hiện nhiệm vụ quản lý phát triển đô thị và các lĩnh vực có liên quan tại Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân các phường, xã, đặc khu dự kiến hình thành đô thị; cùng các trường hợp khác có liên quan đến quản lý phát triển đô thị theo nhu cầu của địa phương.

Nhóm đối tượngThành phần chức danh theo vị trí việc làmCơ quan chủ trì tổ chứcCơ quan chịu trách nhiệm kinh phí
Đối tượng 1 (ĐT1)Lãnh đạo các Sở Xây dựng, Quy hoạch - Kiến trúc, Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ; lãnh đạo cấp sở, cấp phòng tham mưu cấp tỉnhBộ Xây dựng chủ trì (theo Điều 1 Mục IV Khoản 3 Điểm a)Ngân sách trung ương bảo đảm
Đối tượng 2 (ĐT2)Công chức phòng, ban chuyên môn thuộc các sở, ngành, đơn vị tham mưu cấp tỉnhỦy ban nhân dân cấp tỉnh (theo Điều 1 Mục IV Khoản 3 Điểm b)Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (theo Điều 1 Mục V Khoản 2)
Đối tượng 3 (ĐT3)Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, UBND phường, xã, đặc khu dự kiến hình thành đô thịỦy ban nhân dân cấp tỉnh (theo Điều 1 Mục IV Khoản 3 Điểm b)Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (theo Điều 1 Mục V Khoản 2)
Đối tượng 4 (ĐT4)Lãnh đạo, công chức chuyên môn cấp cơ sở tại HĐND, UBND phường, xã, đặc khu và đối tượng liên quan theo nhu cầuỦy ban nhân dân cấp tỉnh (theo Điều 1 Mục IV Khoản 3 Điểm b)Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (theo Điều 1 Mục V Khoản 2)

Chỉ tiêu hoàn thành đến năm 2030 và áp lực tài chính đối với ngân sách địa phương

Chính quyền địa phương các cấp phải đối mặt với các chỉ tiêu định lượng bắt buộc rất cao trong giai đoạn 2026 - 2030. Điều 1 Mục I Khoản 2 Điểm a xác định cụ thể 4 chỉ tiêu bồi dưỡng then chốt mà hệ thống chính quyền địa phương phải hoàn thành trước năm 2030:

  • Bảo đảm 80% lãnh đạo cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và lãnh đạo cấp phòng, ban thuộc cơ quan chuyên môn cấp tỉnh phụ trách các lĩnh vực liên quan đến quản lý phát triển đô thị gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được bồi dưỡng theo chương trình nâng cao năng lực;
  • Bảo đảm 90% công chức các phòng, ban chuyên môn thuộc cơ quan chuyên môn cấp tỉnh phụ trách các lĩnh vực liên quan đến quản lý phát triển đô thị gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được bồi dưỡng theo chương trình nâng cao năng lực;
  • Bảo đảm 80% lãnh đạo Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các phường và xã, đặc khu dự kiến hình thành đô thị được bồi dưỡng theo chương trình nâng cao năng lực;
  • Bảo đảm 90% công chức có yêu cầu chuyên môn, nghiệp vụ liên quan đến phát triển đô thị gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tại các phường và xã, đặc khu dự kiến hình thành đô thị được bồi dưỡng theo chương trình nâng cao năng lực.

Tỷ lệ đạt 80% đối với cán bộ lãnh đạo và 90% đối với công chức chuyên môn ở cả cấp tỉnh lẫn cấp xã tạo ra áp lực rất lớn lên dự toán ngân sách của địa phương. Do khối lượng công chức thuộc nhóm ĐT2 và ĐT4 chiếm số lượng áp đảo trong bộ máy hành chính, các Sở Tài chính phối hợp với Sở Nội vụ và Sở Xây dựng phải tính toán bài toán kinh phí dài hạn cho cả giai đoạn 2026 - 2030, thay vì chỉ phân bổ manh mún từng năm.

Hơn nữa, theo Điều 1 Mục I Khoản 2 Điểm b và Điểm c, sau giai đoạn 2026 - 2030, công tác bồi dưỡng không dừng lại mà chuyển sang định hướng giai đoạn 2031 - 2035 với nhiệm vụ đánh giá, cập nhật, nâng cấp toàn bộ hệ thống chương trình, tài liệu và học liệu. Tới giai đoạn định hướng đến năm 2045, địa phương phải duy trì hoạt động bồi dưỡng liên tục hằng năm để bảo đảm chuẩn hóa năng lực công chức quản lý phát triển đô thị một cách bền vững.

Cơ cấu chương trình học: Tối thiểu 60% thời lượng thực hành và giải quyết tình huống

Chương trình bồi dưỡng theo khung mới chấm dứt hoàn toàn phương thức giảng dạy nặng về lý thuyết hàn lâm. Theo Điều 1 Mục IV Khoản 2 Điểm a, chương trình và tài liệu bồi dưỡng bắt buộc phải bảo đảm tối thiểu 60% thời lượng dành cho thực hành, thảo luận tình huống thực tế và thực hành xử lý vụ việc cụ thể tại địa phương.

Chương trình được thiết kế theo 2 khối kiến thức và 3 nhóm cấp độ chuyên môn linh hoạt. Về khối kiến thức, theo Điều 1 Mục III Khoản 1:

  • Khối 1 (Kiến thức chung và năng lực lãnh đạo quản lý phát triển đô thị): Trang bị kiến thức nền tảng về thể chế, chính sách, pháp luật, chuyên môn về quản lý phát triển đô thị cho cả bốn đối tượng (ĐT1, ĐT2, ĐT3, ĐT4); trong đó năng lực lãnh đạo, quản lý đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo áp dụng chủ yếu cho đối tượng lãnh đạo ĐT1 và ĐT3.
  • Khối 2 (Kiến thức, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ quản lý phát triển đô thị): Trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành theo vị trí việc làm chuyên sâu cho tất cả các đối tượng từ ĐT1 đến ĐT4.

Theo Điều 1 Mục III Khoản 2 Điểm a, nội dung giảng dạy được phân hóa thành 3 cấp độ: cơ bản, nâng cao và chuyên sâu. Đáng chú ý, ba mức độ chương trình này không phải là lộ trình bắt buộc hoàn thành tuần tự. Các địa phương hoàn toàn có quyền chủ động lựa chọn mức độ phù hợp trên cơ sở nhu cầu thực tế và năng lực của từng đối tượng công chức, giúp tiết kiệm thời gian và tối ưu hóa chi phí đào tạo.

Về chuyên môn sâu, theo Điều 1 Mục IV Khoản 2 Điểm b, các khóa học tập trung cập nhật hàng loạt nội dung cấp thiết như: quy hoạch đô thị và nông thôn; mô hình phát triển đô thị liên kết vùng, đa trung tâm, đa cực, kinh tế biển, TOD, đô thị xanh, đô thị thích ứng và giảm thiểu rủi ro thiên tai, biến đổi khí hậu, đô thị phát thải các-bon thấp; hạ tầng logistics, không gian ngầm, không gian tầm thấp; và đặc biệt là công nghệ mới gồm GIS, BIM, trí tuệ nhân tạo (AI), bản sao số đô thị, hạ tầng số cùng phương thức quản trị đô thị dựa trên dữ liệu.

Để linh hoạt hóa việc tổ chức, Điều 1 Mục III Khoản 4 quy định hình thức đào tạo được thực hiện linh hoạt qua ba phương thức: trực tiếp, trực tuyến, hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến; các chương trình cơ bản và nâng cao có thể chia thành nhiều đợt học ngắn. Việc tận dụng đào tạo trực tuyến qua hệ thống LMS dùng chung sẽ là chìa khóa then chốt giúp các tỉnh giảm tải chi phí đi lại, ăn ở và hội trường cho hàng nghìn công chức cơ sở.

Tình huống minh họa về lập dự toán và phân bổ ngân sách tại địa phương

Để hình dung cụ thể việc áp dụng quy định, hãy xem xét tình huống quản lý thực tế tại một tỉnh sau khi Quyết định 2222/QĐ-TTg có hiệu lực:

Sở Xây dựng tỉnh phối hợp với Sở Nội vụ tiến hành rà soát đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giai đoạn 2026 - 2030 theo đúng quy định tại Điều 1 Mục IV Khoản 1 Điểm a. Kết quả rà soát ghi nhận các nhóm nhân sự cụ thể:

  • Nhóm cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh gồm Giám đốc, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các Trưởng phòng chuyên môn trực thuộc (thuộc đối tượng ĐT1).
  • Nhóm công chức chuyên môn đang công tác tại các phòng phát triển đô thị, quy hoạch thuộc các sở ngành cấp tỉnh (thuộc đối tượng ĐT2).
  • Đội ngũ Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân và Hội đồng nhân dân tại các phường và các xã, đặc khu chuẩn bị chuyển đổi lên đô thị (thuộc đối tượng ĐT3).
  • Các công chức địa chính, xây dựng, đô thị và môi trường trực tiếp làm việc tại các phường, xã, đặc khu dự kiến hình thành đô thị (thuộc đối tượng ĐT4).

Khi cơ quan tài chính địa phương xây dựng phương án cân đối ngân sách, việc phân bổ nguồn vốn phải tuân thủ nghiêm ngặt các căn cứ pháp lý:

Đối với nhóm lãnh đạo ĐT1, địa phương không phải trích ngân sách tỉnh để tổ chức lớp bồi dưỡng tập trung, bởi theo Điều 1 Mục IV Khoản 3 Điểm a, Bộ Xây dựng là cơ quan chủ trì tổ chức bồi dưỡng cho đối tượng ĐT1 và đội ngũ giảng viên nguồn từ ngân sách trung ương. Tỉnh chỉ cần ban hành quyết định cử cán bộ tham gia theo đúng thông báo triệu tập của Bộ.

Ngược lại, đối với toàn bộ các đối tượng ĐT2, ĐT3 và ĐT4, Sở Tài chính không thể đề xuất xin nguồn hỗ trợ từ Trung ương mà phải căn cứ vào Điều 1 Mục V Khoản 2 (Ủy ban nhân dân cấp tỉnh bảo đảm kinh phí tổ chức bồi dưỡng cho các nhóm ĐT2, ĐT3, ĐT4) để bố trí ngân sách địa phương. Nhằm bảo đảm đạt chỉ tiêu 90% công chức cấp tỉnh (ĐT2), 80% lãnh đạo cơ sở (ĐT3) và 90% công chức cơ sở (ĐT4) được bồi dưỡng theo Điều 1 Mục I Khoản 2 Điểm a, địa phương lựa chọn kết hợp học trực tuyến qua hệ thống LMS do Bộ Xây dựng cung cấp với các đợt thực hành tình huống trực tiếp, giúp tiết kiệm đáng kể nguồn chi ngân sách tỉnh.

Ai bị ảnh hưởng và các bước cơ quan địa phương cần triển khai ngay

Quy định tác động trực tiếp đến nhiều nhóm chủ thể trong hệ thống hành chính nhà nước. Mỗi bên có trách nhiệm và nghĩa vụ pháp lý riêng biệt:

  • Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: Chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng Chính phủ về việc bảo đảm ngân sách địa phương, ban hành kế hoạch bồi dưỡng giai đoạn 2026 - 2030 và hằng năm; bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu bồi dưỡng 80% lãnh đạo và 90% công chức chuyên môn trước năm 2030.
  • Cơ quan tài chính địa phương (Sở Tài chính): Chủ trì thẩm định, bố trí dự toán kinh phí thường xuyên từ ngân sách cấp tỉnh để chi trả cho các chương trình bồi dưỡng đối tượng ĐT2, ĐT3, ĐT4 theo tiến độ hằng năm; thẩm định thanh quyết toán theo đúng chế độ đào tạo, bồi dưỡng hiện hành.
  • Sở Xây dựng và cơ quan nội vụ cấp tỉnh: Rà soát thực trạng năng lực công chức quản lý đô thị hai cấp; lựa chọn chương trình bồi dưỡng phù hợp (cơ bản, nâng cao, chuyên sâu) đã được Bộ Xây dựng phê duyệt; phối hợp tổ chức các lớp học và cập nhật dữ liệu học viên lên hệ thống LMS.
  • Đội ngũ cán bộ, công chức đô thị (từ ĐT1 đến ĐT4): Có quyền và nghĩa vụ tham gia các khóa học nâng cao năng lực số, đổi mới sáng tạo, nắm vững các công cụ mới như GIS, BIM, AI; đồng thời chịu sự giám sát, đánh giá hiệu quả công việc sau bồi dưỡng trong thời hạn từ 6 đến 12 tháng.

Câu hỏi thường gặp về chương trình bồi dưỡng cán bộ, công chức đô thị

Địa phương có được đề nghị ngân sách trung ương chi trả cho công chức cấp xã không?

Không. Theo quy định rõ tại Điều 1 Mục V Khoản 2, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm bảo đảm kinh phí tổ chức bồi dưỡng cho các nhóm đối tượng ĐT2, ĐT3 và ĐT4. Cán bộ lãnh đạo và công chức cấp xã, phường thuộc nhóm ĐT3 và ĐT4 nên ngân sách địa phương phải tự cân đối chi trả toàn bộ.

Công chức có bắt buộc phải học tuần tự từ lớp cơ bản đến chuyên sâu không?

Không bắt buộc. Theo Điều 1 Mục III Khoản 2 Điểm a, ba mức độ chương trình cơ bản, nâng cao và chuyên sâu không phải là lộ trình bắt buộc hoàn thành tuần tự. Các cơ quan, địa phương căn cứ vào năng lực thực tế và yêu cầu vị trí việc làm của từng công chức để cử tham gia mức độ đào tạo thích hợp nhất.

Khóa học có đòi hỏi thời lượng thực hành tối thiểu bao nhiêu phần trăm?

Theo Điều 1 Mục IV Khoản 2 Điểm a, chương trình bồi dưỡng bắt buộc phải dành tối thiểu 60% thời lượng cho các hoạt động thực hành, giải quyết bài tập tình huống thực tế và xử lý vụ việc cụ thể phát sinh tại địa phương; giảm tải tối đa các nội dung lý thuyết thuần túy.

Cơ quan nào chịu trách nhiệm bồi dưỡng đội ngũ giảng viên nguồn?

Theo Điều 1 Mục IV Khoản 3 Điểm a, Bộ Xây dựng là cơ quan chủ trì tổ chức bồi dưỡng cho nhóm đối tượng ĐT1 và toàn bộ đội ngũ giảng viên nguồn phục vụ cho công tác đào tạo trên phạm vi toàn quốc.

Trách nhiệm tổ chức và giải pháp bảo đảm nguồn lực thực thi

Việc phân định kinh phí bồi dưỡng công chức quản lý phát triển đô thị địa phương theo Quyết định 2222/QĐ-TTg đã thể hiện rõ nguyên tắc tự chủ gắn liền với trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương hai cấp. Việc địa phương phải tự trang trải kinh phí đào tạo cho ba nhóm đối tượng ĐT2, ĐT3 và ĐT4 là áp lực không nhỏ, song cũng là cơ hội để các tỉnh, thành phố chủ động tái cấu trúc chất lượng đội ngũ công chức phù hợp với quy hoạch và mô hình kinh tế đô thị riêng biệt của từng địa bàn.

Để triển khai hiệu quả mà không lãng phí ngân sách, các cơ quan chuyên môn và cơ quan tài chính địa phương cần rà soát chính xác dữ liệu công chức theo từng vị trí việc làm, đối chiếu văn bản quy định để xác định đúng nhóm đối tượng, tránh nhầm lẫn giữa thẩm quyền chi của trung ương và địa phương. Đồng thời, việc khai thác tối đa nền tảng học liệu số, hệ thống LMS toàn quốc và áp dụng linh hoạt hình thức học trực tuyến kết hợp trực tiếp sẽ là giải pháp tối ưu giúp hoàn thành đúng chỉ tiêu 80% - 90% trước năm 2030 trong phạm vi ngân sách cho phép.

Ảnh minh họa AI: cơ quan chuyên môn, góc bối cảnh thực tế
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm