Ai được cấp chính sách Thị thực nhân tài Việt Nam?
Theo Nghị quyết 336/NQ-CP, Bộ Công an được giao xây dựng chính sách cấp thị thực đặc thù và cơ chế liên thông thủ tục cư trú cho nhân tài cùng gia đình.
Mục lục nội dungThu gọn
Chính sách Thị thực nhân tài Việt Nam đang được Bộ Công an chủ trì tham mưu xây dựng theo phân công của Chính phủ nhằm thu hút và trọng dụng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc. Căn cứ theo Mục II Khoản 5, đối tượng thụ hưởng trực tiếp của chính sách thị thực đặc thù cùng cơ chế liên thông thủ tục hành chính về nhập cảnh, cư trú là nhân tài quốc tế và thành viên gia đình của họ.
Tổng quan định hướng xây dựng chính sách Thị thực nhân tài Việt Nam
Chính sách Thị thực nhân tài Việt Nam là một cấu phần thuộc Chương trình hành động của Chính phủ ban hành theo Nghị quyết 336/NQ-CP ngày 23/10/2026. Để giải quyết rào cản hành chính đối với nhân lực trình độ cao, Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành nhằm thiết lập khung pháp lý mang tính đột phá, phục vụ thu hút chuyên gia trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn.
Căn cứ theo Mục II Khoản 5, Bộ Công an được giao trách nhiệm chủ trì tham mưu xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành chính sách “Thị thực nhân tài Việt Nam”. Song song với việc cấp thị thực, cơ quan quản lý triển khai phối hợp thực hiện cơ chế liên thông thủ tục hành chính về nhập cảnh, cư trú đối với nhân tài quốc tế và thành viên gia đình theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Yêu cầu xuyên suốt trong quá trình ban hành và thực thi chính sách này là phải gắn liền với công tác bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và bảo vệ bí mật nhà nước theo Mục II Khoản 5. Điều này bảo đảm Việt Nam vừa mở rộng cánh cửa thu hút nguồn lực trí tuệ toàn cầu, vừa duy trì vững chắc kỷ cương an ninh nội địa.
Đối tượng được cấp và hưởng cơ chế nhập cảnh, cư trú
Căn cứ theo Mục II Khoản 5 và Phụ lục I số thứ tự 2, 3, nhóm đối tượng chịu tác động và được hưởng lợi trực tiếp từ chính sách bao gồm:
- Nhân tài quốc tế: Các chuyên gia, nhà khoa học, trí thức nước ngoài đáp ứng tiêu chí trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, chiến lược phục vụ sự phát triển của đất nước.
- Thành viên gia đình của nhân tài quốc tế: Thân nhân đi cùng được áp dụng cơ chế liên thông thủ tục hành chính về nhập cảnh và cư trú nhằm ổn định cuộc sống khi sang làm việc tại Việt Nam.
- Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học: Đơn vị trực tiếp mời, bảo lãnh, sử dụng và phát triển nhân tài quốc tế để giải quyết các bài toán chiến lược quốc gia.
Việc mở rộng đối tượng thụ hưởng sang cả thành viên gia đình giải quyết căn bản nhu cầu an cư, giúp chuyên gia an tâm cống hiến dài hạn tại các dự án nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong nước.
Cơ chế liên thông thủ tục hành chính cho nhân tài quốc tế và gia đình
Trước đây, các thủ tục về thị thực, nhập cảnh, giấy phép và đăng ký cư trú thường được xử lý qua nhiều bước độc lập tại các cơ quan khác nhau. Căn cứ theo Phụ lục I số thứ tự 3, Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng cơ chế phối hợp, liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính đối với nhân tài quốc tế và thành viên gia đình.
Mục tiêu cốt lõi của cơ chế liên thông được quy định rõ tại Phụ lục I số thứ tự 3 gồm các nguyên tắc:
- Bảo đảm tính đơn giản, thuận lợi, cắt giảm tối đa các khâu trung gian gây phiền hà.
- Bảo đảm tính minh bạch về tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình thẩm định và phê duyệt hồ sơ.
- Bảo đảm đúng thẩm quyền quản lý và tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật.
Lộ trình xây dựng và thẩm quyền ban hành văn bản
Theo phân công tại danh mục nhiệm vụ kèm theo Nghị quyết 336/NQ-CP, chính sách Thị thực nhân tài Việt Nam và các đề án quản trị nhân lực đang được các bộ, ngành khẩn trương xây dựng theo các mốc thời gian rõ ràng. Tính đến ngày 15/11/2026, các cơ quan chức năng đang bước vào giai đoạn hoàn thiện hồ sơ thể chế.
| Tên nhiệm vụ, đề án | Cơ quan chủ trì | Kết quả / Sản phẩm dự kiến | Thời hạn hoàn thành |
|---|---|---|---|
| Hồ sơ Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc biệt về công tác nhân tài (Phụ lục I số thứ tự 1) | Bộ Nội vụ | Nghị quyết của Quốc hội | Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI (Tháng 10-11/2026) |
| Nghiên cứu ban hành chính sách “Thị thực nhân tài Việt Nam” (Phụ lục I số thứ tự 2) | Bộ Công an | Nghị quyết của Quốc hội | Quý II/2027 |
| Xây dựng Khung tiêu chí quốc gia về nhân tài; cơ chế tiền lương, nhà ở, y tế (Phụ lục I số thứ tự 6) | Bộ Nội vụ | Nghị định | Quý II/2027 |
| Cơ chế phối hợp, liên thông giải quyết thủ tục hành chính cho nhân tài quốc tế và gia đình (Phụ lục I số thứ tự 3) | Bộ Nội vụ | Đề án trình Thủ tướng Chính phủ | Quý III/2027 |
| Xây dựng Mạng lưới nhân tài Việt Nam toàn cầu (Phụ lục I số thứ tự 4) | Bộ Ngoại giao | Đề án trình Thủ tướng Chính phủ | Quý IV/2027 |
| Cơ sở dữ liệu quốc gia và Cổng thông tin điện tử quốc gia về nhân tài (Phụ lục I số thứ tự 5) | Bộ Nội vụ | Cơ sở dữ liệu và Cổng thông tin | Quý IV/2027 |
Theo bảng trên, sản phẩm của nhiệm vụ nghiên cứu chính sách Thị thực nhân tài Việt Nam là Nghị quyết của Quốc hội, thời hạn hoàn thành là Quý II/2027 theo Phụ lục I số thứ tự 2. Đến Quý III/2027, Đề án về cơ chế phối hợp liên thông thủ tục hành chính sẽ được Bộ Nội vụ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành theo Phụ lục I số thứ tự 3.
Chính sách tài chính, hạ tầng và đãi ngộ đồng bộ hỗ trợ nhân tài
Thị thực và cư trú chỉ là khâu mở đầu. Để nhân tài nước ngoài và kiều bào phát huy năng lực, Nghị quyết 336/NQ-CP xác lập một hệ sinh thái đồng bộ về ngân sách, tín dụng và môi trường nghiên cứu chuyên sâu.
Về cơ chế ngân sách, căn cứ theo Mục II Khoản 4 điểm a, Bộ Tài chính chủ trì xây dựng cơ chế tài chính đặc thù; bố trí ngân sách nhà nước cho công tác nhân tài đạt khoảng 0,1% GDP hằng năm trong tổng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Những địa phương có khả năng tự chủ ngân sách được quyền quyết định mức chi cao hơn mức bình quân này.
Về đòn bẩy cho doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu, căn cứ theo Mục II Khoản 6, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì nghiên cứu xây dựng cơ chế tín dụng ưu đãi và bảo lãnh tín dụng. Chính sách này áp dụng cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo; tạo điều kiện tiếp cận các khoản vay trung hạn, dài hạn với lãi suất ưu đãi để xây dựng phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu và cơ sở hạ tầng kỹ thuật.
Bên cạnh đó, căn cứ theo Mục II Khoản 7, Bộ Ngoại giao chủ trì xây dựng và phát triển Mạng lưới nhân tài Việt Nam, kết nối chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và nhân tài quốc tế. Đi liền với kết nối là yêu cầu rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan về bảo vệ dữ liệu, bí mật nhà nước, sở hữu trí tuệ, quốc phòng và an ninh.
Trách nhiệm báo cáo và đánh giá trách nhiệm người đứng đầu
Một điểm mới mang tính bắt buộc trong tổ chức thực hiện là gắn kết quả công tác nhân tài với đánh giá trách nhiệm lãnh đạo.
- Đánh giá người đứng đầu: Căn cứ theo Mục II Khoản 8 điểm a, kết quả thu hút, trọng dụng và phát huy nhân tài là một trong những căn cứ đánh giá trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và người đứng đầu đơn vị, địa phương.
- Thời hạn gửi báo cáo định kỳ: Căn cứ theo Mục II Khoản 8 và các điều khoản tổ chức thực hiện, các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố phải định kỳ rà soát, đánh giá kết quả thực hiện, gửi báo cáo về Bộ Nội vụ trước ngày 15 tháng 11 hằng năm để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền.
- Xử lý khó khăn, vướng mắc: Trường hợp phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền trong quá trình triển khai, các cơ quan, địa phương phải kịp thời báo cáo Bộ Nội vụ để tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.
Tình huống minh họa về quy trình phối hợp thu hút nhân tài
Một viện nghiên cứu trọng điểm hoặc doanh nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam có nhu cầu tuyển dụng một chuyên gia quốc tế hàng đầu về trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết 336/NQ-CP, quy trình phối hợp và thụ hưởng chính sách diễn ra theo các mắt xích cụ thể:
Thứ nhất, về cư trú và nhập cảnh, chuyên gia quốc tế và thân nhân sẽ thuộc diện xem xét áp dụng chính sách “Thị thực nhân tài Việt Nam” do Bộ Công an tham mưu và cơ chế liên thông thủ tục hành chính do Bộ Nội vụ cùng Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp phối hợp xử lý theo Mục II Khoản 5 và Phụ lục I số thứ tự 2, 3.
Thứ hai, về hạ tầng làm việc, viện nghiên cứu hoặc doanh nghiệp có thể tiếp cận cơ chế vay vốn trung hạn, dài hạn với lãi suất ưu đãi hoặc bảo lãnh tín dụng từ Ngân hàng Nhà nước theo Mục II Khoản 6 để hoàn thiện phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu hiện đại phục vụ nhiệm vụ nghiên cứu.
Thứ ba, nguồn lực triển khai của đề tài nghiên cứu được đảm bảo thông qua cơ chế tài chính đặc thù từ nguồn ngân sách nhà nước dành cho nhân tài đạt khoảng 0,1% GDP hằng năm theo Mục II Khoản 4 điểm a.
Cuối cùng, đơn vị sử dụng lao động tổng hợp kết quả tuyển dụng và làm việc của chuyên gia để đưa vào báo cáo định kỳ gửi về Bộ Nội vụ trước ngày 15 tháng 11 hằng năm theo Mục II Khoản 8, đóng góp trực tiếp vào chỉ số đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị.
Đối tượng bị ảnh hưởng và hành động cần triển khai
Để chuẩn bị sẵn sàng khi các chính sách có hiệu lực đầy đủ, các nhóm đối tượng liên quan cần chủ động thực hiện các phần việc sau:
- Chuyên gia và nhân tài quốc tế: Thường xuyên theo dõi Khung tiêu chí quốc gia về nhân tài dự kiến ban hành tại Nghị định vào Quý II/2027 để chuẩn bị hồ sơ minh chứng năng lực chuyên môn phù hợp theo Phụ lục I số thứ tự 6.
- Tổ chức, viện nghiên cứu và doanh nghiệp tuyển dụng: Rà soát danh mục các bài toán chiến lược, dự án trọng điểm công nghệ; lập kế hoạch đầu tư hạ tầng phòng thí nghiệm để kịp thời tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi theo Mục II Khoản 6 khi Ngân hàng Nhà nước ban hành hướng dẫn.
- Các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Quán triệt việc đưa chỉ tiêu nhân tài vào quy hoạch phát triển của ngành, địa phương theo Mục II Khoản 8 điểm a; thiết lập quy trình nội bộ nhằm bảo đảm công tác báo cáo định kỳ gửi Bộ Nội vụ đúng hạn 15/11 mỗi năm.
Câu hỏi thường gặp
Ai là cơ quan chủ trì ban hành chính sách Thị thực nhân tài Việt Nam?
Căn cứ theo Mục II Khoản 5 và Phụ lục I số thứ tự 2, Bộ Công an là cơ quan chủ trì tham mưu xây dựng, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan liên quan để trình cấp có thẩm quyền ban hành Nghị quyết của Quốc hội về chính sách này.
Thời hạn hoàn thành việc xây dựng chính sách thị thực này là khi nào?
Căn cứ theo Phụ lục I số thứ tự 2 kèm theo Nghị quyết 336/NQ-CP, thời hạn hoàn thành việc nghiên cứu ban hành chính sách “Thị thực nhân tài Việt Nam” là Quý II/2027.
Thành viên gia đình của nhân tài quốc tế có được hưởng chính sách liên thông cư trú không?
Có. Căn cứ theo Mục II Khoản 5 và Phụ lục I số thứ tự 3, cơ chế liên thông thủ tục hành chính về nhập cảnh và cư trú được áp dụng đồng thời đối với nhân tài quốc tế và các thành viên gia đình của họ nhằm bảo đảm điều kiện sinh sống thuận lợi, minh bạch.
Cơ chế tài chính ngân sách cho công tác nhân tài được quy định ở mức nào?
Căn cứ theo Mục II Khoản 4 điểm a, ngân sách nhà nước cho công tác nhân tài được bố trí đạt khoảng 0,1% GDP hằng năm trong tổng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; các địa phương tự chủ ngân sách được quyết định mức chi cao hơn.
Kết luận và các bước theo dõi tiếp theo
Chính sách Thị thực nhân tài Việt Nam cùng cơ chế liên thông thủ tục hành chính nhập cảnh, cư trú cho gia đình nhân tài là bước đi chiến lược theo Nghị quyết 336/NQ-CP nhằm tháo gỡ rào cản hành chính và thu hút nguồn lực trí tuệ đỉnh cao. Các cơ quan quản lý và đơn vị tuyển dụng cần theo dõi chặt chẽ tiến độ thẩm định văn bản của Bộ Công an và Bộ Nội vụ trước mốc hoàn thành vào năm 2027, đối chiếu các căn cứ chính thức và chủ động chuẩn bị hạ tầng tiếp nhận nhân tài theo đúng quy định pháp luật.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức