Các tỉnh, thành phố có thể lập vùng phát thải thấp hạn chế xe máy

Theo Quyết định 13/2026/QĐ-TTg, các địa phương được trao quyền chủ động thiết lập những khu vực kiểm soát môi trường nghiêm ngặt. Quy định này tác động trực tiếp tới người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông tại các đô thị trên toàn quốc.

Thẩm quyền lập vùng phát thải thấp và hạn chế phương tiện

Căn cứ theo Trang 5 Mục 8 điểm c, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có thẩm quyền căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu công tác bảo vệ môi trường tại địa phương, trong trường hợp cần thiết xây dựng, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp xem xét quyết định:

• Ban hành quy định riêng về khu vực, vùng phát thải thấp hoặc hạn chế lưu thông đối với xe mô tô, xe gắn máy.
• Quy định lộ trình áp dụng tại địa phương theo hướng nghiêm ngặt hơn quy định chung.
• Huy động nguồn lực nhằm hỗ trợ nhóm người có thu nhập thấp trong việc thay thế các phương tiện đã qua nhiều năm sử dụng, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm cao khi không đáp ứng mức khí thải trên địa bàn quản lý.

Phạm vi và đối tượng áp dụng quy định khí thải

Quy chuẩn kiểm soát khí thải được áp dụng trên phạm vi cả nước đối với các nhóm đối tượng cụ thể:

Lộ trình thực hiện và thời hạn bắt buộc kiểm định

Quyết định 13/2026/QĐ-TTg đã chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 16 tháng 5 năm 2026 theo quy định tại khoản 1 Điều 6. Kể từ thời điểm này, các cơ chế kiểm định và kiểm soát bắt đầu được triển khai trên thực tế.

Theo khoản 2 Điều 6, trong thời hạn 18 tháng kể từ thời điểm bắt đầu thực hiện kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy tại các tỉnh, thành phố, xe mô tô, xe gắn máy khi tham gia giao thông bắt buộc phải thực hiện kiểm định khí thải. Sau thời hạn 18 tháng này, các cơ quan chức năng sẽ chính thức tổ chức kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm theo quy định.

Nhằm tạo thuận lợi cho quá trình chuyển tiếp, nhà nước khuyến khích người dân chủ động thực hiện việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy trước thời hạn quy định theo khoản 3 Điều 6.

Chính sách hỗ trợ người dân và phát triển hạ tầng

Để giảm áp lực tài chính cho người dân khi đưa phương tiện đi kiểm định hoặc thay thế xe cũ, các biện pháp hỗ trợ được giao cho các cơ quan chức năng triển khai:

• Theo Mục 8 điểm d, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có giải pháp huy động, bố trí nguồn lực để miễn phí kiểm định khí thải lần đầu đối với xe mô tô, xe gắn máy trên địa bàn.
• Theo Mục 8 điểm a, chính quyền địa phương xây dựng phương án phát triển hệ thống các cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy nhằm đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu kiểm định.
• Theo Mục 5, Bộ Tài chính có trách nhiệm xây dựng chính sách ưu đãi về thuế, phí; chính sách hỗ trợ tài chính trực tiếp, gián tiếp để hỗ trợ người sử dụng chuyển đổi phương tiện cũng như phát triển cơ sở kiểm định.