Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Chậm dùng đất dự án quá 24 tháng gia hạn: Bị thu hồi, không bồi thường

Theo Quyết định 6140/QĐ-UBND, doanh nghiệp chậm đưa đất vào sử dụng quá 24 tháng gia hạn sẽ bị thu hồi đất và tài sản mà không được bồi thường.

Mục lục nội dungThu gọn

Vấn đề quản lý quỹ đất dự án và tiến độ giải ngân vốn đầu tư xây dựng luôn là bài toán sống còn đối với các doanh nghiệp được Nhà nước giao quyền sử dụng đất. Tại Quyết định 6140/QĐ-UBND ngày 09/11/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về việc giao đất thực hiện dự án tại xã Phúc Thịnh, chế tài đối với hành vi chậm tiến độ đã được xác định rất cụ thể. Doanh nghiệp vi phạm thời hạn đưa đất vào sử dụng đối mặt với nguy cơ bị thu hồi trắng toàn bộ mặt bằng, công trình xây dựng dở dang và toàn bộ chi phí tài chính đã bỏ ra.

Theo điểm h khoản 1 Điều 2, chế tài cao nhất được áp dụng khi doanh nghiệp để xảy ra tình trạng chậm dùng đất dự án quá 24 tháng gia hạn. Đây là lời cảnh báo pháp lý trực tiếp cho các nhà đầu tư bất động sản: mọi sự trì hoãn không có lý do chính đáng hoặc vượt quá khung thời gian pháp luật cho phép đều dẫn đến việc chấm dứt quyền sử dụng đất mà không được hoàn trả bất kỳ quyền lợi kinh tế nào.

Khung thời hạn bắt buộc đưa đất vào sử dụng theo quy định

Mốc thời gian đầu tiên mà doanh nghiệp được giao đất phải tuân thủ nghiêm ngặt là thời hạn khởi động dự án trên thực địa. Theo điểm h khoản 1 Điều 2, trong thời hạn 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa, Công ty cổ phần phát triển đầu tư xây dựng Việt Nam phải đưa đất vào sử dụng. Quy định này đặt dấu mốc chuyển giao quyền và nghĩa vụ thực tế kể từ ngày hoàn tất việc cắm mốc, bàn giao ngoài hiện trường giữa cơ quan chuyên môn và đại diện doanh nghiệp.

Theo điểm h khoản 1 Điều 2, trường hợp doanh nghiệp không đưa đất vào sử dụng hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa thì sẽ kích hoạt cơ chế gia hạn có điều kiện. Việc xác định mốc 12 tháng liên tục không sử dụng đất là căn cứ ban đầu để cơ quan quản lý nhà nước xem xét năng lực triển khai thực tế của chủ đầu tư.

Đối với các dự án có quy mô phân kỳ hoặc xây dựng công trình, tiến độ được đối chiếu chặt chẽ với văn bản chấp thuận đầu tư ban đầu. Điểm h khoản 1 Điều 2 xác định rõ độ trễ cho phép trước khi buộc phải xin gia hạn là mức chậm 24 tháng so với tiến độ được phê duyệt. Khoảng thời gian này là ranh giới giữa việc dự án được tiếp tục thi công bình thường hay bị chuyển sang diện theo dõi vi phạm tiến độ.

Điều kiện và nghĩa vụ tài chính khi được gia hạn tối đa 24 tháng

Khi dự án rơi vào trạng thái chậm tiến độ chạm ngưỡng quy định, quyền sử dụng đất không bị chấm dứt ngay lập tức mà chủ đầu tư được trao một cơ hội khắc phục có điều kiện. Theo điểm h khoản 1 Điều 2, trường hợp không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ 24 tháng thì Công ty cổ phần phát triển đầu tư xây dựng Việt Nam được gia hạn sử dụng đất không quá 24 tháng.

Cơ chế gia hạn này đi kèm điều kiện tài chính bắt buộc, không mang tính hỗ trợ miễn phí. Cụ thể, theo điểm h khoản 1 Điều 2, doanh nghiệp phải nộp bổ sung cho Nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đất đối với thời gian được gia hạn. Đây là khoản chế tài tài chính bù đắp cho việc lãng phí tài nguyên đất đai trong giai đoạn dự án dẫm chân tại chỗ.

Nếu doanh nghiệp không chấp hành việc nộp bổ sung khoản tiền sử dụng đất phát sinh trong thời gian gia hạn, quyền tiếp tục sử dụng đất sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Do đó, việc cân đối dòng tiền để nộp bổ sung nghĩa vụ tài chính theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 2 là yêu cầu bắt buộc để giữ được dự án trong thời gian 24 tháng gia hạn.

Trường hợp vi phạmBiện pháp xử lý và thời hạnNghĩa vụ tài chính bổ sungHệ quả pháp lý cuối cùng
Không đưa đất vào sử dụng 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao thực địaĐược xem xét gia hạn sử dụng đất không quá 24 tháng theo điểm h khoản 1 Điều 2Phải nộp bổ sung khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đất đối với thời gian được gia hạnNếu hết hạn gia hạn vẫn chưa đưa đất vào sử dụng: Thu hồi đất không bồi thường
Tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tưĐược gia hạn thời gian thực hiện tối đa 24 tháng theo điểm h khoản 1 Điều 2Nộp bổ sung cho Nhà nước khoản tiền tương ứng mức tiền sử dụng đất theo điểm h khoản 1 Điều 2Thu hồi toàn bộ diện tích đất, tài sản gắn liền và chi phí đầu tư còn lại
Hết thời hạn được gia hạn vẫn chưa đưa đất vào sử dụngChấm dứt dự án, ban hành quyết định thu hồi đất theo điểm h khoản 1 Điều 2Không được hoàn trả các khoản tiền bổ sung đã nộpMất trắng toàn bộ quyền sử dụng đất, tài sản trên đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại

Hệ quả pháp lý khi chậm dùng đất dự án quá 24 tháng gia hạn

Hệ quả nghiêm khắc nhất đối với các dự án chậm tiến độ được quy định dứt khoát tại phần cuối điểm h khoản 1 Điều 2. Khi hết thời hạn được gia hạn mà Công ty cổ phần phát triển đầu tư xây dựng Việt Nam vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì UBND Thành phố thu hồi đất mà không bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại.

Quy định thu hồi không bồi thường áp dụng đồng thời lên ba nhóm tài sản kinh tế của doanh nghiệp:

  • Về quyền sử dụng đất: Toàn bộ diện tích 4.074m² đất được giao bị Nhà nước thu hồi lại nguyên trạng theo điểm h khoản 1 Điều 2. Doanh nghiệp mất hoàn toàn quyền khai thác, định đoạt diện tích này.
  • Về tài sản gắn liền với đất: Mọi công trình xây dựng, hạng mục hạ tầng kỹ thuật đã xây dựng dở dang trên khu đất đều bị thu hồi mà không được hỗ trợ hay bồi hoàn giá trị theo điểm h khoản 1 Điều 2.
  • Về chi phí đầu tư vào đất còn lại: Toàn bộ các khoản tiền san lấp, giải phóng mặt bằng, đo đạc, lập hồ sơ quy hoạch, chi phí hoàn trả bảo vệ đất trồng lúa và tiền sử dụng đất bổ sung đã nộp đều không được hoàn trả theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 2.

Quy trình thực hiện nghĩa vụ để đưa đất vào sử dụng đúng hạn

Để tránh rơi vào tình trạng chậm tiến độ dẫn tới bị thu hồi, doanh nghiệp được giao đất phải chủ động thực hiện chuỗi thủ tục phối hợp liên ngành từ cấp cơ sở đến cấp thành phố. Theo khoản 1 Điều 2, Công ty cổ phần phát triển đầu tư xây dựng Việt Nam có trách nhiệm tiến hành đồng bộ các nhiệm vụ sau:

  1. Xác định loại đất ban đầu: Liên hệ với UBND xã Phúc Thịnh để xác định diện tích đất có nguồn gốc là đất chuyên trồng lúa trong phạm vi Dự án theo điểm a khoản 1 Điều 2.
  2. Xác định nghĩa vụ tài chính về đất lúa: Liên hệ với Sở Tài chính để hướng dẫn nộp hoàn trả số tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa khi Nhà nước giao đất để sử dụng vào mục đích phi nông nghiệp từ đất có nguồn gốc là đất chuyên trồng lúa theo điểm c khoản 1 Điều 2.
  3. Định giá đất và nhận bàn giao thực địa: Liên hệ với Sở Nông nghiệp và Môi trường để xác định giá đất làm căn cứ tính tiền sử dụng đất; xác định mốc giới và bàn giao đất trên thực địa theo điểm b khoản 1 Điều 2.
  4. Thực hiện nghĩa vụ thuế: Liên hệ với Thuế Thành phố để được hướng dẫn nộp tiền sử dụng đất và các khoản phí, lệ phí và nghĩa vụ tài chính khác phải nộp theo điểm d khoản 1 Điều 2.
  5. Cấp giấy chứng nhận và bàn giao căn hộ: Sau khi hoàn thành nghĩa vụ, liên hệ với Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho Chủ đầu tư và người mua nhà, căn hộ; trao Giấy chứng nhận cho người sử dụng đất đã hoàn tất tài chính theo điểm đ khoản 1 Điều 2.
  6. Chỉnh lý hồ sơ địa chính: Liên hệ với Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội, UBND xã Phúc Thịnh để chỉnh lý hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai theo điểm e khoản 1 Điều 2.
  7. Tuân thủ quy hoạch và xây dựng: Sử dụng đất đúng mốc giới, ranh giới, đúng mục đích; thực hiện dự án theo quy định về đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy theo điểm g khoản 1 Điều 2.

Trách nhiệm giám sát của cơ quan nhà nước đối với dự án

Việc theo dõi và xử lý các mốc tiến độ sử dụng đất không chỉ phụ thuộc vào báo cáo tự nguyện của doanh nghiệp mà được giám sát trực tiếp bởi bộ máy chính quyền địa phương và các sở, ngành chuyên môn:

Theo khoản 6 Điều 2, UBND xã Phúc Thịnh có trách nhiệm trực tiếp giám sát, kiểm tra việc quản lý, sử dụng diện tích đất được giao trong phạm vi ranh giới, mốc giới, đúng mục đích theo quy định của pháp luật; chỉnh lý hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai; xác định diện tích đất chuyên trồng lúa và phối hợp hướng dẫn nộp tiền bảo vệ đất trồng lúa.

Theo khoản 2 Điều 2, Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm xác định giá đất tính tiền sử dụng đất, xác định mốc giới, bàn giao đất trên thực địa, đồng thời hướng dẫn thủ tục cấp Giấy chứng nhận cho chủ đầu tư và người mua căn hộ. Theo khoản 3 Điều 2, Thuế thành phố Hà Nội có trách nhiệm hướng dẫn nộp tiền sử dụng đất và các khoản phí, lệ phí. Theo khoản 4 Điều 2, Sở Xây dựng hướng dẫn thủ tục cấp Giấy phép xây dựng và quản lý xây dựng theo quy định.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị này bảo đảm mọi hành vi sử dụng đất sai mục đích, sai ranh giới hoặc chậm tiến độ đều bị phát hiện sớm và xử lý theo đúng trình tự pháp luật.

Tình huống minh họa: Bài toán tiến độ tại dự án 4.074m² đất

Xem xét trường hợp cụ thể của Công ty cổ phần phát triển đầu tư xây dựng Việt Nam được giao 4.074m² đất tại xã Phúc Thịnh để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang Công an nhân dân (nhà ở xã hội cho cán bộ, chiến sĩ Công an) tại thôn Lễ Pháp theo Quyết định 6140/QĐ-UBND.

Sau khi Sở Nông nghiệp và Môi trường bàn giao đất trên thực địa theo điểm b khoản 2 Điều 2, doanh nghiệp bước vào thời hạn 12 tháng liên tục phải đưa 4.074m² đất này vào sử dụng theo điểm h khoản 1 Điều 2. Giả định doanh nghiệp không thể khởi công xây dựng trong 12 tháng liên tục này do chậm trễ trong khâu hoàn thiện hồ sơ xây dựng với Sở Xây dựng theo khoản 4 Điều 2.

Khi đó, theo điểm h khoản 1 Điều 2, doanh nghiệp buộc phải làm thủ tục xin gia hạn sử dụng đất với thời hạn tối đa là 24 tháng. Trong giai đoạn 24 tháng này, doanh nghiệp phải nộp bổ sung cho Nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đất đối với thời gian gia hạn theo hướng dẫn của cơ quan chức năng.

Nếu sau khi hết thời hạn 24 tháng gia hạn mà doanh nghiệp vẫn chưa đưa được khu đất vào sử dụng thực tế, UBND Thành phố sẽ ra quyết định thu hồi toàn bộ 4.074m² đất theo điểm h khoản 1 Điều 2. Doanh nghiệp mất toàn bộ dự án, không được bồi thường về đất, không được bồi thường các công trình đã xây dở dang và mất trắng toàn bộ chi phí đầu tư vào đất còn lại.

Doanh nghiệp cần làm gì để phòng ngừa rủi ro bị thu hồi đất

Để quản lý chặt chẽ tiến độ và tránh chế tài bị thu hồi đất dự án mà không được hoàn trả tài sản, các doanh nghiệp được giao đất cần lập kế hoạch hành động cụ thể:

  • Kiểm soát mốc thời gian thực địa: Lưu trữ hồ sơ bàn giao mốc giới trên thực địa với Sở Nông nghiệp và Môi trường theo điểm b khoản 1 Điều 2. Đặt lịch theo dõi tiến độ thi công ngay từ ngày đầu tiên nhận bàn giao, bảo đảm không bị gián đoạn quá 12 tháng liên tục theo điểm h khoản 1 Điều 2.
  • Hoàn thành sớm các thủ tục pháp lý liên quan: Liên hệ ngay với UBND xã Phúc Thịnh và Sở Tài chính để giải quyết dứt điểm nghĩa vụ hoàn trả tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa theo điểm a, điểm c khoản 1 Điều 2. Phối hợp với Sở Xây dựng xin cấp Giấy phép xây dựng theo khoản 4 Điều 2.
  • Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế: Làm việc với Thuế thành phố Hà Nội để nộp đúng hạn tiền sử dụng đất, lệ phí phát sinh theo điểm d khoản 1 Điều 2, tránh trường hợp bị tạm dừng thủ tục cấp quyền sử dụng đất.
  • Xử lý kịp thời khi có nguy cơ chậm tiến độ: Nếu nhận thấy nguy cơ chậm tiến độ chạm mốc 24 tháng so với tiến độ được duyệt, doanh nghiệp phải chủ động xin gia hạn theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 2 và chuẩn bị sẵn sàng nguồn tài chính để nộp tiền sử dụng đất bổ sung cho thời gian gia hạn.

Câu hỏi thường gặp về xử lý chậm tiến độ sử dụng đất

Doanh nghiệp chậm đưa đất vào sử dụng bao lâu thì bị xem xét vi phạm?

Theo điểm h khoản 1 Điều 2, doanh nghiệp không đưa đất vào sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa, hoặc có tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư thì bị xác định là chậm tiến độ và phải chuyển sang cơ chế xin gia hạn.

Thời gian gia hạn tối đa khi dự án chậm sử dụng đất là bao lâu?

Theo điểm h khoản 1 Điều 2, chủ đầu tư được gia hạn sử dụng đất không quá 24 tháng kể từ thời điểm có quyết định chấp thuận gia hạn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Khoản tiền phải nộp bổ sung trong thời gian gia hạn được tính thế nào?

Theo điểm h khoản 1 Điều 2, doanh nghiệp phải nộp bổ sung cho Nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đất đối với thời gian được gia hạn. Mức tiền này được xác định căn cứ theo hướng dẫn của cơ quan tài chính và thuế có thẩm quyền.

Nhà nước có hoàn trả chi phí đã xây dựng nếu đất bị thu hồi sau 24 tháng gia hạn không?

Không. Căn cứ theo điểm h khoản 1 Điều 2, hết thời hạn được gia hạn mà chủ đầu tư vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì UBND Thành phố thu hồi đất mà không bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại.

Kết luận và khuyến nghị pháp lý

Chế tài xử lý đối với việc chậm đưa đất vào sử dụng là một trong những biện pháp quản lý nghiêm khắc nhất nhằm chống lãng phí tài nguyên đất đai. Việc quy định thu hồi đất không bồi thường tài sản gắn liền và chi phí đầu tư còn lại theo điểm h khoản 1 Điều 2 là rủi ro pháp lý và tài chính cao nhất mà một doanh nghiệp đầu tư có thể phải đối mặt.

Các chủ đầu tư cần thường xuyên kiểm tra hiệu lực văn bản, rà soát tiến độ từng giai đoạn dự án, đối chiếu chặt chẽ với các nghĩa vụ đã cam kết và văn bản bàn giao thực địa. Khi phát sinh trở ngại thực tế dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ, doanh nghiệp cần chủ động tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên sâu và làm việc trực tiếp với các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền để giải quyết dứt điểm các vướng mắc, bảo đảm an toàn quyền sử dụng đất và tài sản của doanh nghiệp.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm