Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Cho thuê nhà dài ngày có thuộc dịch vụ lưu trú hay không?

Theo Thông tư 148/2026/TT-BTC, hoạt động cho thuê nhà ở dài ngày và thuê văn phòng được xếp vào nhóm kinh doanh bất động sản, không tính là dịch vụ lưu trú.

Mục lục nội dungThu gọn

Hoạt động cho thuê nhà dài ngày không thuộc dịch vụ lưu trú. Căn cứ theo T1002 mục 1.a, nguồn thu từ hoạt động cho thuê nhà ở dài ngày và hoạt động cho thuê văn phòng được xác định rõ là thuộc phạm vi của hoạt động kinh doanh bất động sản, bị loại trừ hoàn toàn khỏi khái niệm và phạm vi xác định doanh thu thuần của dịch vụ lưu trú.

Bản chất hoạt động cho thuê nhà dài ngày trong hệ thống chỉ tiêu thống kê

Vấn đề phân loại hoạt động cho thuê nhà dài ngày nhận được sự quan tâm rất lớn từ các chủ cơ sở cho thuê chỗ ở, các tòa nhà căn hộ và đơn vị kinh doanh bất động sản. Theo T1002 mục 1.a, doanh thu thuần dịch vụ lưu trú được định nghĩa cụ thể là toàn bộ số tiền đã thu được và sẽ thu được từ việc cung ứng các dịch vụ lưu trú ngắn ngày phục vụ khách hàng trong một khoảng thời gian nhất định (tháng, quý hoặc năm).

Định nghĩa này nêu rõ tiêu chí cốt lõi để xác lập dịch vụ lưu trú chính là tính chất ngắn ngày của thời gian cư trú. Ngay sau khái niệm này, văn bản đưa ra nguyên tắc loại trừ mang tính bắt buộc: theo T1002 mục 1.a, hoạt động cho thuê nhà ở dài ngày và hoạt động cho thuê văn phòng không được coi là hoạt động thuộc dịch vụ lưu trú, các hoạt động đó thuộc phạm vi của hoạt động kinh doanh bất động sản. Sự phân định rạch ròi này ngăn chặn triệt để tình trạng nhầm lẫn giữa việc cung cấp dịch vụ lưu trú du lịch, tạm trú ngắn hạn với hoạt động kinh doanh khai thác bất động sản dân dụng và thương mại.

Quy định trên là một phần của hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh và cấp xã được ban hành nhằm tạo lập khung số liệu kinh tế - xã hội đồng nhất, có phạm vi điều chỉnh bao quát từ cấp tỉnh đến cấp xã theo Điều 1. Thông tư này sắp có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/12/2026 theo khoản 1 Điều 5, riêng đối với chỉ tiêu số lượt người đã được trợ giúp pháp lý tại Phụ lục I sẽ bắt đầu áp dụng từ ngày 01/01/2027 theo khoản 2 Điều 5. Do đó, các đơn vị kinh doanh cần sớm nắm bắt phương pháp bóc tách dữ liệu để thực hiện thống nhất khi văn bản chính thức đi vào đời sống.

Nguyên tắc bóc tách và phân định các nhóm doanh thu thương mại, dịch vụ

Hệ thống chỉ tiêu không chỉ phân định riêng dịch vụ lưu trú mà còn thiết lập nguyên tắc bóc tách rành mạch cho từng nhóm hoạt động thương mại và dịch vụ liên quan. Việc đối chiếu các tiêu chí phân loại giúp cơ sở kinh doanh hiểu rõ cấu trúc chỉ tiêu thống kê:

Chỉ tiêu và nhóm ngànhCăn cứ phân loạiKhoản thu được tính vào chỉ tiêuKhoản thu loại trừ, không được tính
Dịch vụ lưu trúTheo T1002 mục 1.aToàn bộ số tiền đã và sẽ thu do cung cấp dịch vụ lưu trú ngắn ngày cho khách trong khoảng thời gian nhất định.Hoạt động cho thuê nhà ở dài ngày; hoạt động cho thuê văn phòng (chuyển sang phạm vi kinh doanh bất động sản).
Bán lẻ hàng hóaTheo T1001 mục 1Toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ bán lẻ hàng hóa mới hoặc đã qua sử dụng cho tiêu dùng cá nhân, hộ gia đình (kể cả phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán nếu có) tại cửa hàng, siêu thị, trung tâm thương mại, hợp tác xã mua bán, quầy hàng tại chợ, bán lưu động của doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh cá thể phi nông, lâm nghiệp và thủy sản.Doanh thu không phục vụ tiêu dùng của cá nhân, hộ gia đình hoặc các khoản thu không xuất phát từ hoạt động bán lẻ trực tiếp theo quy định.
Hoạt động y tếTheo T1002 mục 1.cToàn bộ số tiền đã thu và phải thu từ hoạt động cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh cho khách hàng.Doanh thu bán thuốc chữa bệnh; bán dụng cụ y tế gia dụng (như máy đo huyết áp, máy đo đường huyết, máy massage).
Xổ số, thể thao, vui chơi và giải tríTheo T1002 mục 1.dToàn bộ số tiền đã thu và phải thu từ việc cung cấp dịch vụ phục vụ nhu cầu thể thao, vui chơi, giải trí của người dân.Doanh thu từ bảo tàng, bảo tồn khu di tích lịch sử, vườn bách thú, vườn bách thảo; hoạt động cá cược, đánh bạc; nghệ thuật kịch câm, âm nhạc và các hoạt động nghệ thuật, giải trí thuộc ngành sáng tác, nghệ thuật và giải trí.
Hoạt động dịch vụ khácTheo T1002 mục 1.dSố tiền đã và sẽ thu từ dịch vụ sửa chữa máy vi tính, đồ dùng cá nhân, gia đình (thiết bị ngoại vi, thiết bị liên lạc, thiết bị nghe nhìn gia dụng, giày dép, giường, tủ, bàn ghế); dịch vụ giặt là, làm sạch sản phẩm dệt và lông thú; dịch vụ phục vụ tang lễ.Các khoản thu ngoài danh mục dịch vụ sửa chữa, giặt là, tang lễ được chỉ định cụ thể.

Từ bảng đối chiếu trên, có thể thấy phương pháp thống kê bám sát bản chất kinh tế của từng giao dịch. Hoạt động cho thuê nhà ở dài hạn hay cho thuê mặt bằng văn phòng phát sinh dòng tiền định kỳ dài hạn gắn với quyền sử dụng bất động sản, hoàn toàn khác biệt với dịch vụ phòng nghỉ ngắn hạn theo ngày hoặc theo giờ của các cơ sở lưu trú.

Ai chịu ảnh hưởng và trách nhiệm thực hiện thu thập số liệu

Các nhóm chủ thể chịu tác động trực tiếp và gián tiếp từ quy định bóc tách chỉ tiêu thống kê bao gồm:

  • Doanh nghiệp và hộ kinh doanh bất động sản: Các tổ chức, cá nhân sở hữu chung cư cho thuê, chuỗi nhà trọ, tòa nhà văn phòng phải tách bạch hoàn toàn doanh thu từ các hợp đồng thuê dài hạn, không khai báo vào nhóm dịch vụ lưu trú theo T1002 mục 1.a. Dữ liệu này sẽ phản ánh vào nhóm kinh doanh bất động sản.
  • Cơ sở kinh doanh lưu trú, khách sạn, nhà nghỉ: Các đơn vị kinh doanh dịch vụ buồng phòng ngắn hạn chỉ được tổng hợp các khoản thu từ khách thuê ngắn ngày vào doanh thu thuần lưu trú theo T1002 mục 1.a. Trường hợp cơ sở có dành một phần diện tích để cho thuê văn phòng hoặc cho thuê dài hạn, phần doanh thu đó phải được hạch toán tách biệt.
  • Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cơ quan chuyên môn: Căn cứ theo Điều 2 khoản 1 và khoản 2, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cùng các sở, cơ quan tương đương sở là đối tượng áp dụng quy định. Theo Điều 4 khoản 2, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thu thập số liệu, phối hợp biên soạn chỉ tiêu phục vụ quản lý, đồng thời bố trí kinh phí từ ngân sách địa phương để bảo đảm cho hoạt động thu thập thông tin thống kê.
  • Ủy ban nhân dân cấp xã: Căn cứ theo Điều 2 và Điều 4 khoản 3, Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp tổ chức thu thập, tổng hợp thông tin đối với các chỉ tiêu được phân công và phối hợp với các đơn vị liên quan biên soạn số liệu thống kê trên địa bàn cấp xã.
  • Cơ quan ngành dọc trung ương đặt tại địa phương: Căn cứ theo Điều 4 khoản 4, các cơ quan này có nghĩa vụ thu thập, tổng hợp thông tin thống kê theo phân công để bảo đảm nguồn dữ liệu phục vụ các chỉ tiêu chung của địa bàn.
  • Cơ quan Thống kê (Cục Thống kê và Thống kê tỉnh): Theo Điều 4 khoản 1 và khoản 5, Cục Thống kê và Thống kê tỉnh giữ vai trò chủ trì thu thập, tổng hợp số liệu được giao, bảo đảm tính chuẩn xác và kịp thời; đồng thời Cục Thống kê chịu trách nhiệm tổ chức tập huấn nghiệp vụ, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và giám sát quá trình thực hiện.

Quy trình thu thập, nguồn số liệu và cơ quan phụ trách

Dữ liệu chỉ tiêu thống kê thương mại, dịch vụ được thu thập qua một quy trình chặt chẽ với nhiều kênh điều tra và sự phối hợp liên ngành:

Theo T1002 mục 4 và T1001 mục 4, nguồn số liệu để tổng hợp các chỉ tiêu thương mại dịch vụ bao gồm: Tổng điều tra kinh tế; Điều tra doanh nghiệp; Điều tra cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể; Điều tra hoạt động thương mại và dịch vụ; cùng các nguồn Dữ liệu hành chính sẵn có từ cơ quan quản lý nhà nước.

Cơ quan chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp được phân định rõ ràng: theo T1002 mục 5 và T1001 mục 5, Thống kê tỉnh đóng vai trò chủ trì, còn Thuế tỉnh là cơ quan phối hợp thực hiện. Sự liên kết giữa Thống kê tỉnh và Thuế tỉnh bảo đảm số liệu doanh thu của các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh cá thể được đối chiếu chuẩn xác giữa dữ liệu khai báo hành chính và thực tế khảo sát điều tra.

Về phân tổ và chu kỳ công bố, theo T1002 mục 2 và T1001 mục 2, các chỉ tiêu được phân tổ theo ngành kinh tế và nhóm hàng chủ yếu. Kỳ công bố được thực hiện định kỳ theo tháng, quý và năm căn cứ theo T1002 mục 3 và T1001 mục 3. Riêng đối với chỉ tiêu về năng lực sản xuất của một số sản phẩm công nghiệp (như tại trang 104 của hệ thống chỉ tiêu), kỳ công bố được quy định là 2 năm một lần, do Sở Công Thương chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp dựa trên Điều tra năng lực sản xuất và Chế độ báo cáo thống kê cấp bộ, ngành.

Tình huống thực tế về bóc tách doanh thu

Để minh họa rõ nguyên tắc áp dụng, xem xét tình huống thực tế của một doanh nghiệp hoạt động kinh doanh đa ngành tại địa phương:

Doanh nghiệp A vận hành một tòa nhà phức hợp bao gồm: 5 tầng dưới làm cơ sở lưu trú phục vụ khách du lịch thuê phòng theo ngày; 3 tầng tiếp theo cho các tổ chức thuê làm mặt bằng văn phòng làm việc dài hạn; và tầng trệt mở cửa hàng bán lẻ hàng hóa tiêu dùng cho cá nhân.

Khi tham gia các cuộc Điều tra doanh nghiệp hoặc Điều tra hoạt động thương mại và dịch vụ theo T1002 mục 4 và T1001 mục 4, Doanh nghiệp A phải phân tách doanh thu như sau:

Thứ nhất, toàn bộ số tiền đã và sẽ thu được từ hoạt động cho khách du lịch thuê buồng phòng ngắn ngày ở 5 tầng dưới được hạch toán vào doanh thu thuần dịch vụ lưu trú theo T1002 mục 1.a.

Thứ hai, toàn bộ khoản tiền thu được từ hợp đồng cho thuê mặt bằng văn phòng ở 3 tầng giữa tuyệt đối không được đưa vào doanh thu dịch vụ lưu trú. Căn cứ theo T1002 mục 1.a, hoạt động cho thuê văn phòng thuộc phạm vi kinh doanh bất động sản và phải báo cáo riêng theo chỉ tiêu ngành kinh tế tương ứng.

Thứ ba, doanh thu từ cửa hàng bán lẻ ở tầng trệt (bao gồm cả các khoản phụ thu, phí thu thêm nếu có) được tính vào chỉ tiêu doanh thu bán lẻ hàng hóa theo T1001 mục 1, do Thống kê tỉnh chủ trì và Thuế tỉnh phối hợp tổng hợp theo T1001 mục 5.

Câu hỏi thường gặp

Khoản thu nào tuyệt đối không được tính vào doanh thu thuần dịch vụ lưu trú?

Căn cứ theo T1002 mục 1.a, hoạt động cho thuê nhà ở dài ngày và hoạt động cho thuê văn phòng không được coi là dịch vụ lưu trú mà thuộc phạm vi hoạt động kinh doanh bất động sản. Do đó, các khoản tiền thu từ hai hoạt động này bị loại trừ hoàn toàn khỏi doanh thu dịch vụ lưu trú.

Cơ quan nào chủ trì và cơ quan nào phối hợp tổng hợp chỉ tiêu dịch vụ lưu trú tại địa phương?

Theo T1002 mục 5, Thống kê tỉnh là cơ quan chịu trách nhiệm chủ trì thu thập, tổng hợp; Thuế tỉnh là cơ quan chịu trách nhiệm phối hợp thực hiện.

Dữ liệu thống kê doanh thu dịch vụ lưu trú được thu thập từ những nguồn nào?

Theo T1002 mục 4, nguồn số liệu gồm có: Tổng điều tra kinh tế; Điều tra doanh nghiệp; Điều tra cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể; và Điều tra hoạt động thương mại và dịch vụ.

Chỉ tiêu doanh thu dịch vụ lưu trú được công bố theo định kỳ nào?

Căn cứ theo T1002 mục 3, chỉ tiêu doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống được công bố theo định kỳ tháng, quý, năm.

Khuyến nghị cho cơ sở kinh doanh khi áp dụng quy định

Quy định phân loại giữa dịch vụ lưu trú ngắn ngày và kinh doanh bất động sản dài ngày đặt ra yêu cầu minh bạch hóa số liệu doanh thu đối với mọi tổ chức, cá nhân kinh doanh trên địa bàn. Việc nắm chắc ranh giới theo T1002 mục 1.a giúp các doanh nghiệp, chủ nhà trọ và cơ sở cho thuê văn phòng báo cáo chính xác, tránh sai lệch chỉ tiêu kinh tế.

Văn bản sắp có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/12/2026 theo Điều 5 khoản 1. Trong thời gian chuẩn bị chuyển tiếp này, người phụ trách kế toán và quản lý cơ sở cần chủ động kiểm tra hiệu lực áp dụng, rà soát lại toàn bộ cơ cấu hợp đồng thuê ngắn hạn và dài hạn, đối chiếu trực tiếp văn bản gốc và tham khảo hướng dẫn nghiệp vụ hoặc tư vấn pháp lý từ cơ quan chuyên môn khi cần thiết để bảo đảm thực hiện đúng quy định.

Ảnh minh họa AI: cho thuê nhà ở, góc thao tác thực tế
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm