Công bố Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu
Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư 63/2026/TT-BKHCN công bố chi tiết Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu kèm mã HS. Doanh nghiệp và người tiêu dùng cần nắm rõ phạm vi cấm, quy tắc tra cứu mã số và điều kiện ngoại lệ trước khi áp dụng từ ngày 01/01/2027.
Mục lục nội dungThu gọn
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành quy định mới công bố chi tiết Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu kèm theo mã số hàng hóa (mã HS). Đây là văn bản pháp lý quan trọng tác động trực tiếp đến các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, phân phối thiết bị công nghệ cũng như người tiêu dùng trong nước. Việc nắm bắt cụ thể các quy chuẩn kỹ thuật thương mại, phân loại mã hàng và điều kiện cấm là yêu cầu cấp thiết để hạn chế tối đa rủi ro pháp lý và thiệt hại tài chính phát sinh khi làm thủ tục thông quan.
Phạm vi ban hành Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu
Căn cứ theo Điều 1, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ công bố chi tiết Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu kèm theo mã số hàng hóa (mã HS). Danh mục này được ban hành để cụ thể hóa việc quản lý theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 292/2026/NĐ-CP ngày 22 tháng 7 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương.
Văn bản này điều chỉnh trực tiếp và áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến nhập khẩu hàng hóa công nghệ số tại Việt Nam. Mục tiêu của việc siết chặt quản lý là ngăn chặn việc nhập khẩu các thiết bị điện tử, công nghệ lạc hậu, rác thải công nghệ hoặc sản phẩm không bảo đảm an toàn vào thị trường trong nước, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ số theo các tiêu chuẩn mới.
Nguyên tắc xác định và áp dụng mã HS đối với hàng hóa cấm nhập khẩu
Một trong những nội dung trọng tâm cần lưu ý khi tra cứu Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu là nguyên tắc áp dụng mã HS theo cấp độ nhóm quy định tại Điều 2. Doanh nghiệp làm thủ tục hải quan không thể chỉ nhìn vào mô tả tên hàng mà bắt buộc phải đối chiếu chuẩn xác theo các cấp độ mã số:
- Trường hợp áp dụng nhóm 04 chữ số hoặc phân nhóm 06 chữ số: Theo điểm a, điểm b khoản 2 Điều 2, trường hợp danh mục quy định đến nhóm 04 chữ số hoặc phân nhóm 06 chữ số thì quy định cấm nhập khẩu áp dụng đối với toàn bộ các mã số 08 chữ số trực thuộc nhóm hoặc phân nhóm đó. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ các mặt hàng chi tiết nằm trong phân nhóm đều bị áp dụng biện pháp cấm.
- Trường hợp áp dụng mã 08 chữ số: Theo điểm c khoản 2 Điều 2, nếu danh mục quy định chi tiết đến mã 08 chữ số thì chỉ áp dụng riêng cho chính mã số 08 chữ số đó, không áp dụng mở rộng sang các dòng hàng lân cận khác trong cùng phân nhóm.
- Xử lý khi phát sinh không thống nhất mã số: Theo điểm b khoản 1 Điều 2, trường hợp mã HS trong danh mục không thống nhất với Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam thì áp dụng theo các quy định của pháp luật hải quan để phân loại và xử lý.
Mở rộng phạm vi cấm với linh kiện cũ và sản phẩm công nghệ số tân trang
Bên cạnh các thiết bị nguyên chiếc, quy định mới siết chặt và bao quát cả các thành phần cấu thành sản phẩm. Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến hai nhóm đối tượng bổ sung chịu sự điều chỉnh của danh mục cấm:
Thứ nhất, theo điểm d khoản 2 Điều 2, biện pháp cấm nhập khẩu áp dụng đối với cả bộ phận, phụ kiện và cụm linh kiện, linh kiện điện tử đã qua sử dụng của các sản phẩm thuộc Danh mục cấm. Như vậy, hành vi nhập linh kiện rời đã qua sử dụng thuộc nhóm thiết bị cấm để phục vụ sửa chữa, thay thế thương mại hay lắp ráp lại đều bị nghiêm cấm theo quy định.
Thứ hai, theo điểm đ khoản 2 Điều 2, các sản phẩm công nghệ số tân trang có mã HS thuộc Danh mục cũng bị cấm nhập khẩu. Khái niệm sản phẩm tân trang được xác định rõ là sản phẩm đã qua sử dụng được sửa chữa, thay thế linh kiện để phục hồi chức năng và có chất lượng tương đương hàng mới. Dù hình thức bên ngoài hoặc công năng có thể tương đương với hàng mới xuất xưởng, nhưng bản chất hàng hóa vẫn là sản phẩm đã qua sử dụng phục hồi, do đó hoàn toàn thuộc phạm vi cấm nhập khẩu.
| Đối tượng hàng hóa | Căn cứ pháp lý | Phạm vi và điều kiện áp dụng biện pháp cấm |
|---|---|---|
| Thiết bị nguyên chiếc công nghệ số đã qua sử dụng | Điều 1, Điều 2 | Cấm nhập khẩu toàn bộ theo danh mục mã HS quy định từ cấp 04 số, 06 số hoặc chi tiết 08 số. |
| Linh kiện, bộ phận, phụ kiện rời cũ | Điểm d khoản 2 Điều 2 | Cấm nhập khẩu bộ phận, phụ kiện, cụm linh kiện, linh kiện điện tử đã qua sử dụng của sản phẩm thuộc danh mục. |
| Sản phẩm công nghệ số tân trang | Điểm đ khoản 2 Điều 2 | Cấm nhập khẩu các sản phẩm đã qua sử dụng được sửa chữa, thay linh kiện phục hồi chất lượng tương đương hàng mới. |
Trường hợp ngoại lệ: Máy móc phục vụ vi mạch bán dẫn và nghiên cứu phát triển
Nhằm phục vụ chiến lược phát triển công nghệ cao và thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo, quy định cấm nhập khẩu mở ra cơ chế ngoại lệ cụ thể đối với một số loại máy móc, trang thiết bị chuyên dụng.
Theo điểm e khoản 2 Điều 2, không áp dụng danh mục cấm đối với dây chuyền công nghệ, máy móc, thiết bị, công cụ đã qua sử dụng đáp ứng tiêu chí cho phép nhập khẩu theo luật định, với điều kiện bắt buộc là các trang thiết bị này phải phục vụ trực tiếp cho một trong các mục đích sau:
- Phục vụ trực tiếp cho dự án sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm vi mạch bán dẫn.
- Phục vụ trực tiếp cho hoạt động đào tạo nhân lực công nghệ số.
- Phục vụ trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) sản phẩm, dịch vụ công nghệ số.
Tổ chức, doanh nghiệp muốn áp dụng ngoại lệ này cần chủ động chứng minh mục đích sử dụng thực tế của thiết bị, đồng thời đảm bảo dây chuyền công nghệ, máy móc đó thỏa mãn đầy đủ các tiêu chí kỹ thuật cho phép nhập khẩu theo quy định chuyên ngành liên quan.
Quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành văn bản
Thông tư số 63/2026/TT-BKHCN được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 27 tháng 10 năm 2026. Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 11 năm 2026), văn bản này sắp có hiệu lực thi hành. Thời điểm chính thức bắt đầu áp dụng được ấn định là từ ngày 01 tháng 01 năm 2027.
Kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2027, Thông tư số 11/2018/TT-BTTTT ngày 15 tháng 10 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ chính thức chấm dứt hiệu lực theo khoản 2 Điều 3.
Đối với vấn đề chuyển tiếp, theo khoản 3 Điều 3, hàng hóa thuộc danh mục cũ đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép nhập khẩu trước ngày 01 tháng 01 năm 2027 thì tổ chức, cá nhân được tiếp tục thực hiện nhập khẩu. Việc nhập khẩu tiếp tục được căn cứ theo đúng nội dung và trong thời hạn hiệu lực ghi trên văn bản cho phép nhập khẩu đã cấp.
Đối tượng chịu ảnh hưởng và các biện pháp ứng phó cần thực hiện
Việc ban hành Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu tạo ra tác động đa chiều đến nhiều nhóm chủ thể trên thị trường:
- Doanh nghiệp thương mại thiết bị điện tử, công nghệ: Chịu ảnh hưởng trực tiếp và bị hạn chế kinh doanh đối với nguồn hàng cũ, hàng tân trang và linh kiện đã qua sử dụng. Doanh nghiệp cần lập tức rà soát lại danh mục nguồn cung ứng, dừng ký kết các hợp đồng mua bán quốc tế đối với sản phẩm thuộc diện cấm cập cảng sau ngày 31 tháng 12 năm 2026.
- Cơ sở nghiên cứu, đào tạo và sản xuất vi mạch: Được hưởng chính sách thuận lợi khi nhập khẩu máy móc cũ đạt chuẩn phục vụ R&D và kiểm thử, đóng gói chíp bán dẫn. Các đơn vị này cần hoàn thiện hồ sơ dự án, chứng minh rõ mục đích phục vụ trực tiếp để hưởng cơ chế ngoại lệ theo quy định.
- Cơ quan Hải quan cửa khẩu: Đơn vị trực tiếp triển khai áp dụng danh mục mã HS mới để kiểm soát thông quan hoặc dừng thông quan, xử lý hàng hóa vi phạm quy định kể từ thời điểm mốc hiệu lực 01/01/2027.
- Người tiêu dùng cá nhân: Cần nâng cao cảnh giác, không đặt mua các sản phẩm công nghệ số cũ, thiết bị tân trang chuyển phát từ nước ngoài về Việt Nam để tránh tình trạng hàng hóa bị giữ lại và cấm thông quan tại cửa khẩu.
Câu hỏi thường gặp về Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu
Linh kiện điện tử cũ của thiết bị thuộc danh mục có được phép nhập khẩu không?
Không. Căn cứ theo điểm d khoản 2 Điều 2, biện pháp cấm nhập khẩu áp dụng đối với cả bộ phận, phụ kiện và cụm linh kiện, linh kiện điện tử đã qua sử dụng của các sản phẩm thuộc Danh mục cấm.
Sản phẩm công nghệ số tân trang có thuộc diện bị cấm nhập khẩu không?
Có. Theo điểm đ khoản 2 Điều 2, sản phẩm công nghệ số tân trang có mã HS thuộc Danh mục bị cấm nhập khẩu. Sản phẩm tân trang được xác định là sản phẩm đã qua sử dụng được sửa chữa, thay linh kiện để phục hồi chức năng và chất lượng tương đương hàng mới.
Máy móc cũ phục vụ sản xuất chip, vi mạch bán dẫn có bị cấm nhập khẩu không?
Không bị cấm nếu đáp ứng điều kiện. Theo điểm e khoản 2 Điều 2, quy định cấm không áp dụng đối với dây chuyền công nghệ, máy móc, thiết bị, công cụ đã qua sử dụng đáp ứng tiêu chí cho phép nhập khẩu theo luật định và phục vụ trực tiếp cho dự án sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm vi mạch bán dẫn hoặc hoạt động đào tạo, R&D sản phẩm, dịch vụ công nghệ số.
Giấy phép nhập khẩu cấp theo Thông tư số 11/2018/TT-BTTTT còn dùng được từ năm 2027 không?
Có thể tiếp tục sử dụng nếu còn hạn. Theo khoản 3 Điều 3, hàng hóa đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép nhập khẩu trước ngày 01/01/2027 thì tổ chức, cá nhân được tiếp tục nhập khẩu theo đúng nội dung và trong thời hạn hiệu lực ghi trên văn bản cho phép.
Doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu danh mục trước thời điểm áp dụng
Quy định cấm nhập khẩu tại Thông tư 63/2026/TT-BKHCN là bước đi quyết liệt nhằm nâng cao hàng rào kỹ thuật công nghệ và bảo vệ môi trường, thị trường trong nước. Để tránh rủi ro vi phạm pháp luật hải quan và thương mại quốc tế, các doanh nghiệp nhập khẩu cần nhanh chóng rà soát toàn bộ danh mục sản phẩm, đối chiếu chi tiết các mã HS 04 số, 06 số và 08 số. Đồng thời, các đơn vị cần kiểm tra kỹ thời hạn giấy phép đã cấp, đánh giá lại các dự án R&D để bảo đảm việc nhập khẩu thiết bị công nghệ hoàn toàn phù hợp với các quy định sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức