Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Công chức ngành Kiểm sát nộp đơn từ chức có được tự ý nghỉ việc ngay?

Theo Quyết định 15/QĐ-VKSTC của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, việc gửi đơn từ chức không đồng nghĩa với chấm dứt trách nhiệm; công chức chưa được cấp có thẩm quyền đồng ý bằng quyết định chính thức vẫn phải tiếp tục thực hiện đầy đủ chức trách, nhiệm vụ và quyền hạn được giao.

Mục lục nội dungThu gọn

Căn cứ theo khoản 3 Điều 9, câu trả lời là công chức không được phép tự ý nghỉ việc ngay sau khi nộp đơn xin rút lui khỏi vị trí lãnh đạo, quản lý. Việc một công chức nộp đơn từ chức chỉ là bước khởi đầu của quy trình đề đạt nguyện vọng cá nhân; khi người đứng đầu cơ quan, đơn vị nơi công tác hoặc cấp có thẩm quyền bổ nhiệm chưa ban hành văn bản chấp thuận chính thức, đương sự vẫn phải duy trì việc thực hiện đầy đủ chức trách, quyền hạn được phân công, bảo đảm hoạt động công vụ diễn ra liên tục, không bị đình trệ.

Quy định này đặt dấu chấm hết cho quan niệm sai lầm rằng việc chuyển giao hay buông bỏ quyền hạn có hiệu lực tức thì ngay tại thời điểm văn bản đề đạt được gửi đi. Trong ngành Kiểm sát nhân dân, nơi mỗi chức trách gắn liền chặt chẽ với thẩm quyền tư pháp và trách nhiệm công tố, trật tự hành chính và kỷ luật nghiệp vụ luôn đòi hỏi tính liên tục tuyệt đối cho đến khi có quyết định bằng văn bản của cấp quản lý có thẩm quyền.

Nguyên tắc duy trì trách nhiệm công vụ

Văn bản pháp lý trực tiếp điều chỉnh vấn đề này là Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 15/QĐ-VKSTC ngày 30 tháng 7 năm 2026 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Quy chế xác lập các nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự, thủ tục đối với bốn nhóm vấn đề tổ chức cán bộ trọng yếu: cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm và tạm đình chỉ công tác đối với công chức trong ngành Kiểm sát nhân dân.

Về hiệu lực văn bản, căn cứ theo Điều 2, Quyết định 15/QĐ-VKSTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 30 tháng 7 năm 2026 và thay thế cho Quyết định số 442/QĐ-VKSTC ngày 12 tháng 12 năm 2023. Tính đến thời điểm hiện tại, toàn bộ các quy định trong văn bản này đang được áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống cơ quan kiểm sát các cấp. Nền tảng pháp lý của quy chế được xây dựng dựa trên Luật Cán bộ, công chức ngày 24 tháng 6 năm 2025; Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân ngày 24 tháng 11 năm 2014 cùng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân ngày 24 tháng 6 năm 2025; Nghị định số 170/2025/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức; cùng Quy định số 377-QĐ/TW ngày 08 tháng 10 năm 2025 của Bộ Chính trị về phân cấp quản lý cán bộ.

Trọng tâm pháp lý cốt lõi về nghĩa vụ công tác được xác lập cụ thể tại khoản 3 Điều 9: công chức có đơn từ chức, nhưng chưa được người đứng đầu cơ quan, đơn vị nơi công tác hoặc cấp có thẩm quyền đồng ý thì vẫn phải tiếp tục thực hiện chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Quy định này bảo đảm tính kỷ cương hành chính và ngăn ngừa tình trạng trốn tránh nghĩa vụ xử lý công vụ đang dở dang.

Thời hạn và quy trình giải quyết đối với công chức nộp đơn từ chức

Để bảo đảm quyền lợi chính đáng cho công chức và không làm ách tắc tổ chức bộ máy, Quyết định 15/QĐ-VKSTC xác định rõ mốc thời gian tối đa để cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý nguyện vọng từ chức của nhân sự lãnh đạo, quản lý.

Theo điểm c khoản 1 Điều 9, thời hạn giải quyết được chia thành hai mốc cụ thể như sau:

  • Thời hạn chuẩn: Chậm nhất là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đề xuất của cơ quan, bộ phận tham mưu về công tác tổ chức, cán bộ, cấp có thẩm quyền bổ nhiệm xem xét, quyết định việc cho công chức từ chức.
  • Thời hạn gia hạn: Trường hợp cần thiết vì lý do khách quan thì thời hạn trên có thể kéo dài, nhưng tối đa không quá 15 ngày làm việc.

Bên cạnh trường hợp công chức chủ động gửi đơn, khoản 2 Điều 9 còn quy định biện pháp xử lý đối với công chức không có đơn từ chức. Theo đó, trường hợp công chức không làm đơn xin từ chức nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại điểm b, điểm c, điểm d khoản 1 Điều 8 thì cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc bố trí công tác khác phù hợp để bảo đảm hiệu quả hoạt động chung của đơn vị.

Phân định giữa từ chức, thôi giữ chức vụ và miễn nhiệm

Trong thực tiễn quản lý tổ chức cán bộ ngành Kiểm sát, cần phân định rành mạch giữa ba hình thức thay đổi vị trí công tác: từ chức (do công chức chủ động đề đạt nguyện vọng), cho thôi giữ chức vụ (do cơ quan thực hiện khi có điều kiện luật định) và miễn nhiệm (biện pháp xử lý khi công chức vi phạm hoặc giảm sút năng lực, uy tín nghiêm trọng).

1. Căn cứ và quy trình cho thôi giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý

Căn cứ theo Điều 6, việc cho thôi giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý được áp dụng trong 4 trường hợp cụ thể:

  • Người đứng đầu để cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý, phụ trách hoàn thành dưới 70% chỉ tiêu công tác được giao theo quy định tại khoản 1 Điều 6.
  • Thiếu trách nhiệm, không kịp thời xử lý khi phát hiện công chức thuộc quyền quản lý trực tiếp vi phạm nghiêm trọng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước theo khoản 2 Điều 6.
  • Công chức không đủ sức khỏe để tiếp tục giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý theo quy định tại khoản 3 Điều 6.
  • Công chức đến thời điểm nghỉ hưu nhưng đang phải điều trị bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày do Bộ Y tế ban hành, có bệnh án của cơ sở y tế nơi công chức đang điều trị thì được lùi thời điểm nghỉ hưu không quá 06 tháng và thôi giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, tính từ thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 4 Điều 6.

Quy trình xem xét cho thôi giữ chức vụ được thực hiện theo Điều 7:

  • Đối với trường hợp quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 6: Cơ quan tham mưu về công tác tổ chức cán bộ trình người đứng đầu hoặc cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo khoản 1 Điều 7.
  • Đối với trường hợp sức khỏe quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 6: Theo khoản 2 Điều 7, cơ quan tham mưu về công tác tổ chức cán bộ căn cứ tình trạng sức khỏe đang điều trị bệnh thuộc danh mục chữa trị dài ngày của Bộ Y tế, có giấy xác nhận của bệnh viện và đơn đề nghị lùi thời điểm nghỉ hưu của công chức để đề xuất, xin ý kiến chỉ đạo. Sau đó, thông báo và nghe ý kiến của công chức về việc cho thôi chức vụ trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định.

Đặc biệt, quy định tại đoạn cuối khoản 4 Điều 6 nhấn mạnh nguyên tắc loại trừ: không thực hiện việc cho thôi giữ chức vụ đối với công chức thuộc trường hợp phải miễn nhiệm.

2. Mười trường hợp xem xét miễn nhiệm chức vụ lãnh đạo, quản lý

Khi công chức có dấu hiệu vi phạm hoặc suy giảm uy tín nghiêm trọng, cơ quan không giải quyết cho từ chức hay thôi chức vụ mà phải tiến hành miễn nhiệm. Căn cứ theo Điều 10, việc xem xét miễn nhiệm đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý được thực hiện trong 10 trường hợp sau:

  1. Bị kỷ luật cảnh cáo và bị cấp có thẩm quyền đánh giá năng lực hạn chế, uy tín giảm sút, không thể tiếp tục đảm nhiệm chức vụ được giao theo khoản 1 Điều 10.
  2. Bị kỷ luật khiển trách liên quan đến chức trách, nhiệm vụ được giao 2 lần trở lên trong một nhiệm kỳ hoặc thời hạn bổ nhiệm theo khoản 2 Điều 10.
  3. Có trên 2/3 số phiếu tín nhiệm thấp tại kỳ lấy phiếu theo quy định theo khoản 3 Điều 10.
  4. Xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ 2 năm liên tiếp liên quan đến thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao theo khoản 4 Điều 10.
  5. Bị cơ quan có thẩm quyền kết luận suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; vi phạm những điều đảng viên không được làm; vi phạm trách nhiệm nêu gương, ảnh hưởng xấu đến uy tín của bản thân và cơ quan, đơn vị nơi đang công tác theo khoản 5 Điều 10.
  6. Bị cơ quan có thẩm quyền kết luận vi phạm tiêu chuẩn chính trị theo quy định về bảo vệ chính trị nội bộ theo quy định của Đảng đến mức phải miễn nhiệm theo khoản 6 Điều 10.
  7. Miễn nhiệm đối với người đứng đầu khi cấp có thẩm quyền kết luận để cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý, phụ trách hoặc cấp dưới trực tiếp xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực rất nghiêm trọng theo khoản 7 Điều 10.
  8. Là người đứng đầu để cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý, phụ trách trực tiếp xảy ra mâu thuẫn, mất đoàn kết nghiêm trọng theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền theo khoản 8 Điều 10.
  9. Vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến mức phải miễn nhiệm theo kiến nghị của cơ quan có thẩm quyền theo khoản 9 Điều 10.
  10. Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật theo khoản 10 Điều 10.

Bảng so sánh các hình thức thay đổi chức vụ lãnh đạo, quản lý

Dưới đây là bảng tổng hợp tiêu chí phân biệt giữa từ chức, thôi giữ chức vụ và miễn nhiệm dựa trên các quy định tại Quyết định 15/QĐ-VKSTC:

Tiêu chíTừ chứcCho thôi giữ chức vụMiễn nhiệm
Ý chí chủ thểCông chức chủ động nộp đơn bày tỏ nguyện vọng rút lui khỏi chức vụ.Do tổ chức xem xét, quyết định căn cứ theo tình trạng thực tế của công chức và đơn vị.Do cấp có thẩm quyền quyết định xử lý bắt buộc theo thẩm quyền quản lý cán bộ.
Căn cứ điển hìnhCăn cứ theo lý do cá nhân hoặc các trường hợp tại khoản 1 Điều 8, giải quyết theo Điều 9.Đơn vị dưới 70% chỉ tiêu; thiếu trách nhiệm xử lý vi phạm; sức khỏe; lùi hưu tối đa 06 tháng (Điều 6).Kỷ luật cảnh cáo; khiển trách 2 lần; trên 2/3 phiếu tín nhiệm thấp; 2 năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ (Điều 10).
Thời hạn xem xétChậm nhất 10 ngày làm việc; lý do khách quan kéo dài không quá 15 ngày làm việc (điểm c khoản 1 Điều 9).Thực hiện theo quy trình tổ chức cán bộ thẩm tra và trình người có thẩm quyền (Điều 7).Thực hiện ngay khi có kết luận, thông báo hoặc kiến nghị của cơ quan có thẩm quyền (Điều 10).
Nghĩa vụ chuyển tiếpPhải duy trì thực hiện chức trách, nhiệm vụ đến khi có quyết định đồng ý (khoản 3 Điều 9).Dừng giữ chức vụ kể từ ngày quyết định cho thôi chức vụ có hiệu lực thi hành.Chấm dứt chức vụ bổ nhiệm ngay khi quyết định miễn nhiệm có hiệu lực pháp lý.

Tình huống minh họa về quy trình giải quyết đơn từ chức

Để hiểu rõ hơn sự phối hợp giữa các mốc thời gian và trách nhiệm cá nhân, có thể xem xét một tình huống thực tế xảy ra trong quy trình quản lý nhân sự:

Một lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện nộp đơn xin từ chức vì lý do hoàn cảnh gia đình. Đơn được gửi tới bộ phận tham mưu về công tác tổ chức, cán bộ. Sau quá trình tiếp nhận và thẩm định hồ sơ, bộ phận tham mưu chính thức lập văn bản đề xuất lên cấp có thẩm quyền bổ nhiệm.

Căn cứ theo điểm c khoản 1 Điều 9, kể từ ngày nhận được đề xuất của bộ phận tham mưu về công tác tổ chức cán bộ, cấp có thẩm quyền bổ nhiệm có trách nhiệm xem xét, ban hành quyết định trong thời hạn chậm nhất là 10 ngày làm việc. Tuy nhiên, trong quá trình thẩm định nảy sinh một số yếu tố khách quan cần kiểm tra thực tế, thời hạn giải quyết được phép kéo dài thêm nhưng tổng thời gian xem xét tối đa không được vượt quá 15 ngày làm việc.

Trong suốt khoảng thời gian 10 đến 15 ngày làm việc giải quyết hồ sơ nói trên, người nộp đơn không được quyền tự ý vắng mặt, không được bàn giao dở dang công tác hoặc từ chối xử lý công việc thường nhật. Theo khoản 3 Điều 9, vị lãnh đạo này bắt buộc phải tiếp tục thực hiện đầy đủ chức trách, thẩm quyền tố tụng và điều hành bộ máy cho đến khi nhận được văn bản quyết định cho từ chức có chữ ký và con dấu của cấp có thẩm quyền.

Ai bị ảnh hưởng và cần làm gì?

Quy định về việc từ chức và duy trì nhiệm vụ tại Quyết định 15/QĐ-VKSTC tác động trực tiếp đến các nhóm đối tượng trong hệ thống ngành Kiểm sát nhân dân, đòi hỏi các hành động tương ứng sau:

  • Công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý có nguyện vọng từ chức: Phải làm đơn văn bản giải trình rõ lý do gửi cơ quan có thẩm quyền; tiếp tục đi làm, duy trì việc chỉ đạo điều hành và xử lý hồ sơ nghiệp vụ bình thường; tuyệt đối không tự ý ngừng việc hay rời bỏ vị trí công tác trước khi có quyết định đồng ý chính thức căn cứ theo khoản 3 Điều 9.
  • Cơ quan, bộ phận tham mưu về công tác tổ chức, cán bộ: Kịp thời tiếp nhận, rà soát hồ sơ; kiểm tra công chức có thuộc trường hợp phải miễn nhiệm theo Điều 10 hay không (bởi khoản 4 Điều 6 quy định không thực hiện thôi chức vụ nếu thuộc diện miễn nhiệm); khẩn trương lập văn bản đề xuất trình người đứng đầu hoặc cấp có thẩm quyền xem xét đúng thời hạn; theo dõi sát thời hạn 10 đến 15 ngày làm việc theo điểm c khoản 1 Điều 9.
  • Người đứng đầu cơ quan, cấp có thẩm quyền bổ nhiệm: Chỉ đạo xem xét khách quan lý do từ chức; ban hành quyết định chấp thuận hoặc không chấp thuận cho từ chức trong thời hạn 10 ngày làm việc, trường hợp khách quan không quá 15 ngày làm việc theo điểm c khoản 1 Điều 9; đồng thời xem xét bố trí công tác khác phù hợp theo khoản 2 Điều 9 khi cần thiết.

Câu hỏi thường gặp về từ chức và miễn nhiệm

Sau bao lâu kể từ khi có đề xuất của bộ phận tổ chức cán bộ thì đơn từ chức được quyết định?

Theo điểm c khoản 1 Điều 9, chậm nhất là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đề xuất của cơ quan, bộ phận tham mưu về công tác tổ chức, cán bộ, cấp có thẩm quyền bổ nhiệm xem xét, quyết định việc cho công chức từ chức. Nếu có lý do khách quan cần thiết, thời hạn này có thể kéo dài nhưng tối đa không quá 15 ngày làm việc.

Công chức nộp đơn từ chức có thể tự ý nghỉ việc nếu quá hạn 15 ngày làm việc mà chưa có quyết định không?

Không. Căn cứ theo khoản 3 Điều 9, công chức có đơn từ chức chưa được người đứng đầu cơ quan hoặc cấp có thẩm quyền đồng ý thì vẫn phải tiếp tục thực hiện chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Pháp luật ngành Kiểm sát không quy định cơ chế từ chức mặc nhiên; chừng nào quyết định bằng văn bản chưa được ban hành, công chức vẫn phải duy trì trách nhiệm công vụ và tuân thủ kỷ luật cơ quan.

Công chức thuộc diện bị xem xét miễn nhiệm có được nộp đơn để giải quyết cho thôi giữ chức vụ không?

Không. Đoạn cuối khoản 4 Điều 6 quy định rõ: không thực hiện việc cho thôi giữ chức vụ đối với công chức thuộc trường hợp phải miễn nhiệm. Nếu công chức có hành vi thuộc một trong 10 căn cứ quy định tại Điều 10 (như bị kỷ luật cảnh cáo làm suy giảm uy tín, 2 lần khiển trách trong nhiệm kỳ, hoặc để xảy ra tham nhũng, lãng phí rất nghiêm trọng), cấp có thẩm quyền sẽ tiến hành quy trình miễn nhiệm thay vì cho từ chức hay thôi chức vụ.

Trường hợp nào người đứng đầu cơ quan kiểm sát bị xem xét cho thôi giữ chức vụ do chỉ tiêu công tác?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 6, người đứng đầu để cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý, phụ trách hoàn thành dưới 70% chỉ tiêu công tác được giao sẽ thuộc trường hợp bị xem xét cho thôi giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý.

Khuyến nghị thực thi dành cho cán bộ ngành Kiểm sát

Tóm lại, việc nộp đơn từ chức phản ánh quyền bày tỏ nguyện vọng cá nhân, nhưng duy trì nhiệm vụ công vụ là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc đối với mọi công chức ngành Kiểm sát. Để tránh rủi ro vi phạm kỷ luật lao động và các quy định về tổ chức cán bộ, công chức khi làm đơn cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan tham mưu tổ chức cán bộ, tiếp tục hoàn thành các nhiệm vụ được giao cho đến khi nhận được quyết định giải quyết chính thức.

Đồng thời, bộ phận tham mưu về tổ chức, cán bộ tại các đơn vị Viện kiểm sát cần theo dõi sát các mốc thời hạn 10 ngày làm việc và tối đa 15 ngày làm việc theo điểm c khoản 1 Điều 9 nhằm giải quyết công việc đúng tiến độ, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho nhân sự và giữ vững sự ổn định trong công tác cán bộ toàn ngành.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm