Đấu thầu liên danh: 1 thành viên vi phạm, cả liên danh mất bảo đảm dự thầu
Theo Thông tư 168/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, một thành viên liên danh vi phạm dẫn đến tịch thu bảo đảm thì toàn bộ đối tác cùng liên danh đều không được nhận lại tiền bảo lãnh dự thầu.
Mục lục nội dungThu gọn
Quy định tại Thông tư 168/2026/TT-BTC đặt ra cơ chế ràng buộc chặt chẽ về trách nhiệm tài chính trong mua sắm công. Khi một bên đối tác phát sinh lỗi kỷ luật đấu thầu, rủi ro mất bảo đảm dự thầu lập tức chuyển thành trách nhiệm chung mà toàn thể các thành viên còn lại cùng phải gánh chịu.
Hệ quả pháp lý khi thành viên làm mất bảo đảm dự thầu của cả nhóm
Theo Khoản 7, Mẫu số 04B, Trang 15, cam kết của bên bảo lãnh nêu rõ: nếu bất kỳ thành viên nào trong liên danh vi phạm quy định của pháp luật dẫn đến không được hoàn trả khoản tiền bảo chứng theo quy định tại Mục 18.5 E-CDNT thì số tiền bảo lãnh của tất cả các bên tham gia đều bị tịch thu.
Quy tắc này loại bỏ hoàn toàn khả năng phân tách trách nhiệm dân sự hay bảo vệ phần vốn riêng lẻ của từng đơn vị độc lập. Tổ chức phát hành cam kết thanh toán vô điều kiện, không hủy ngang cho bên mời thầu ngay khi nhận được thông báo vi phạm bằng văn bản.
Các trường hợp không được hoàn trả khoản tiền bảo lãnh dự thầu
Mẫu số 04B quy định rõ 7 tình huống vi phạm dẫn tới việc bên bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ chi trả trực tiếp cho Chủ đầu tư:
| Trường hợp | Hành vi vi phạm quy định | Thời hạn và điều kiện căn cứ |
|---|---|---|
| 1 | Rút hồ sơ dự thầu hoặc từ chối thực hiện công việc | Sau thời điểm đóng thầu và trong thời gian hiệu lực E-HSDT |
| 2 | Vi phạm pháp luật dẫn tới hủy thầu | Căn cứ Điều 16 Luật Đấu thầu |
| 3 | Không thực hiện bảo đảm thực hiện hợp đồng | Căn cứ Điều 68 Luật Đấu thầu |
| 4 | Không tiến hành hoặc từ chối đối chiếu tài liệu, không ký biên bản | 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận thông báo, trừ bất khả kháng |
| 5 | Không hoàn thiện hợp đồng, thỏa thuận khung | 10 ngày kể từ ngày nhận thông báo trúng thầu, trừ khoản 4 Điều 34 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP hoặc bất khả kháng |
| 6 | Không ký kết hợp đồng, thỏa thuận khung | 10 ngày kể từ ngày hoàn thiện hợp đồng, thỏa thuận khung, trừ bất khả kháng |
| 7 | Một thành viên vi phạm quy định | Theo quy định tại Mục 18.5 E-CDNT |
Điều kiện khiến thư bảo lãnh dự thầu không hợp lệ
Bên cạnh vi phạm trong quá trình xét thầu, hồ sơ bảo chứng tài chính của nhà thầu có thể bị loại bỏ ngay từ đầu nếu không tuân thủ mẫu chuẩn. Theo Ghi chú 1 Trang 13 và Trang 15, chứng thư bảo lãnh bị coi là không hợp lệ khi vướng vào các lỗi hình thức và thủ tục sau:
- Có giá trị thấp hơn hoặc thời gian hiệu lực ngắn hơn yêu cầu tại Mục 18.2 E-BDL.
- Ghi không đúng tên đơn vị thụ hưởng hoặc không phải bản gốc.
- Không có chữ ký hợp lệ của đại diện hợp pháp bên bảo lãnh.
- Ký trước thời điểm Chủ đầu tư phát hành E-HSMT.
- Kèm theo các điều kiện gây bất lợi cho Bên thụ hưởng.
- Thiếu một hoặc một số cam kết bắt buộc theo quy định tại Mục 18.3 E-CDNT (theo Ghi chú 4 Trang 13).
Tình huống minh họa về thời hạn xử lý nghĩa vụ dự thầu
Xét trường hợp liên danh gồm hai đơn vị tham gia nộp hồ sơ. Thời gian hiệu lực bảo lãnh được tính kể từ ngày đóng thầu đến ngày kết thúc hiệu lực theo Mục 18.2 E-BDL, thời điểm kết thúc nằm trong ngày cuối cùng mà không cần thiết phải đến hết 24 giờ của ngày đó (theo Ghi chú 3 Trang 13).
Khi nhận thông báo trúng thầu, nếu một bên đối tác từ chối hoàn thiện hợp đồng quá thời hạn 10 ngày hoặc không thực hiện nghĩa vụ đối chiếu tài liệu trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận thông báo (trừ trường hợp bất khả kháng), Chủ đầu tư có quyền gửi yêu cầu đòi tiền bồi thường. Bên phát hành sẽ thanh toán toàn bộ giá trị cam kết, khiến bên đối tác còn lại mất trắng khoản ký quỹ liên đới dù không trực tiếp gây ra lỗi.
Ai bị ảnh hưởng và các biện pháp hành động bắt buộc
Quy chuẩn mới tác động sâu rộng tới chiến lược tham gia mua sắm công của các chủ thể thị trường:
- Nhà thầu liên danh: Phải kiểm tra năng lực pháp lý, tài chính của từng thành viên; thiết lập hợp đồng thỏa thuận nội bộ về mức bồi hoàn rủi ro khi có vi phạm; đảm bảo ghi đúng tên liên danh hoặc tên đơn vị đại diện theo Ghi chú 2 Mẫu 04B.
- Tổ chức tín dụng và doanh nghiệp bảo hiểm: Phải đối chiếu chính xác ngày phát hành bảo lãnh (phải sau ngày phát hành E-HSMT); giữ nguyên toàn bộ các nội dung cam kết bồi thường theo Mẫu số 04B để tránh làm vô hiệu chứng thư.
- Chủ đầu tư: Tiếp nhận thông báo, gửi yêu cầu thanh toán trước hoặc trong ngày cuối cùng có hiệu lực của chứng thư bảo lãnh khi phát hiện hành vi vi phạm.
Câu hỏi thường gặp
Hiệu lực bảo lãnh kết thúc vào thời điểm nào nếu không trúng thầu?
Theo Mẫu số 04B Trang 15, bảo lãnh dự thầu hết hiệu lực ngay sau khi nhận được bản chụp văn bản thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu hoặc 30 ngày kể từ khi hết thời hạn hiệu lực của E-HSDT, tùy thời điểm nào đến trước.
Tên nhà thầu trên chứng thư bảo lãnh liên danh được ghi thế nào?
Theo Ghi chú 2 Trang 15, tên nhà thầu có thể ghi tên của cả liên danh (ví dụ Nhà thầu liên danh A + B) hoặc ghi tên của thành viên chịu trách nhiệm thực hiện bảo đảm dự thầu cho cả liên danh.
Thiếu nội dung cam kết theo mẫu có bị loại không?
Có. Theo Ghi chú 4 Trang 13, trường hợp thiếu một hoặc một số cam kết thì bị coi là điều kiện gây bất lợi cho Chủ đầu tư theo quy định tại Mục 18.3 E-CDNT và chứng thư bị coi là không hợp lệ.
Khuyến nghị rà soát và kiểm tra hiệu lực bảo lãnh
Cơ chế trách nhiệm liên đới đòi hỏi sự cẩn trọng tuyệt đối từ các bên tham gia mua sắm cạnh tranh. Doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu văn bản gốc Thông tư 168/2026/TT-BTC, rà soát từng mốc thời gian phát hành E-HSMT trước khi ký chứng thư, và tham khảo tư vấn chuyên môn để bảo toàn quyền lợi tài chính khi ký kết thỏa thuận liên danh.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức