Đình chỉ hành nghề nếu tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai

Nhằm can thiệp và kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, Luật 113/2025/QH15 xác lập các chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi can thiệp giới tính thai nhi. Trong đó, các y bác sĩ, nhân viên y tế và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là nhóm đối tượng chịu sự điều chỉnh trực tiếp với chế tài đình chỉ hoạt động nghề nghiệp nếu vi phạm.

Nghiêm cấm tuyệt đối việc lựa chọn và tiết lộ giới tính thai nhi

Theo quy định tại khoản 3 Điều 6, hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức bị nghiêm cấm triệt để. Đồng thời, pháp luật cấm hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi, ngoại trừ trường hợp duy nhất do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định để phục vụ công tác chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến giới tính.

Quy định này gắn liền với mục tiêu duy trì cơ cấu dân số hợp lý và giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh được xác định tại Điều 1 về phạm vi điều chỉnh. Cơ cấu dân số, theo khoản 3 Điều 2, là dân số được phân loại theo giới tính, độ tuổi, dân tộc, trình độ học vấn, nghề nghiệp, tình trạng hôn nhân và các đặc trưng khác có liên quan. Do đó, việc bảo vệ cơ cấu giới tính tự nhiên là yêu cầu cốt lõi trong công tác quản lý dân số.

Để bảo đảm trật tự quản lý nhà nước, Điều 6 xác lập danh mục các hành vi bị cấm toàn diện trong lĩnh vực dân số:

Đình chỉ hành nghề với hành vi tiết lộ giới tính để phá thai

Đối với hoạt động chuyên môn y tế, chế tài xử lý được quy định trực tiếp tại Điều 15 về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh. Cụ thể, theo khoản 2 Điều 15, người có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai sẽ bị đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh. Việc áp dụng biện pháp đình chỉ hành nghề này được thực hiện theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

Quy định này tạo khung pháp lý ràng buộc trách nhiệm nghề nghiệp của đội ngũ y bác sĩ, nhân viên y tế tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập cũng như tư nhân. Hành vi cung cấp thông tin giới tính thai nhi dẫn tới việc chấm dứt thai kỳ theo ý muốn giới tính không chỉ vi phạm điều cấm của pháp luật dân số mà còn trực tiếp tước bỏ quyền hành nghề của cá nhân vi phạm.

Các biện pháp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh

Bên cạnh chế tài đình chỉ hành nghề chuyên môn, Điều 15 còn quy định các giải pháp xã hội và cơ chế theo dõi định kỳ để can thiệp tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh:

• Theo khoản 1 Điều 15: Khuyến khích đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư nhằm thay đổi nhận thức từ cấp cơ sở.
• Theo khoản 3 Điều 15: Định kỳ hằng năm, Cơ quan thống kê trung ương có trách nhiệm công bố tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Căn cứ vào số liệu công bố này, Chính phủ và chính quyền địa phương cấp tỉnh sẽ xây dựng, thực hiện biện pháp can thiệp phù hợp để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh.

Các giải pháp này phối hợp đồng bộ cùng công tác truyền thông, vận động, giáo dục nhằm nâng cao chất lượng dân số - yếu tố phản ánh đặc trưng thể chất, trí tuệ và tinh thần của dân số theo quy định tại khoản 5 Điều 2.