Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Dự thảo: Cơ quan thuế chủ động đóng mã số thuế ngừng hoạt động từ đủ 10 năm

Theo Dự thảo 8740/CT-QLNT, cơ quan thuế dự kiến chủ động đóng mã số thuế đối với người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 nợ 0 đồng và đã ngừng hoạt động từ đủ 10 năm liên tục tính đến ngày 30/6/2028.

Mục lục nội dungThu gọn

Chính sách quản lý đối với các doanh nghiệp, hộ kinh doanh ngừng hoạt động nhiều năm đang ghi nhận bước điều chỉnh quan trọng. Theo Dự thảo 8740/CT-QLNT, cơ quan thuế dự kiến áp dụng cơ chế chủ động thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế mà không bắt buộc người nộp thuế phải trực tiếp gửi hồ sơ giải thể hay chấm dứt hoạt động như quy định hiện hành.

Những con số biết nói về đề xuất đóng mã số thuế

Chính sách dự kiến tác động trực tiếp đến nhóm đối tượng vi phạm hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh kéo dài thông qua những con số thống kê và tiêu chí cụ thể:

529.041 người nộp thuế: Đây là số lượng người nộp thuế ở trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký) đã ngừng hoạt động trên 10 năm được ghi nhận trong Tờ trình. Nhóm đối tượng này đang chiếm nguồn lực rà soát rất lớn của các cơ quan quản lý trên toàn quốc.

Tỷ lệ 21%: Số lượng người nộp thuế ở trạng thái 06 tồn đọng trên 10 năm nói trên chiếm khoảng 21% trong tổng số người nộp thuế thuộc diện trạng thái 03 và 06. Con số này phản ánh cơ quan soạn thảo đang ưu tiên nhóm thực sự không còn khả năng hoạt động trước khi mở rộng diện quản lý.

Ngưỡng thời gian từ đủ 10 năm liên tục: Đây là tiêu chí cứng theo khoản 1 Điều 4 để cơ quan thuế kích hoạt quy trình xem xét chấm dứt hiệu lực mã số thuế mà không cần đơn. Mốc thời gian này tính lũy kế đến ngày 30/6/2028, loại trừ các trường hợp mới ngừng hoạt động gần đây.

Thời hạn 30 ngày niêm yết công khai: Theo khoản 1 Điều 4, trước khi ban hành thông báo chính thức đóng mã số thuế, cơ quan quản lý bắt buộc phải công bố công khai danh sách trong thời gian 30 ngày để người nộp thuế, đối tác, chủ nợ phản hồi hoặc khiếu nại.

Thời hạn 05 ngày làm việc chuyển dữ liệu: Theo khoản 4 Điều 4, ngay sau khi quyết định chấm dứt hiệu lực mã số thuế có hiệu lực, cơ quan thuế phải chuyển thông tin sang cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan có thẩm quyền khác trong vòng 05 ngày làm việc để đồng bộ dữ liệu pháp lý.

Điều kiện để cơ quan thuế chủ động đóng mã số thuế

Cơ chế được quy định tại Điều 4 không vận hành tự động cho tất cả đối tượng ngừng kinh doanh, mà thiết lập các rào cản pháp lý nhằm ngăn ngừa rủi ro trốn tránh trách nhiệm. Người nộp thuế phải đáp ứng đầy đủ đồng thời các tiêu chí luật định:

  • Trạng thái quản lý: Phải là đối tượng đang bị khóa mã ở trạng thái 03 (ngừng kinh doanh chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) hoặc trạng thái 06 (người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký).
  • Thời gian ngừng hoạt động: Theo khoản 1 Điều 4, người nộp thuế phải có thời gian duy trì trạng thái 03 hoặc 06 từ đủ 10 năm liên tục trở lên tính đến thời điểm chốt là ngày 30/6/2028.
  • Tình trạng nghĩa vụ tài chính: Theo điểm a khoản 1 Điều 4, người nộp thuế phải đáp ứng điều kiện không còn tiền thuế nợ căn cứ theo quy định tại khoản 4 Điều 4 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
  • Kiểm soát rủi ro và hóa đơn: Phải hoàn tất rà soát về hóa đơn, chứng từ và các nghĩa vụ quản lý khác theo quy định liên quan trước thời điểm cơ quan thuế lập danh sách công khai.

Nợ thuế đang khoanh không thuộc diện đóng mã số thuế

Vấn đề vướng mắc lớn nhất đối với các doanh nghiệp treo mã số thuế lâu năm là các khoản tiền thuế tồn đọng. Theo điểm a khoản 1 Điều 4, việc xác định người nộp thuế "không còn tiền thuế nợ" phải dựa trên kết quả cập nhật số liệu sau khi cơ quan có thẩm quyền đã xử lý dứt điểm các quyết định nợ.

Đáng chú ý, cơ quan soạn thảo nêu rõ quan điểm về các khoản nợ đang được áp dụng biện pháp khoanh tiền thuế nợ:

"Riêng khoản nợ đang được khoanh vẫn là khoản nợ chưa được thanh toán hoặc xóa nợ. Vì vậy, người nộp thuế còn khoản nợ này chưa đáp ứng điều kiện “không còn tiền thuế nợ” để áp dụng cơ chế tại Điều 4."

Như vậy, khoản nợ được khoanh bản chất vẫn là khoản nợ chưa hoàn tất nghĩa vụ nộp ngân sách và chưa có quyết định xóa nợ. Người nộp thuế có nợ đang khoanh sẽ không được cơ quan thuế chủ động đóng mã số thuế theo cơ chế này.

Loại nghĩa vụ thuếXử lý khi xét đóng mã số thuếCăn cứ quy định
Khoản nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộpĐược trừ khỏi số nợ nếu đã có quyết định xóa nợ theo Nghị quyết của Quốc hộiGiải trình Điều 4
Khoản tiền thuế nợ đang được khoanhVẫn tính là nợ đọng, không đủ điều kiện đóng mã số thuế chủ độngĐiểm a khoản 1 Điều 4
Các khoản nợ thuế phát sinh khácPhải nộp đủ hoặc thực hiện xóa nợ đúng thẩm quyền, trình tự pháp luậtKhoản 4 Điều 4 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15

Quy trình xử lý hồ sơ và phối hợp liên ngành

Trình tự cơ quan thuế chủ động đóng mã số thuế được thiết kế theo các bước chặt chẽ nhằm bảo đảm quyền lợi của các chủ thể liên quan:

  1. Rà soát và trích xuất danh sách: Cơ quan thuế quản lý trực tiếp thực hiện tra cứu cơ sở dữ liệu, sàng lọc những đối tượng thỏa mãn đồng thời điều kiện trạng thái 03, 06 từ đủ 10 năm liên tục tính đến mốc 30/6/2028 và không ghi nhận số dư tiền thuế nợ.
  2. Công khai thông tin trong 30 ngày: Theo khoản 1 Điều 4, danh sách dự kiến chấm dứt hiệu lực mã số thuế phải được đăng tải công khai trong thời hạn 30 ngày. Khoảng thời gian này là cơ hội để người nộp thuế, cơ quan quản lý khác hoặc bên thứ ba phản ánh thông tin nếu phát hiện còn nghĩa vụ chưa giải quyết.
  3. Ban hành thông báo chấm dứt hiệu lực: Hết thời hạn 30 ngày công khai, nếu không nhận được bất kỳ khiếu nại hay tranh chấp nào, cơ quan thuế ban hành văn bản chính thức xác nhận việc đóng mã số thuế.
  4. Chuyển giao dữ liệu liên ngành trong 05 ngày: Theo khoản 4 Điều 4, trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế, cơ quan quản lý thuế phải công khai kết quả và gửi dữ liệu sang cơ quan đăng ký kinh doanh cùng các cơ quan hữu quan để cập nhật trạng thái pháp lý của tổ chức, doanh nghiệp trên hệ thống quốc gia.

Xử lý đơn vị phụ thuộc và trường hợp người đại diện vắng mặt

Dự thảo 8740/CT-QLNT làm rõ cách ứng xử của cơ quan thuế đối với hai trường hợp đặc biệt thường phát sinh trên thực tế:

Đối với chi nhánh, đơn vị phụ thuộc: Việc đóng mã số thuế của đơn vị chủ quản không đồng nghĩa với việc các chi nhánh, văn phòng đại diện được tự động chấm dứt theo. Cơ quan soạn thảo không chấp thuận cơ chế mặc nhiên chấm dứt đồng thời mã số thuế của các đơn vị phụ thuộc khi chưa rà soát, xác định đầy đủ nghĩa vụ riêng của từng đơn vị. Việc xử lý mã số thuế của đơn vị phụ thuộc tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành về quản lý thuế và đăng ký kinh doanh.

Đối với người đại diện theo pháp luật đã chết, mất tích: Nếu doanh nghiệp có người đại diện theo pháp luật đã qua đời, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không thể liên hệ nhưng đáp ứng toàn bộ tiêu chí tại Điều 4, cơ quan thuế vẫn chủ động rà soát và thực hiện đóng mã số thuế theo thẩm quyền. Tình trạng cá nhân của người đại diện không làm thay đổi hay miễn trừ các điều kiện cốt lõi về thời gian đủ 10 năm liên tục và điều kiện nợ 0 đồng.

Tình huống minh họa: Phân loại hồ sơ theo tiêu chí dự thảo

Để hiểu rõ phạm vi áp dụng của cơ chế, có thể xem xét các trường hợp cụ thể dựa trên các điều kiện quy định tại Điều 4:

Trường hợp A: Doanh nghiệp chuyển sang trạng thái 06 từ tháng 01/2015, tính đến ngày 30/6/2028 đã ngừng hoạt động hơn 13 năm liên tục. Doanh nghiệp này không còn nợ tiền thuế, không phát sinh nghĩa vụ nợ đang khoanh. Trường hợp A đủ điều kiện để cơ quan thuế đưa vào danh sách niêm yết 30 ngày và thực hiện chủ động đóng mã số thuế.

Trường hợp B: Doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh từ tháng 03/2016, tính đến ngày 30/6/2028 là hơn 12 năm liên tục. Tuy nhiên, hồ sơ thuế vẫn ghi nhận khoản thuế thu nhập doanh nghiệp đang thuộc diện được khoanh nợ. Do khoản nợ đang khoanh vẫn được xác định là nợ chưa hoàn thành, trường hợp B không đáp ứng điểm a khoản 1 Điều 4 và không được cơ quan thuế đóng mã số thuế tự động.

Trường hợp C: Doanh nghiệp ở trạng thái 03 từ tháng 5/2021 do ảnh hưởng dịch bệnh, tính đến ngày 30/6/2028 mới được hơn 7 năm liên tục. Mặc dù số nợ thuế bằng 0, trường hợp C không đủ ngưỡng thời gian 10 năm. Doanh nghiệp không thể chờ cơ quan thuế chủ động xử lý theo Điều 4 mà phải tự nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực theo thủ tục chung, đồng thời được xem xét áp dụng các ưu đãi tại Điều 2 và Điều 3 Dự thảo.

Ai bị ảnh hưởng và những việc cần chủ động thực hiện

Các nhóm chủ thể chịu tác động trực tiếp từ chính sách cần lưu ý các bước kiểm tra thực tế:

  • Người nộp thuế trạng thái 03, 06 đủ 10 năm: Cần chủ động tra cứu tình trạng nợ trên hệ thống thuế để xác định có tồn tại các khoản nợ khoanh hay không. Nếu có các khoản lệ phí môn bài hoặc tiền chậm nộp thuộc diện được Quốc hội xóa nợ, cần theo dõi việc cập nhật quyết định xóa nợ để chuẩn hóa điều kiện nợ 0 đồng.
  • Người nộp thuế ngừng hoạt động dưới 10 năm: Không thuộc diện chờ cơ quan thuế chủ động đóng mã số thuế. Cần chủ động lập hồ sơ khôi phục hoặc chấm dứt theo quy định chung để tận dụng các cơ chế tháo gỡ về hồ sơ khai thuế và giảm mức phạt vi phạm theo chính sách tại Điều 2, Điều 3.
  • Cơ quan đăng ký kinh doanh: Cần chuẩn bị cơ sở kỹ thuật liên thông để tiếp nhận thông tin từ cơ quan thuế trong thời hạn 05 ngày làm việc theo khoản 4 Điều 4 nhằm đồng bộ hóa hồ sơ pháp lý doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp về chủ động đóng mã số thuế

Người nộp thuế ngừng hoạt động chưa đủ 10 năm có được cơ quan thuế chủ động đóng mã số thuế không?

Không. Cơ chế chủ động chấm dứt mã số thuế theo khoản 1 Điều 4 chỉ áp dụng duy nhất cho các trường hợp duy trì trạng thái 03 hoặc 06 từ đủ 10 năm liên tục trở lên tính đến ngày 30/6/2028. Những trường hợp chưa đủ mốc thời gian này phải tự thực hiện thủ tục theo pháp luật về quản lý thuế.

Khoản nợ thuế đang được cơ quan thuế khoanh có được đóng mã số thuế không?

Không. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 4, khoản nợ đang được khoanh vẫn là khoản nợ chưa thanh toán hoặc chưa có quyết định xóa nợ. Do đó, người nộp thuế vẫn bị coi là chưa đáp ứng điều kiện không còn tiền thuế nợ và không thuộc diện áp dụng cơ chế này.

Cơ quan thuế có tự động xóa mã số thuế của chi nhánh khi đơn vị chủ quản bị đóng mã số thuế không?

Không. Căn cứ giải trình tại Dự thảo 8740/CT-QLNT, không có quy định mặc nhiên chấm dứt mã số thuế của chi nhánh, đơn vị phụ thuộc chỉ dựa trên việc đơn vị chủ quản bị đóng mã số thuế. Chi nhánh vẫn phải thực hiện rà soát nghĩa vụ riêng theo pháp luật về đăng ký kinh doanh và quản lý thuế.

Người đại diện theo pháp luật đã chết thì thủ tục đóng mã số thuế thực hiện thế nào?

Nếu người nộp thuế đã đủ 10 năm liên tục ở trạng thái 03 hoặc 06 và không nợ thuế, cơ quan thuế sẽ chủ động rà soát, công khai danh sách 30 ngày và đóng mã số thuế mà không yêu cầu hồ sơ đề nghị từ người đại diện.

Khuyến nghị cho người nộp thuế

Chính sách đề xuất tại Dự thảo 8740/CT-QLNT mở ra hướng xử lý dứt điểm tình trạng treo mã số thuế tồn đọng lâu năm, giảm gánh nặng thủ tục cho người dân và cơ quan quản lý. Tuy nhiên, người nộp thuế cần lưu ý cơ chế chỉ áp dụng cho trường hợp thực sự không còn nợ thuế và đạt mốc 10 năm liên tục. Do chính sách hiện nằm trong dự thảo, các tổ chức, cá nhân nên chủ động rà soát nghĩa vụ tài chính tại chi cục thuế quản lý và tham vấn ý kiến pháp lý chuyên môn trước khi thực hiện các bước tiếp theo.

Ảnh minh họa AI: chấp thuận chủ trương đầu tư, góc không gian và đời sống
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm