Dự thảo mới: Cấm nhân viên vận hành hệ thống làm đại lý xổ số điện toán
Theo dự thảo Thông tư mới của Bộ Tài chính năm 2026, nhân sự vận hành hệ thống bị cấm làm đại lý xổ số điện toán, đồng thời siết điều kiện đối với người quay số mở thưởng.
Mục lục nội dungThu gọn
Theo dự thảo Thông tư mới của Bộ Tài chính đang lấy ý kiến trong năm 2026 hướng dẫn hoạt động kinh doanh xổ số tự chọn số điện toán và xổ số kỹ thuật số biết kết quả ngay, nhiều nhóm nhân sự kỹ thuật, đơn vị trung gian và thân nhân của họ đối diện quy định cấm làm đại lý phân phối vé. Dự thảo đồng thời siết chặt điều kiện cá nhân tham gia trực tiếp vào quy trình quay số mở thưởng nhằm bảo đảm tính minh bạch, hạn chế triệt để nguy cơ can thiệp kết quả hoặc trục lợi chính sách.
Các quy chuẩn đề xuất này hướng trực tiếp đến các công ty xổ số điện toán, đối tác vận hành hệ thống công nghệ thông tin, đại lý xổ số điện toán và người lao động tham gia công tác mở thưởng. Do đang ở giai đoạn lấy ý kiến, nội dung theo dự thảo có thể tiếp tục được chỉnh lý trước khi Bộ Tài chính xem xét, ban hành chính thức.
Các trường hợp bị cấm làm đại lý xổ số điện toán theo dự thảo
Quy định tại điểm a khoản 2 Điều 13 dự thảo cấm cán bộ, công nhân viên trực tiếp làm việc tại các đơn vị phối hợp vận hành kỹ thuật trở thành đại lý phát hành vé. Mục tiêu cốt lõi nhằm ngăn chặn xung đột lợi ích giữa đơn vị kiểm soát dữ liệu quay số, phát hành vé và người trực tiếp phân phối vé thu tiền.
Dự thảo không dừng ở đối tượng nhân sự vận hành trực tiếp mà mở rộng phạm vi cấm sang cả mạng lưới người thân và pháp nhân liên quan của nhóm lãnh đạo quản lý. Cụ thể, điểm b và điểm c khoản 2 Điều 13 dự thảo xác định các nhóm sau không đủ điều kiện làm đại lý xổ số điện toán:
- Cán bộ, nhân viên làm việc tại các tổ chức cùng tham gia vận hành hệ thống xổ số với công ty xổ số điện toán (nếu có) «theo điểm a khoản 2 Điều 13»
- Vợ hoặc chồng, cha, cha nuôi, mẹ, mẹ nuôi, con, con nuôi, anh, chị, em ruột, anh, chị, em nuôi của các cá nhân giữ chức danh từ cấp phó các phòng, ban nghiệp vụ trở lên thuộc tổ chức cùng vận hành hệ thống «theo điểm b khoản 2 Điều 13»
- Tổ chức kinh tế có vốn góp của vợ hoặc chồng, cha, cha nuôi, mẹ, mẹ nuôi, con, con nuôi, anh, chị, em ruột, anh, chị, em nuôi của cá nhân giữ chức danh từ cấp phó các phòng, ban nghiệp vụ trở lên của tổ chức vận hành «theo điểm c khoản 2 Điều 13»
| Nhóm đối tượng | Căn cứ quy định dự thảo | Phạm vi cấm và điều kiện áp dụng |
|---|---|---|
| Nhân sự vận hành trực tiếp | Điểm a khoản 2 Điều 13 | Cán bộ, nhân viên làm việc tại tổ chức cùng tham gia vận hành hệ thống xổ số điện toán. |
| Người thân cấp phó phòng ban trở lên | Điểm b khoản 2 Điều 13 | Vợ, chồng, cha mẹ (đẻ, nuôi), con (đẻ, nuôi), anh chị em (ruột, nuôi) của lãnh đạo từ cấp phó phòng nghiệp vụ vận hành trở lên. |
| Pháp nhân có vốn góp của thân nhân lãnh đạo | Điểm c khoản 2 Điều 13 | Tổ chức kinh tế có vốn góp từ nhóm thân nhân thuộc diện cấm của lãnh đạo đơn vị vận hành. |
Quy định quản lý mạng lưới tiêu thụ vé và hợp đồng đại lý
Theo khoản 1 Điều 13 dự thảo, đại lý xổ số được định nghĩa là tổ chức hoặc cá nhân thực hiện ký kết hợp đồng đại lý trực tiếp với công ty xổ số điện toán nhằm tiêu thụ vé xổ số và thực hiện chi trả tiền thưởng cho khách hàng trúng thưởng. Nhằm mở rộng mạng lưới phân phối hợp pháp, điểm a khoản 1 Điều 13 cho phép các đại lý xổ số được quyền ký hợp đồng với tổ chức, cá nhân khác để tiêu thụ vé theo nguyên tắc bán đúng giá niêm yết và nhận thù lao hoa hồng.
Các tổ chức, cá nhân ký hợp đồng bán vé phụ này vẫn chịu sự điều chỉnh theo chế độ đại lý xổ số. Để kiểm soát dòng tiền và nghĩa vụ tài chính, điểm b khoản 1 Điều 13 dự thảo quy định đại lý xổ số bắt buộc phải báo cáo danh sách các tổ chức, cá nhân tham gia tiêu thụ vé này cho công ty xổ số điện toán nhằm phục vụ quản lý thuế. Đồng thời, khoản 7 Điều 13 đặt rõ trách nhiệm đại lý xổ số phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với ngân sách Nhà nước theo luật định.
Về hình thức pháp lý, hợp đồng đại lý phải lập thành văn bản với đầy đủ nội dung cốt lõi theo khoản 3 Điều 13 dự thảo, bao gồm:
- Thông tin định danh các bên ký kết (tên, địa chỉ, đại diện theo pháp luật) «theo điểm a khoản 3 Điều 13»
- Loại sản phẩm xổ số nhận bán và phương thức phân phối «theo điểm b, điểm c khoản 3 Điều 13»
- Tỷ lệ hoa hồng đại lý và tỷ lệ chi phí ủy quyền chi trả thưởng «theo điểm d khoản 3 Điều 13»
- Thời điểm, địa điểm, phương thức thanh toán tiền bán vé và kỳ hạn nợ cho phép «theo điểm đ khoản 3 Điều 13»
- Biện pháp bảo đảm nghĩa vụ thanh toán và chế tài xử lý vi phạm, bồi thường «theo điểm g, điểm i khoản 3 Điều 13»
- Hiệu lực thời gian của hợp đồng «theo điểm k khoản 3 Điều 13»
Cơ chế thu nợ tiền vé và xử lý vi phạm nghĩa vụ thanh toán
Tại điểm a khoản 4 Điều 13 dự thảo, nghĩa vụ đầu tiên của đại lý là phải thanh toán đầy đủ, đúng hạn toàn bộ tiền vé đã bán cho công ty phát hành. Trường hợp doanh nghiệp áp dụng cơ chế cho đại lý nợ tiền bán vé, thời hạn nợ khống chế nghiêm ngặt không được vượt quá 05 ngày tính từ ngày mở thưởng.
Tùy theo chu kỳ mở thưởng và đặc thù của từng loại sản phẩm, công ty xổ số điện toán có thẩm quyền quyết định thời hạn thanh toán cụ thể trong hợp đồng nhưng không được phép vượt mốc trần 05 ngày nêu trên. Biện pháp chế tài được dự thảo thiết lập rất chặt chẽ: nếu quá hạn thanh toán mà đại lý không trả đủ tiền, công ty xổ số điện toán có quyền dừng ngay việc phát hành vé xổ số của đại lý vi phạm, đồng thời lập tức triển khai biện pháp xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ «theo điểm a khoản 4 Điều 13».
Về tài sản bảo đảm, điểm b khoản 4 Điều 13 dự thảo quy định công ty xổ số điện toán phải áp dụng các biện pháp bảo đảm thanh toán tuân thủ Nghị định 30/2007/NĐ-CP và pháp luật về giao dịch bảo đảm. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm định giá tài sản bảo đảm tại thời điểm tiếp nhận, thực hiện định kỳ đánh giá lại. Với các tài sản phức tạp như bất động sản hay động sản lớn mà công ty không đủ năng lực tự thẩm định, dự thảo cho phép doanh nghiệp thuê đơn vị thẩm định giá độc lập; chi phí thuê được ghi nhận vào chi phí kinh doanh hợp lý của doanh nghiệp.
Tiêu chuẩn cơ sở vật chất đối với đại lý xổ số điện toán
Dự thảo không để việc thiết lập điểm bán diễn ra tự phát. Khoản 5 Điều 13 dự thảo giao trách nhiệm cho công ty xổ số điện toán phải trực tiếp xây dựng, công bố bộ tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất để áp dụng đồng bộ, bao gồm:
- Quy chuẩn về diện tích mặt bằng điểm bán vé và thiết kế nhận diện «theo khoản 5 Điều 13»
- Tiêu chuẩn cơ sở vật chất và hạ tầng phụ trợ bảo đảm an toàn vận hành «theo khoản 5 Điều 13»
- Điều kiện bắt buộc về mặt kỹ thuật để lắp đặt hệ thống máy móc, thiết bị đầu cuối phục vụ bán vé «theo khoản 5 Điều 13»
- Quy trình chuẩn hóa trong thao tác vận hành hệ thống phát hành vé của nhân viên đại lý «theo khoản 5 Điều 13»
Căn cứ trên các tiêu chí và danh sách loại trừ, khoản 6 Điều 13 dự thảo khẳng định việc lựa chọn tổ chức, cá nhân làm đại lý bán vé phải bảo đảm tuyệt đối ba nguyên tắc: công khai, minh bạch và khách quan.
Điều kiện lựa chọn nhân sự thực hiện quay số mở thưởng
Bên cạnh điểm bán vé, mắt xích quay số mở thưởng là khâu then chốt kiểm soát gian lận. Điều 18 dự thảo quy định hàng loạt tiêu chuẩn pháp lý, nhân thân đối với nhân sự quay số mở thưởng do công ty xổ số điện toán tuyển chọn.
Cụ thể, cá nhân tham gia quay số mở thưởng bắt buộc phải đáp ứng ba nhóm điều kiện thẩm tra lý lịch theo khoản 1 Điều 18 dự thảo:
- Đang trong độ tuổi lao động và sở hữu giấy tờ tùy thân hợp pháp, còn giá trị sử dụng như thẻ căn cước, căn cước công dân, căn cước điện tử hoặc hộ chiếu «theo điểm a khoản 1 Điều 18»
- Có văn bản cam kết bản thân không có tiền án, tiền sự và không nằm trong thời gian bị cơ quan chức năng điều tra, truy cứu trách nhiệm hình sự «theo điểm b khoản 1 Điều 18»
- Lập cam kết khẳng định không phải là người có quan hệ thân tộc với bất kỳ thành viên nào trong Hội đồng giám sát xổ số «theo điểm c khoản 1 Điều 18»
Mối quan hệ thân tộc bị cấm tham gia quay thưởng được dự thảo điểm c khoản 1 Điều 18 liệt kê đầy đủ bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, cha nuôi, mẹ đẻ, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi, anh ruột, chị ruột, em ruột của các thành viên trực thuộc Hội đồng giám sát xổ số.
Để phòng ngừa trường hợp thông đồng từ trước hoặc vắng mặt đột xuất, khoản 2 Điều 18 dự thảo đưa ra quy tắc lập danh sách dự phòng: số lượng người trong danh sách nhân sự quay số mở thưởng được phê duyệt phải luôn lớn hơn ít nhất 1,5 lần so với số lượng người thực tế cần dùng cho mỗi buổi quay thưởng. Doanh nghiệp sẽ tiến hành lựa chọn ngẫu nhiên các cá nhân trong danh sách mở rộng này để tham gia vận hành thiết bị quay số thực tế.
Tình huống minh họa về kiểm soát nợ và nhân sự đại lý
Đại lý A được công ty xổ số điện toán ký hợp đồng ủy quyền bán vé xổ số điện toán. Sau kỳ mở thưởng ngày thứ Hai, đại lý A phát sinh số dư công nợ tiền bán vé chưa nộp cho công ty. Căn cứ thỏa thuận theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 13 dự thảo, thời hạn nợ tối đa công ty cho phép đại lý A trì hoãn nộp tiền không được quá 05 ngày tính từ thời điểm mở thưởng.
Bước sang ngày thứ 6 kể từ ngày mở thưởng, nếu đại lý A vẫn chưa thanh toán đầy đủ tiền nợ theo cam kết, công ty xổ số điện toán lập tức thực hiện quyền dừng phát hành vé mới trên thiết bị bán vé của đại lý A. Đồng thời, bộ phận pháp chế xử lý tài sản bảo đảm đã được thẩm định giá trước đó để thu hồi toàn bộ số tiền bán vé bị chậm trả.
Trong trường hợp đại lý A muốn thuê thêm một cá nhân B để quản lý thiết bị bán vé, nhưng cá nhân B là nhân viên đang làm việc tại doanh nghiệp đối tác kỹ thuật tham gia vận hành máy chủ quay số với công ty xổ số, điểm a khoản 2 Điều 13 dự thảo cấm tuyệt đối việc chấp thuận tư cách đại lý hoặc người phân phối trực tiếp của nhân sự này.
Ai chịu ảnh hưởng và các biện pháp cần chuẩn bị
Các đối tượng chịu sự điều chỉnh của dự thảo cần rà soát lại cơ cấu tổ chức và nhân sự:
- Nhân viên kỹ thuật và đơn vị công nghệ: Tự rà soát toàn bộ cán bộ, nhân viên cùng người thân trực hệ của cấp phó phòng nghiệp vụ trở lên; không đứng tên thành lập điểm bán vé hoặc tham gia góp vốn vào các doanh nghiệp làm đại lý vé số điện toán.
- Các tổ chức, cá nhân đang làm đại lý: Chuẩn bị sẵn nguồn lực tài chính đáp ứng biện pháp bảo đảm thanh toán; tuân thủ nghiêm ngặt chu kỳ trả nợ tiền vé không quá 05 ngày; đồng thời rà soát diện tích mặt bằng điểm bán để sẵn sàng đáp ứng bộ tiêu chuẩn thiết kế thống nhất khi văn bản được thông qua.
- Công ty kinh doanh xổ số điện toán: Xây dựng quy trình định giá tài sản bảo đảm của đại lý định kỳ; sàng lọc danh sách nhân sự quay số mở thưởng đạt tỷ lệ tối thiểu 1,5 lần so với thực tế sử dụng; yêu cầu văn bản cam kết nhân thân không liên đới Hội đồng giám sát.
- Cá nhân tham gia quay số mở thưởng: Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ tùy thân còn hạn (căn cước công dân, căn cước điện tử, hộ chiếu), hoàn thiện bản cam kết lý lịch tư pháp không tiền án tiền sự và bản cam kết thân nhân theo đúng danh mục luật định.
Câu hỏi thường gặp về quy định đại lý và mở thưởng
Cán bộ vận hành hệ thống xổ số có được nhờ vợ hoặc chồng đứng tên mở đại lý không?
Không được phép nếu người đó giữ chức vụ quản lý. Theo điểm b khoản 2 Điều 13 dự thảo, vợ hoặc chồng của cá nhân giữ chức vụ từ cấp phó các phòng, ban nghiệp vụ trở lên tại đơn vị cùng tham gia vận hành hệ thống đều thuộc diện bị cấm làm đại lý xổ số.
Doanh nghiệp do người nhà nhân viên kỹ thuật vận hành góp vốn có được làm đại lý không?
Nếu người góp vốn là vợ, chồng, cha mẹ, con cái, anh chị em của người giữ chức danh từ cấp phó phòng, ban nghiệp vụ trở lên tại đơn vị vận hành hệ thống xổ số thì tổ chức kinh tế đó bị cấm tuyệt đối tham gia làm đại lý, căn cứ điểm c khoản 2 Điều 13 dự thảo.
Đại lý xổ số điện toán được nợ tiền bán vé tối đa trong thời gian bao lâu?
Căn cứ điểm a khoản 4 Điều 13 dự thảo, thời hạn cho nợ tiền vé do công ty xổ số điện toán quyết định tùy loại sản phẩm nhưng khống chế tối đa không quá 05 ngày kể từ ngày mở thưởng. Chậm thanh toán quá thời hạn này sẽ bị cắt quyền phát hành vé ngay lập tức.
Người có họ hàng với Hội đồng giám sát có được tham gia quay lồng cầu mở thưởng không?
Không. Điểm c khoản 1 Điều 18 dự thảo quy định cá nhân quay số mở thưởng phải ký cam kết không có quan hệ vợ, chồng, cha đẻ, cha nuôi, mẹ đẻ, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi, anh ruột, chị ruột, em ruột với bất kỳ thành viên nào trong Hội đồng giám sát xổ số.
Khuyến nghị theo dõi văn bản cho người dân và doanh nghiệp
Các nội dung siết chặt quy định đại lý bán vé và điều kiện nhân sự quay số mở thưởng tại dự thảo Thông tư thể hiện định hướng minh bạch hóa thị trường xổ số điện toán. Do đây là văn bản dự thảo đang trong quá trình lấy ý kiến hoàn thiện trong năm 2026, chưa có hiệu lực thi hành chính thức, các tiêu chuẩn và điều khoản hoàn toàn có thể được điều chỉnh trước khi Bộ Tài chính ký ban hành.
Các tổ chức vận hành công nghệ, hệ thống đại lý phát hành vé xổ số và các cá nhân liên quan cần theo dõi chặt chẽ tiến trình thẩm định của Bộ Tài chính, thường xuyên đối chiếu dự thảo với các văn bản gốc hiện hành như Nghị định số 30/2007/NĐ-CP và Nghị định số 78/2012/NĐ-CP. Khi có tình huống pháp lý phức tạp về bảo đảm nghĩa vụ thanh toán hoặc xác định phạm vi thân nhân bị cấm, các đơn vị nên tham khảo ý kiến tư vấn từ các chuyên gia pháp luật chuyên ngành để có giải pháp tái cơ cấu kịp thời.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức