Gian lận hồ sơ thuyền viên: Phạt tới 60 triệu đồng và thu hồi chứng chỉ
Quyết định 1927/QĐ-BXD nêu rõ chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực hàng hải. Hành vi cố tình gian dối thông tin hoặc sử dụng tài liệu giả mạo khi lập hồ sơ thuyền viên sẽ bị phạt tiền tới 60 triệu đồng và áp dụng biện pháp thu hồi ngay Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn.
Mục lục nội dungThu gọn
Hành vi gian lận hồ sơ thuyền viên nhằm hợp thức hóa chức danh, thời gian đi biển hoặc chứng chỉ chuyên môn sẽ bị xử lý nghiêm minh. Theo Quyết định 1927/QĐ-BXD do Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành ngày 07/11/2026, các biểu mẫu hồ sơ hàng hải chuẩn hóa chế tài xử phạt tiền và biện pháp thu hồi chứng chỉ đối với cá nhân, tổ chức sai phạm. Quy định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2026.
Quy định chế tài đối với hành vi gian lận hồ sơ thuyền viên
Căn cứ Ghi chú (Trang 61) và Ghi chú (Trang 64), biểu mẫu thủ tục hành chính xác lập nguyên tắc kiểm soát chặt chẽ tính trung thực của người nộp hồ sơ. Cá nhân lập đơn đề nghị phải tự cam đoan: "Tôi xin cam những điều khai trên và các tài liệu kèm theo là đúng sự thật, nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật" theo mẫu tại Trang 60.
Tương tự, đại diện cơ sở đào tạo, huấn luyện khi gửi hồ sơ xét duyệt danh sách học viên đào tạo nâng cao, bồi dưỡng nghiệp vụ thi sỹ quan, thuyền trưởng, máy trưởng phải cam kết tính trung thực theo mẫu tại Trang 63: "Chúng tôi xin cam đoan những thông tin nêu trên và các tài liệu kèm theo là đúng sự thật. Nếu sai, Công ty chúng tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật".
Hệ thống xử lý vi phạm áp dụng ngay khi phát hiện việc cố tình làm sai lệch thông tin hồ sơ dưới bất kỳ hình thức nào. Biện pháp chế tài tập trung vào việc phạt tiền trực tiếp và thu hồi giấy tờ pháp lý đã cấp hoặc đang đề nghị cấp.
Khung tiền phạt và biện pháp thu hồi chứng chỉ chuyên môn
Theo Ghi chú (Trang 61) và Ghi chú (Trang 64), mức phạt tiền được phân định rõ ràng giữa chủ thể thực hiện là cá nhân người lao động và chủ thể là tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo chuyên ngành:
| Đối tượng vi phạm | Hành vi vi phạm | Mức phạt tiền | Biện pháp xử lý bổ sung |
|---|---|---|---|
| Cá nhân thuyền viên, người lao động | Cố tình khai báo sai lệch thông tin hoặc sử dụng giấy tờ sửa chữa, giả mạo trong hồ sơ | Từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng | Bị thu hồi GCNKNCM và các hình thức xử lý khác theo quy định của pháp luật |
| Tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, huấn luyện | Cố tình khai báo sai lệch thông tin hoặc sử dụng giấy tờ sửa chữa, giả mạo trong hồ sơ | Từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng | Bị thu hồi GCNKNCM và các hình thức xử lý khác theo quy định của pháp luật |
| Hồ sơ xác nhận trực ca biển sai lệch | Làm sai lệch thời gian đảm nhận chức danh, số tháng đi biển, xác nhận trực ca buồng lái/buồng máy | Áp dụng theo khung cá nhân (20-30 triệu) hoặc tổ chức (40-60 triệu) | Hủy giá trị xác nhận, thu hồi chứng chỉ liên quan, truy cứu trách nhiệm pháp lý |
Mức phạt đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân cho cùng một nhóm hành vi gian lận. Biện pháp thu hồi GCNKNCM (Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn) là chế tài có tính răn đe cao nhất, tước bỏ điều kiện làm việc hợp pháp của thuyền viên trên các tuyến hàng hải nội địa và quốc tế theo chuẩn Công ước STCW.
Các danh mục kê khai dễ phát sinh sai phạm cần kiểm soát chặt
Theo nội dung mẫu đơn tại Trang 60 và Trang 61, cá nhân người đề nghị cấp chứng chỉ phải kê khai cụ thể 8 nhóm mục thông tin. Những điểm sau đây là khu vực trọng điểm thường bị kiểm tra đối chiếu:
- Thời gian đảm nhận chức danh trên tàu biển (Mục 6): Phải ghi chính xác mốc thời gian từ tháng, năm đến tháng, năm; tên tàu; chủ tàu; loại tàu; chức danh đảm nhận; tổng dung tích (GT); tổng công suất máy chính (kW); tổng số tháng làm việc thực tế trên tàu theo mẫu tại Trang 60.
- Thông tin Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ (Mục 7): Khai tên GCNHLNV, số hiệu văn bằng, ngày cấp chính xác theo hồ sơ lưu trữ; đối chiếu theo khoản 6 Điều 23 theo ghi chú tại Trang 61.
- Thời gian tham gia trực ca (Mục 8): Kê khai chính xác số tháng trực buồng lái hoặc buồng máy thực tế trên tàu biển theo mẫu tại Trang 60.
- Hồ sơ xác nhận đi biển: Giấy xác nhận tham gia trực ca trên biển theo mẫu tại Trang 63 phải ghi rõ tên tàu, số IMO, hô hiệu (Call Sign), chức danh đảm nhận, loại trực ca buồng lái/buồng máy theo quy định STCW, tổng thời gian tính bằng tháng, kèm chữ ký và đóng dấu xác nhận của Thuyền trưởng hoặc Đại diện Tổ chức quản lý thuyền viên.
Trách nhiệm của cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên
Các cơ sở đào tạo, trung tâm huấn luyện thuyền viên giữ vai trò thẩm tra hồ sơ ban đầu. Khi lập văn bản đề nghị gửi Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam xét duyệt danh sách khóa đào tạo nâng cao, bồi dưỡng nghiệp vụ để dự thi sỹ quan, thuyền trưởng, máy trưởng (mẫu Trang 63), đơn vị phải kiểm tra 3 thành phần chính:
- Hồ sơ của từng học viên theo danh sách đề nghị gửi kèm;
- Kế hoạch và thời gian mở khóa đào tạo, huấn luyện, tổ chức thi sát hạch;
- Địa điểm tổ chức thi kiểm tra điều kiện tiêu chuẩn năng lực.
Nếu cơ sở đào tạo tiếp tay hoặc thiếu trách nhiệm dẫn đến việc sử dụng giấy tờ sửa chữa, chứng chỉ giả mạo, đơn vị sẽ bị xử phạt từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng theo Ghi chú (Trang 64), đồng thời toàn bộ kết quả sát hạch của học viên liên quan sẽ bị hủy bỏ theo quy định.
Tình huống minh họa vi phạm thực tế
Thuyền viên A hoàn thành nhiệm vụ đi biển trên tàu vận tải hàng rời. Để đủ điều kiện thi nâng hạng chứng chỉ chuyên môn, A cần bổ sung số tháng trực buồng máy theo quy định STCW. Do thời gian đi biển thực tế còn thiếu, A tự ý sửa chữa số tháng công tác tại Mục 6 của đơn đề nghị (mẫu Trang 60) và nộp kèm hồ sơ xác nhận trực ca không đúng thực tế.
Khi Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam tiến hành đối chiếu dữ liệu danh bạ thuyền viên và xác minh với đơn vị quản lý, sai lệch bị phát hiện. Căn cứ theo Ghi chú (Trang 61):
- Thuyền viên A bị áp dụng mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng do cố tình khai báo sai lệch thông tin;
- Toàn bộ hồ sơ thi sát hạch bị bác bỏ;
- GCNKNCM đang sở hữu bị cơ quan có thẩm quyền ra quyết định thu hồi;
- Thông tin xử lý vi phạm được lưu trữ phục vụ công tác thanh tra hàng hải theo quy định pháp luật.
Nhóm đối tượng chịu tác động và các bước cần thực hiện
Để ngăn chặn nguy cơ bị xử phạt và thu hồi chứng chỉ hành nghề, các đối tượng liên quan cần thực hiện đúng quy trình quản trị hồ sơ:
- Đối với thuyền viên và người lao động hàng hải: Kiểm tra chéo thông tin số sổ thuyền viên, số định danh cá nhân, thời gian đảm nhận chức danh theo nhật ký tàu và sổ thuyền viên; tuyệt đối không sử dụng các dịch vụ làm giả hồ sơ trực ca hay sửa chữa thông số máy chính, tổng dung tích tàu.
- Đối với thuyền trưởng và tổ chức quản lý thuyền viên: Ký xác nhận Giấy xác nhận tham gia trực ca trên biển (mẫu Trang 63) căn cứ chính xác vào số IMO, hô hiệu tàu và thời gian bố trí trực ca thực tế; chịu trách nhiệm liên đới nếu xác nhận khống dữ liệu.
- Đối với cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ: Rà soát tính hợp pháp của toàn bộ văn bằng, chứng chỉ GCNHLNV của học viên trước khi nộp danh sách đề nghị lên Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; từ chối tiếp nhận các trường hợp hồ sơ có dấu hiệu cạo sửa, tẩy xóa.
Câu hỏi thường gặp về xử lý hồ sơ thuyền viên
Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi làm giả hồ sơ thuyền viên là bao nhiêu?
Mức phạt tiền tối đa theo quy định biểu mẫu tại Ghi chú (Trang 61) và Ghi chú (Trang 64) là 30.000.000 đồng đối với cá nhân thuyền viên và lên tới 60.000.000 đồng đối với các tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo vi phạm.
Biện pháp thu hồi GCNKNCM áp dụng trong những trường hợp nào?
Căn cứ theo Ghi chú (Trang 61), biện pháp thu hồi Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn (GCNKNCM) được áp dụng trực tiếp đối với bất kỳ cá nhân, tổ chức nào bị phát hiện cố tình khai báo sai lệch thông tin hoặc sử dụng giấy tờ sửa chữa, giả mạo trong hồ sơ thủ tục.
Công dân Việt Nam khi làm thủ tục cấp chứng chỉ có bắt buộc phải nộp số hộ chiếu không?
Theo Ghi chú (Trang 61), việc cung cấp thông tin Hộ chiếu chỉ áp dụng riêng cho công dân nước ngoài. Thuyền viên là công dân Việt Nam đã được cấp Căn cước công dân không bắt buộc phải khai Mục 3, ngày cấp và nơi cấp CCCD tại cột 4 của mẫu đề nghị.
Cơ quan nào tiếp nhận và xét duyệt danh sách mở khóa đào tạo, bồi dưỡng thi chứng chỉ?
Căn cứ mẫu văn bản đề nghị tại Trang 63 và quy định chung tại Điều 3, cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và xét duyệt danh sách mở khóa đào tạo, huấn luyện, thi cấp GCNKNCM sỹ quan, thuyền trưởng, máy trưởng là Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam.
Kết luận và khuyến nghị phòng ngừa rủi ro pháp lý
Quy định tại Quyết định 1927/QĐ-BXD thể hiện quyết tâm chấn chỉnh trật tự trong công tác quản lý lao động hàng hải. Mức phạt tiền từ 20 đến 60 triệu đồng cùng biện pháp thu hồi vĩnh viễn hoặc tước quyền sử dụng GCNKNCM sẽ loại bỏ các trường hợp năng lực ảo trên tàu biển. Thuyền viên và các doanh nghiệp vận tải biển cần chủ động đối chiếu văn bản gốc, kiểm tra kỹ hồ sơ gốc trước khi nộp, đảm bảo mọi kê khai về thời gian đi biển, chức danh, trực ca đều trung thực, chính xác theo đúng hướng dẫn của cơ quan chức năng.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức