Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Giao đất không qua đấu giá xây trụ sở điều hành điện tại 3 thành phố

Theo Nghị định 135/2026/NĐ-CP, UBND TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng được thẩm quyền xem xét giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá để xây dựng trụ sở độc lập cho đơn vị vận hành hệ thống điện.

Mục lục nội dungThu gọn

Theo Nghị định 135/2026/NĐ-CP đang có hiệu lực thi hành từ ngày 25 tháng 5 năm 2026, cơ chế giao đất không qua đấu giá để xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu cho hệ thống năng lượng quốc gia đã chính thức đi vào đời sống pháp lý. Quy định này trực tiếp tác động đến thẩm quyền của chính quyền địa phương tại ba đô thị lớn, đồng thời tạo khung vận hành độc lập, an toàn tuyệt đối cho trung tâm điều khiển điện quốc gia.

Thẩm quyền xem xét giao đất không qua đấu giá tại ba đô thị trọng yếu

Theo Điều 10 Nghị định 135/2026/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Đà Nẵng có trách nhiệm xem xét quyết định giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất. Mục tiêu bố trí mặt bằng nhằm phục vụ xây dựng trụ sở độc lập của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện, bao gồm Trung tâm điều khiển chính cùng Trung tâm điều khiển dự phòng độc lập về vị trí địa lý.

Trọng tâm của cơ chế này là bảo đảm tính liên tục và an ninh cho hệ thống chỉ huy năng lượng cấp quốc gia. Việc bố trí các trung tâm điều khiển tách biệt về mặt không gian địa lý hạn chế tối đa nguy cơ gián đoạn điều hành nếu xảy ra sự cố thiên tai, cháy nổ hoặc tình huống khẩn cấp tại một khu vực nhất định.

Để triển khai chỉ đạo từ Chính phủ, ủy ban nhân dân ba địa phương chịu áp lực quy hoạch quỹ đất sạch, bảo đảm hạ tầng kỹ thuật và pháp lý thông suốt cho đơn vị thụ hưởng theo phân công tại khoản 2 Điều 12 Nghị định 135/2026/NĐ-CP.

Cơ sở danh mục thiết yếu và điều phối vốn thực hiện dự án

Cơ chế ưu đãi đất đai gắn chặt với các cơ sở hạ tầng nằm trong danh mục công trình trọng yếu. Theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 135/2026/NĐ-CP, Bộ Công Thương giữ vai trò phê duyệt Danh mục chi tiết các cơ sở hạ tầng, hệ thống thiết yếu quy định tại Điều 5 trên cơ sở đề xuất của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện. Đơn vị chỉ được đề xuất giao đất cho các hạng mục đã được cơ quan quản lý chuyên ngành phê duyệt chính thức.

Về khả năng bảo đảm tài chính phục vụ công tác đầu tư xây dựng, doanh nghiệp được tạo điều kiện huy động đa dạng nguồn lực. Căn cứ theo Điều 6 và Điều 7 Nghị định 135/2026/NĐ-CP, đơn vị vận hành được ưu tiên tiếp cận các nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi và vốn vay thương mại. Đơn vị được bổ sung và duy trì mức vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng trong vòng 03 năm kể từ ngày nghị định có hiệu lực thi hành.

Nghị định cũng nới lỏng trần giới hạn tài chính: cho phép tổng nợ phải trả vượt quá 03 lần vốn chủ sở hữu nếu đơn vị xây dựng được phương án vay trả nợ khả thi và chịu sự giám sát của cơ quan đại diện chủ sở hữu theo Điều 7 Nghị định 135/2026/NĐ-CP.

So sánh trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý và đơn vị thực thi

Việc phân bổ quyền hạn và trách nhiệm được phân định rõ ràng giữa cấp quản lý nhà nước trung ương, chính quyền địa phương và đơn vị vận hành.

Cơ quan, đơn vịThẩm quyền và nhiệm vụ trọng tâmCăn cứ pháp lý
Bộ Công ThươngKiểm tra, giám sát tổ chức thực hiện; phê duyệt Danh mục chi tiết cơ sở hạ tầng thiết yếu; chủ trì hướng dẫn thực hiện.Điều 9
UBND TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, TP Đà NẵngXem xét quyết định giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất để xây dựng trụ sở độc lập và trung tâm điều khiển dự phòng.Điều 10
Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điệnTrình duyệt danh mục hạ tầng thiết yếu; phối hợp địa phương triển khai; báo cáo Bộ Công Thương trước ngày 15 tháng 12 hằng năm.Điều 11

Khung bảo vệ pháp lý và đãi ngộ nhân sự chất lượng cao

Bên cạnh hạ tầng vật chất, Nghị định 135/2026/NĐ-CP thiết lập hành lang đãi ngộ đặc thù cho lực lượng lao động kỹ thuật chuyên sâu. Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 8, người lao động trực tiếp điều độ, vận hành được chi trả thu nhập tăng thêm theo tỷ lệ 30% mức lương hệ số hiện hưởng (không gồm phụ cấp) vào kỳ lương mỗi tháng. Đơn vị được chủ động thuê chuyên gia trong nước với mức chi tối đa 1,5 lần mức lương nhà nước quy định; chuyên gia nước ngoài chi trả theo mặt bằng thù lao của tổ chức tín dụng nước ngoài tại Việt Nam.

Theo khoản 3 Điều 8 và khoản 4 Điều 4 Nghị định 135/2026/NĐ-CP, các khoản chi thu nhập tăng thêm, thuê chuyên gia và bảo hiểm hưu trí bổ sung được hạch toán trực tiếp vào giá thành dịch vụ điều độ vận hành hệ thống điện và thị trường điện hằng năm để thu hồi vốn minh bạch.

Đặc biệt, cơ chế miễn trừ trách nhiệm đã được luật hóa. Theo khoản 4 Điều 8 Nghị định 135/2026/NĐ-CP, cán bộ vận hành trực tiếp được xem xét loại trừ, miễn hoặc giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý nếu sự cố phát sinh thiệt hại nhưng người thực thi đã làm đúng thẩm quyền, chấp hành lệnh cấp trên hoặc chủ động ra quyết định xử lý nhanh trong tình huống khẩn cấp nhằm duy trì an toàn hệ thống.

Tình huống minh họa triển khai thực tế

Giả định Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện cần thành lập Trung tâm điều khiển dự phòng tại khu vực miền Trung nhằm đảm bảo chia tải giám sát lưới điện quốc gia.

Quy trình thực tế diễn ra như sau: Trước hết, đơn vị lập hồ sơ công trình trung tâm dự phòng và trình Bộ Công Thương phê duyệt vào Danh mục chi tiết hạ tầng thiết yếu theo khoản 2 Điều 9. Sau khi có danh mục, đơn vị nộp đề xuất địa điểm lên Ủy ban nhân dân Thành phố Đà Nẵng.

Căn cứ Điều 10 Nghị định 135/2026/NĐ-CP, UBND Thành phố Đà Nẵng tiến hành đối chiếu quy hoạch địa phương và xem xét quyết định giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất mà không cần thực hiện bước đấu giá tài sản công. Nguồn vốn xây dựng công trình được bảo đảm từ nguồn vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng hoặc các khoản vốn vay thương mại đã được phê duyệt phương án khả thi theo Điều 7 Nghị định 135/2026/NĐ-CP.

Các đối tượng chịu tác động và hành động cần thực hiện

  • Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, TP Đà Nẵng: Khẩn trương rà soát quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, xác định các lô đất sạch đủ tiêu chuẩn kỹ thuật để phục vụ công tác giao đất, cho thuê đất xây dựng trụ sở độc lập và trung tâm điều khiển dự phòng theo Điều 10.
  • Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện: Xây dựng trình duyệt danh mục chi tiết hạ tầng thiết yếu theo Điều 5 và khoản 2 Điều 9; ban hành quy chế nội bộ về thu nhập tăng thêm 30% và thuê chuyên gia theo Điều 8; thiết lập kế hoạch bảo toàn và nâng mức vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng theo Điều 7.
  • Bộ Công Thương: Thực hiện công tác giám sát định kỳ, thẩm định danh mục hạ tầng kỹ thuật từ đơn vị vận hành và tiếp nhận báo cáo thường niên trước hạn chót 15/12 theo Điều 9 và Điều 11.

Câu hỏi thường gặp

Việc giao đất không qua đấu giá áp dụng cho những hạng mục công trình nào?

Theo Điều 10 Nghị định 135/2026/NĐ-CP, việc giao đất, cho thuê đất không đấu giá chỉ áp dụng riêng cho trụ sở độc lập của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện, bao gồm Trung tâm điều khiển chính và Trung tâm điều khiển dự phòng độc lập về vị trí.

Vốn điều lệ tối thiểu của đơn vị vận hành được quy định bao nhiêu và thời hạn hoàn thành?

Theo Điều 7 Nghị định 135/2026/NĐ-CP, đơn vị được bổ sung và duy trì mức vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng trong vòng 03 năm kể từ ngày 25 tháng 5 năm 2026.

Người lao động trực tiếp vận hành có được bảo vệ trách nhiệm khi xử lý sự cố khẩn cấp?

Có. Theo khoản 4 Điều 8 Nghị định 135/2026/NĐ-CP, người lao động được loại trừ, miễn hoặc giảm nhẹ trách nhiệm khi chủ động quyết định xử lý nhanh trong tình huống khẩn cấp, chưa có quy định cụ thể nhằm bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia.

Trọng tâm cần rà soát và các bước triển khai tiếp theo

Nghị định 135/2026/NĐ-CP tạo nền tảng vững chắc nhằm chuyên nghiệp hóa và hiện đại hóa mạng lưới điều hành điện lực quốc gia. Việc giải quyết nút thắt mặt bằng thông qua cơ chế giao đất không qua đấu giá là yếu tố tiên quyết giúp các trung tâm chỉ huy điện nhanh chóng hình thành.

Các địa phương và doanh nghiệp thuộc phạm vi điều chỉnh cần tiếp tục đối chiếu kỹ lưỡng các quy định chuyên ngành đất đai, cập nhật quy hoạch hạ tầng và phối hợp cùng Bộ Công Thương để triển khai các bước thủ tục chính xác, tuân thủ đúng khung pháp lý hiện hành.

Ảnh minh họa AI: cho thuê đất, góc không gian và đời sống
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Giao đất không qua đấu giá xây trụ sở điều hành điện | Góc Luật