Hà Nội hỗ trợ công nghệ và bảo hộ sở hữu trí tuệ cho sản phẩm văn hóa
Theo Kế hoạch 440/KH-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, các đơn vị công nghệ và sáng tạo được hỗ trợ ứng dụng giải pháp số, thúc đẩy bảo hộ sở hữu trí tuệ cho sản phẩm văn hóa gắn với kiểm soát chặt chẽ quyền tác giả.
Mục lục nội dungThu gọn
Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 440/KH-UBND nhằm triển khai các hoạt động văn hóa thường niên giai đoạn 2026 – 2030. Trọng tâm của văn bản hướng đến việc thúc đẩy chuyển đổi số di sản, tạo lập không gian kết nối đa ngành giữa cơ sở đào tạo, nghệ nhân và giới kinh doanh số. Trong chuỗi chính sách này, vấn đề bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với các sáng kiến văn hiến Thăng Long được xem là tiền đề bắt buộc để khai thác giá trị kinh tế thương mại một cách bền vững.
Kế hoạch số 440/KH-UBND đặt ra các nhóm nhiệm vụ gắn kết giữa nghiên cứu khoa học, đổi mới kỹ thuật và bảo tồn di sản thực địa. Doanh nghiệp công nghệ, đơn vị lữ hành, làng nghề cùng các nhà sáng tạo nội dung trực tuyến đối diện với cơ hội tiếp cận hạ tầng số dùng chung, đồng thời phải thực thi nghĩa vụ pháp lý nghiêm ngặt về quyền liên quan.
Khung chính sách hỗ trợ kỹ thuật và định hình sản phẩm số hóa
Căn cứ theo Mục 3.(4) Kế hoạch 440/KH-UBND, thành phố định hướng kết nối đơn vị công nghệ, cơ sở nghiên cứu và đào tạo với các thiết chế văn hóa, chủ thể sáng tạo. Mục tiêu hàng đầu là giới thiệu, ứng dụng các giải pháp số hóa, phương thức trưng bày, công nghệ tương tác và mô hình trải nghiệm văn hóa tiên tiến. Việc triển khai kỹ thuật được chỉ đạo ưu tiên khai thác hệ thống hạ tầng và nền tảng hiện có nhằm phục vụ nhu cầu tiếp cận, thụ hưởng của đông đảo công chúng.
Cũng tại Mục 3.(4) Kế hoạch 440/KH-UBND, các đơn vị chức năng chịu trách nhiệm kết nối, chia sẻ hệ thống tư liệu và dữ liệu phục vụ sự kiện; thực hiện hoạt động hỗ trợ về công nghệ, đổi mới sáng tạo, sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm, sáng kiến văn hóa theo đúng chức năng nhiệm vụ. Chủ trương này đòi hỏi quá trình ứng dụng giải pháp công nghệ phải gắn liền với chất lượng nội dung, giữ vững bản sắc truyền thống và phát triển các sản phẩm văn hóa có khả năng vận hành, khai thác sử dụng lâu dài thay vì dừng lại ở các chương trình ngắn hạn.
Nghĩa vụ tuân thủ bản quyền trên môi trường mạng
Bên cạnh quyền lợi về chia sẻ hạ tầng dữ liệu số, yêu cầu tuân thủ pháp luật về bản quyền được xác lập rõ nét đối với mọi tổ chức, cá nhân tham gia chuỗi hoạt động. Theo Mục III.3.(3) Kế hoạch 440/KH-UBND, các cơ quan hữu quan có nhiệm vụ xây dựng chuyên trang hoặc chuyên mục về sự kiện trên nền tảng hiện có; tập hợp tư liệu, câu chuyện văn hóa, sản phẩm sáng tạo và hình ảnh qua các kỳ tổ chức.
Quy định tại Mục 3.(3) Kế hoạch 440/KH-UBND nêu rõ yêu cầu phát triển nội dung số chính thống, bảo đảm nguồn gốc tư liệu, quyền tác giả, quyền liên quan, góp phần bảo vệ và phát huy giá trị văn hóa Việt Nam trên không gian số. Doanh nghiệp và cá nhân khi trích dẫn, biên soạn, phát triển các sản phẩm đồ họa, dữ liệu thực tế ảo hay tư liệu nghe nhìn từ chất liệu di sản dân tộc bắt buộc phải kiểm chứng tính chính xác của tài liệu gốc, xác định chủ sở hữu hợp pháp và tuyệt đối không xâm phạm các quyền nhân thân hay quyền tài sản liên quan.
Quy trình kết nối doanh nghiệp sáng tạo và liên kết thương mại di sản
Kế hoạch mở ra chuỗi liên kết giá trị thực tế nhằm đưa các sản phẩm văn hóa bước vào chu kỳ khai thác kinh tế thị trường. Theo Mục III.3.(3) Kế hoạch 440/KH-UBND, thành phố chủ trương kết nối không gian sáng tạo, cơ sở đào tạo, nghệ nhân, văn nghệ sĩ và doanh nghiệp để tổ chức hoạt động thiết kế, trình diễn, giới thiệu sản phẩm mới hình thành từ di sản, đồng thời phát huy danh hiệu Hà Nội - Thành phố sáng tạo.
Đối với mạng lưới phân phối dịch vụ lữ hành, Mục III.3.(3) Kế hoạch 440/KH-UBND xác định nhiệm vụ kết nối doanh nghiệp lữ hành xây dựng, giới thiệu chương trình tham quan, trải nghiệm bảo tàng, di tích, làng nghề, nghệ thuật, ẩm thực gắn với sự kiện; lựa chọn các sản phẩm chất lượng để tiếp tục khai thác kinh doanh sau tháng 11. Chuỗi giá trị khép kín này hỗ trợ các sáng kiến văn hóa không bị gián đoạn khi đợt cao điểm tổ chức kết thúc.
Hoạt động phát triển làng nghề thủ công truyền thống và thương mại nông thôn được bố trí chi tiết tại Mục 3.(5) Kế hoạch 440/KH-UBND. Cụ thể, cơ quan chức năng tiến hành kết nối doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, nhà thiết kế tổ chức giới thiệu sản phẩm thủ công mỹ nghệ, thiết kế, quà tặng và sản phẩm sáng tạo mang bản sắc Hà Nội; lồng ghép trình diễn, trải nghiệm, giới thiệu câu chuyện sản phẩm với hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ, phát triển thị trường.
Cũng tại Mục 3.(5) Kế hoạch 440/KH-UBND, các đơn vị được giao lựa chọn, giới thiệu làng nghề, nghệ nhân, chủ thể, sản phẩm OCOP gắn với giá trị văn hóa; tổ chức trải nghiệm nghề truyền thống, kết nối làng nghề với du lịch và hoạt động sáng tạo. Quá trình vận hành sản xuất, kinh doanh tại cơ sở phải lồng ghép yêu cầu giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường và phát huy văn hóa cộng đồng nông thôn bền vững.
Cơ cấu tổ chức và giải pháp bảo hộ sở hữu trí tuệ đồng bộ
Để hỗ trợ các đơn vị kinh tế tiếp cận chính sách đồng nhất, Kế hoạch 440/KH-UBND quy định phân nhiệm cụ thể giữa các cơ quan quản lý chuyên môn:
| Cơ quan chủ trì | Nhiệm vụ trọng tâm | Đối tượng thụ hưởng chính | Căn cứ quy định |
|---|---|---|---|
| Sở Khoa học và Công nghệ | Ứng dụng công nghệ, giải pháp số hóa, tương tác; chia sẻ tư liệu; hỗ trợ đổi mới sáng tạo và bảo hộ quyền trí tuệ sản phẩm | Doanh nghiệp công nghệ, cơ sở nghiên cứu, đơn vị thiết chế văn hóa | Mục 3.(4) Kế hoạch 440/KH-UBND |
| Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch | Kết nối không gian sáng tạo, nghệ nhân và doanh nghiệp thiết kế sản phẩm di sản; phát triển nội dung số chính thống bảo đảm quyền tác giả; xúc tiến tour du lịch | Doanh nghiệp lữ hành, nghệ nhân, tổ chức sáng tạo nội dung số | Mục III.3.(3) Kế hoạch 440/KH-UBND |
| Sở Công Thương và Sở Nông nghiệp và Môi trường | Giới thiệu thủ công mỹ nghệ, kết nối tiêu thụ thị trường; phát huy giá trị làng nghề, sản phẩm OCOP gắn trải nghiệm du lịch | Làng nghề truyền thống, cơ sở sản xuất thủ công mỹ nghệ, chủ thể OCOP | Mục 3.(5) Kế hoạch 440/KH-UBND |
Tình huống minh họa ứng dụng chính sách
Một hợp tác xã gốm sứ truyền thống trên địa bàn thành phố hợp tác với doanh nghiệp công nghệ thông tin để phát triển dự án giới thiệu di sản nghề cổ truyền. Căn cứ Mục 3.(4) Kế hoạch 440/KH-UBND, hai đơn vị này thuộc diện được kết nối ứng dụng giải pháp số hóa, tương tác trải nghiệm và nhận hỗ trợ kỹ thuật về đổi mới sáng tạo, bảo hộ kiểu dáng công nghiệp cũng như các tài sản trí tuệ đối với sáng kiến sản phẩm từ Sở Khoa học và Công nghệ.
Đồng thời, khi tiến hành ghi hình nghệ nhân thao diễn và phát triển chuyên mục câu chuyện văn hóa đưa lên không gian trực tuyến, đơn vị sản xuất số bắt buộc phải tuân thủ nghiêm quy định tại Mục 3.(3) Kế hoạch 440/KH-UBND về bảo đảm nguồn gốc tư liệu, quyền tác giả và quyền liên quan. Sau khi hoàn thiện, sản phẩm quà tặng thiết kế mới được Sở Công Thương và Sở Nông nghiệp và Môi trường đưa vào chuỗi kết nối xúc tiến tiêu thụ, phát triển thị trường làng nghề kết hợp du lịch trải nghiệm theo Mục 3.(5) Kế hoạch 440/KH-UBND.
Ai chịu ảnh hưởng và các bước doanh nghiệp cần triển khai
Chính sách mới tác động trực tiếp đến bốn nhóm chủ thể chính, đòi hỏi các bước thích ứng quy chuẩn:
- Doanh nghiệp công nghệ và đơn vị số hóa: Chủ động phối hợp với các cơ sở đào tạo, thiết chế bảo tàng, di tích để tiếp cận nguồn dữ liệu chính thống; tận dụng hạ tầng nền tảng có sẵn và đề xuất giải pháp kỹ thuật theo Mục 3.(4) Kế hoạch 440/KH-UBND.
- Đơn vị sáng tạo và sản xuất nội dung số: Thực hiện rà soát pháp lý bản quyền toàn bộ kho tư liệu, bảo đảm quyền liên quan đối với tác phẩm ghi hình, tư liệu âm thanh trước khi đăng tải lên môi trường mạng theo đúng chỉ đạo tại Mục 3.(3) Kế hoạch 440/KH-UBND.
- Doanh nghiệp lữ hành và dịch vụ du lịch: Xây dựng các tour tuyến trải nghiệm thực tế di tích, bảo tàng, làng nghề gắn với đợt cao điểm tháng 11 và chủ động lựa chọn sản phẩm phù hợp để duy trì kinh doanh lâu dài theo quy định tại Mục III.3.(3) Kế hoạch 440/KH-UBND.
- Cơ sở sản xuất thủ công mỹ nghệ và chủ thể OCOP: Hoàn thiện hồ sơ nhận diện, đăng ký xác lập độc quyền sáng chế, nhãn hiệu hoặc giải pháp hữu ích; lồng ghép câu chuyện văn hóa vào sản phẩm để tham gia chuỗi xúc tiến tiêu thụ theo Mục 3.(5) Kế hoạch 440/KH-UBND.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp công nghệ được nhận những hỗ trợ cụ thể nào từ thành phố?
Theo Mục 3.(4) Kế hoạch 440/KH-UBND, các đơn vị công nghệ và nghiên cứu được kết nối với thiết chế văn hóa, chủ thể sáng tạo nhằm ứng dụng giải pháp số hóa, tương tác; được chia sẻ tư liệu, dữ liệu phục vụ sự kiện; đồng thời nhận hỗ trợ về công nghệ, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu sáng kiến theo chức năng của cơ quan quản lý chuyên ngành.
Khi phát triển nội dung số văn hóa lên mạng, đơn vị truyền thông cần đáp ứng nghĩa vụ gì?
Theo Mục 3.(3) Kế hoạch 440/KH-UBND, tổ chức và cá nhân phát triển nội dung số phải bảo đảm tính chính thống, nguồn gốc tư liệu chuẩn xác, tuân thủ tuyệt đối quyền tác giả và quyền liên quan nhằm gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa trên không gian mạng.
Làng nghề truyền thống và chủ thể OCOP được hỗ trợ thương mại hóa ra sao?
Theo Mục 3.(5) Kế hoạch 440/KH-UBND, các cơ sở sản xuất làng nghề và chủ thể OCOP được lồng ghép giới thiệu sản phẩm thủ công mỹ nghệ, quà tặng sáng tạo với hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ, phát triển thị trường gắn cùng các chương trình trải nghiệm du lịch nông thôn.
Định hướng hành động cho doanh nghiệp
Kế hoạch 440/KH-UBND tạo tiền đề thể chế quan trọng thúc đẩy công nghiệp văn hóa Thủ đô chuyển mình dựa trên nền tảng kỹ thuật số và giá trị di sản. Để bảo đảm tối đa lợi ích kinh tế và triệt tiêu các tranh chấp pháp lý tiềm ẩn, các doanh nghiệp, hợp tác xã làng nghề và nhà sáng tạo nội dung cần chủ động liên hệ các sở, ngành đầu mối như Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch để cập nhật quy chế kết nối. Đồng thời, việc đối chiếu kỹ lưỡng các quy định pháp luật chuyên ngành về bản quyền và tham vấn ý kiến chuyên gia tư vấn pháp lý trước khi triển khai sản phẩm thương mại là bước chuẩn bị cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức