Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Hà Nội miễn lệ phí đăng ký kết hôn, khai sinh đúng hạn từ 28/10/2026

Nghị quyết 98/2026/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội quy định chính sách miễn toàn bộ lệ phí hộ tịch cho đối tượng chính sách và người dân đăng ký khai sinh, kết hôn đúng hạn.

Mục lục nội dungThu gọn

Từ ngày 28/10/2026, chính sách miễn lệ phí hộ tịch tại Hà Nội chính thức đi vào thực tế đời sống theo Nghị quyết 98/2026/NQ-HĐND do Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội ban hành. Quy định mới tạo hành lang pháp lý rõ ràng về nghĩa vụ tài chính đối với các thủ tục tư pháp cơ bản. Động thái này giảm bớt gánh nặng chi phí hành chính, đồng thời khuyến khích người dân đăng ký sự kiện hộ tịch đúng thời gian quy định.

Phạm vi điều chỉnh và nhóm đối tượng thi hành

Quy định về phạm vi điều chỉnh được xác lập cụ thể theo khoản 1 Điều 1. Theo đó, nghị quyết trực tiếp điều chỉnh công tác thu, nộp, quản lý và sử dụng lệ phí hộ tịch trên toàn bộ địa bàn thành phố Hà Nội. Mọi giao dịch hành chính liên quan tới đăng ký hộ tịch tại các cơ quan tư pháp trên địa bàn Thủ đô đều chịu sự điều chỉnh trực tiếp từ văn bản này.

Về đối tượng áp dụng, theo khoản 2 Điều 1, chính sách bao quát ba nhóm chủ thể chính tham gia vào quan hệ thủ tục hộ tịch:

  • Người nộp lệ phí hộ tịch bao gồm cá nhân, tổ chức phát sinh yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính tư pháp.
  • Tổ chức thu lệ phí hộ tịch gồm các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện việc đăng ký và quản lý hộ tịch tại địa phương.
  • Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến việc thu, nộp, quản lý và sử dụng nguồn lệ phí hộ tịch.

Việc xác định rõ ràng thẩm quyền và trách nhiệm của từng bên theo khoản 2 Điều 1 giúp quá trình thụ lý hồ sơ diễn ra minh bạch, hạn chế tối đa tình trạng lạm thu hoặc thực hiện sai quy trình bảo đảm quyền lợi tài chính của người dân.

Quy định về người nộp lệ phí theo nguyên tắc luật định

Nghĩa vụ nộp lệ phí được thiết lập dựa trên nguyên tắc thụ hưởng dịch vụ công. Cụ thể, theo khoản 1 Điều 2, người nộp lệ phí là cá nhân, tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết công việc về hộ tịch thuộc trường hợp phải nộp lệ phí theo quy định của pháp luật. Như vậy, nghĩa vụ tài chính chỉ phát sinh khi có yêu cầu giải quyết sự kiện hộ tịch cụ thể và trường hợp đó không thuộc diện ưu đãi miễn trừ.

Trách nhiệm này gắn liền với các sự kiện hộ tịch phát sinh ngoài danh mục được ưu tiên. Khi cá nhân hoặc tổ chức nộp hồ sơ yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý các công việc hộ tịch thông thường mà pháp luật quy định phải nộp phí, người nộp có nghĩa vụ hoàn thành khoản tiền này trước hoặc tại thời điểm nhận kết quả giải quyết thủ tục hành chính.

Nhóm đối tượng chính sách được miễn hoàn toàn lệ phí

Chính sách ưu đãi an sinh xã hội thể hiện rõ nét qua việc miễn thu toàn bộ chi phí hành chính cho những hoàn cảnh đặc biệt. Cụ thể, theo điểm a khoản 2 Điều 2, cơ quan đăng ký hộ tịch thực hiện miễn thu lệ phí đăng ký hộ tịch cho các trường hợp sau:

  • Người thuộc gia đình có công với cách mạng;
  • Người thuộc hộ nghèo;
  • Người khuyết tật.

Đối với ba nhóm đối tượng này, chính sách ưu đãi áp dụng đối với mọi thủ tục đăng ký hộ tịch phát sinh theo quy định. Cá nhân thuộc diện chính sách nêu trên khi yêu cầu cơ quan có thẩm quyền thụ lý bất kỳ việc hộ tịch nào đều không phải nộp lệ phí, tạo điều kiện thuận lợi nhất để bảo đảm quyền nhân thân cơ bản.

Miễn lệ phí hộ tịch tại Hà Nội cho công dân cư trú trong nước

Bên cạnh diện chính sách xã hội, chính quyền thành phố mở rộng phạm vi ưu đãi đối với công dân Việt Nam khi thực hiện các sự kiện pháp lý hộ tịch nền tảng. Theo điểm b khoản 2 Điều 2, các thủ tục được miễn thu lệ phí bao gồm:

  • Đăng ký khai sinh đúng hạn của công dân Việt Nam cư trú ở trong nước;
  • Đăng ký khai tử đúng hạn của công dân Việt Nam cư trú ở trong nước;
  • Đăng ký giám hộ của công dân Việt Nam cư trú ở trong nước;
  • Đăng ký kết hôn của công dân Việt Nam cư trú ở trong nước.

Quy định đặt ra hai điều kiện đồng thời để công dân được miễn lệ phí: tư cách công dân cư trú ở trong nước và tính đúng hạn đối với sự kiện khai sinh, khai tử. Đây là biện pháp nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm công dân trong việc khai báo biến động dân số kịp thời, hỗ trợ công tác quản lý dân cư của chính quyền cơ sở.

Bảng tổng hợp trường hợp miễn và nộp lệ phí

Để người dân dễ dàng đối chiếu quyền lợi tài chính trước khi thực hiện thủ tục hành chính, bảng dưới đây tổng hợp chi tiết diện miễn thu và diện phải nộp theo quy định hiện hành:

Nhóm đối tượngThủ tục hộ tịch thực hiệnNghĩa vụ lệ phíCăn cứ pháp lý
Người thuộc gia đình có công với cách mạngMọi việc đăng ký hộ tịchMiễn thu toàn bộĐiểm a khoản 2 Điều 2
Người thuộc hộ nghèoMọi việc đăng ký hộ tịchMiễn thu toàn bộĐiểm a khoản 2 Điều 2
Người khuyết tậtMọi việc đăng ký hộ tịchMiễn thu toàn bộĐiểm a khoản 2 Điều 2
Công dân Việt Nam cư trú ở trong nướcĐăng ký khai sinh đúng hạnMiễn thu toàn bộĐiểm b khoản 2 Điều 2
Công dân Việt Nam cư trú ở trong nướcĐăng ký khai tử đúng hạnMiễn thu toàn bộĐiểm b khoản 2 Điều 2
Công dân Việt Nam cư trú ở trong nướcĐăng ký giám hộMiễn thu toàn bộĐiểm b khoản 2 Điều 2
Công dân Việt Nam cư trú ở trong nướcĐăng ký kết hônMiễn thu toàn bộĐiểm b khoản 2 Điều 2
Cá nhân, tổ chức thuộc trường hợp thông thường khácCông việc hộ tịch theo quy định pháp luậtPhải nộp lệ phíKhoản 1 Điều 2

Tình huống minh họa về áp dụng miễn thu lệ phí

Một tình huống thực tế giúp làm rõ sự khác biệt giữa các trường hợp áp dụng chính sách ưu đãi tài chính:

Hai công dân Việt Nam đang cư trú ở trong nước đến cơ quan có thẩm quyền tại Hà Nội để thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn. Theo điểm b khoản 2 Điều 2, thủ tục đăng ký kết hôn của công dân Việt Nam cư trú ở trong nước thuộc trường hợp được miễn thu lệ phí. Cán bộ tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm giải quyết thủ tục mà không yêu cầu hai công dân phải nộp khoản tiền lệ phí này.

Cùng thời điểm đó, một người thuộc hộ nghèo đến đăng ký khai sinh cho con. Theo điểm a khoản 2 Điều 2, người thuộc hộ nghèo được miễn lệ phí đối với mọi việc đăng ký hộ tịch. Do đó, người này được miễn hoàn toàn lệ phí theo quy định dành cho đối tượng chính sách xã hội.

Ai bị ảnh hưởng và các bước cần thực hiện

Để quyền lợi được thực thi chính xác, các bên liên quan cần chủ động nắm rõ quy định và thực hiện các bước sau:

  • Đối với người dân thuộc diện chính sách: Khi đến nộp hồ sơ đăng ký hộ tịch, cần xuất trình giấy tờ chứng minh thuộc gia đình có công với cách mạng, hộ nghèo hoặc người khuyết tật để được miễn thu theo điểm a khoản 2 Điều 2.
  • Đối với công dân Việt Nam cư trú trong nước: Cần chủ động làm thủ tục khai sinh, khai tử đúng thời hạn luật định để hưởng chính sách miễn lệ phí theo điểm b khoản 2 Điều 2. Nếu đăng ký kết hôn hoặc giám hộ, công dân được miễn lệ phí trực tiếp khi thực hiện thủ tục.
  • Đối với tổ chức thu lệ phí hộ tịch: Cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo khoản 2 Điều 1 phải niêm yết công khai các trường hợp miễn thu, bảo đảm việc thu nộp và giải quyết hồ sơ đúng quy định, không thu phí đối với các trường hợp thuộc diện ưu tiên.

Câu hỏi thường gặp

Công dân cư trú trong nước đăng ký kết hôn có phải nộp lệ phí không?

Không. Căn cứ theo điểm b khoản 2 Điều 2, công dân Việt Nam cư trú ở trong nước thực hiện đăng ký kết hôn thuộc trường hợp được miễn thu lệ phí hộ tịch.

Người khuyết tật đi làm thủ tục hộ tịch có được miễn lệ phí không?

Có. Theo điểm a khoản 2 Điều 2, người khuyết tật thuộc diện được miễn thu lệ phí khi thực hiện đăng ký hộ tịch tại cơ quan có thẩm quyền.

Đăng ký khai sinh đúng hạn được áp dụng chế độ gì?

Đăng ký khai sinh đúng hạn của công dân Việt Nam cư trú ở trong nước được miễn toàn bộ lệ phí hộ tịch theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 2.

Trường hợp nào cá nhân bắt buộc phải nộp lệ phí hộ tịch?

Cá nhân, tổ chức được giải quyết việc hộ tịch phải nộp lệ phí khi công việc đó thuộc trường hợp phải nộp theo quy định của pháp luật và không thuộc các trường hợp miễn thu quy định tại khoản 2 Điều 2, căn cứ theo khoản 1 Điều 2.

Trách nhiệm theo dõi và áp dụng quy định

Chính sách ưu đãi về hộ tịch theo Nghị quyết 98/2026/NQ-HĐND hiện đang được áp dụng trực tiếp tại các cơ quan đăng ký trên toàn địa bàn Thủ đô. Việc nắm vững các trường hợp miễn trừ tài chính giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân và gia đình. Khi chuẩn bị hồ sơ hành chính, công dân nên chủ động kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý, đối chiếu trực tiếp văn bản quy định và liên hệ cơ quan tư pháp địa phương để được giải quyết đúng thẩm quyền.

Ảnh minh họa AI: đăng ký khai sinh, góc không gian xử lý
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Miễn lệ phí hộ tịch tại Hà Nội từ ngày 28/10/2026 | Góc Luật