Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Không áp dụng công chứng điện tử trực tuyến đối với di chúc

Nghị định 413/2026/NĐ-CP quy định rõ di chúc bị loại trừ hoàn toàn, không áp dụng hình thức công chứng điện tử trực tuyến.

Mục lục nội dungThu gọn

Nghị định 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định về giao dịch công chứng điện tử. Thay đổi lớn: loại trừ di chúc khỏi hình thức trực tuyến. Người lập di chúc, người thừa kế, công chứng viên phải tuân thủ nghiêm ngặt hình thức trực tiếp.

Quy định cấm công chứng điện tử trực tuyến đối với di chúc

Khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 48 Nghị định số 104/2025/NĐ-CP. Quy định nêu rõ danh mục loại trừ:

Công chứng điện tử trực tuyến được áp dụng đối với các giao dịch, trừ các trường hợp sau đây: a) Di chúc;

Lý do loại trừ: Di chúc liên quan định đoạt tài sản sau chết. Cần kiểm tra tuyệt đối năng lực hành vi dân sự, ý chí tự nguyện, không bị ép buộc hay lừa dối. Màn hình từ xa không đáp ứng chuẩn an toàn pháp lý này.

Điều kiện hiện diện tại điểm cầu trong giao dịch trực tuyến

Không chỉ di chúc, giao dịch trực tuyến khác phải đáp ứng người thực tế tại điểm cầu theo điểm b khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP:

Giao dịch mà tại mỗi điểm cầu không có ít nhất 01 người trực tiếp tham gia giao kết và thực hiện việc ký số trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.

Điểm cầu không người: cấm mở kết nối. Một người ngồi ký thay mọi bên: không hợp lệ.

Về vấn đề ký số trước: theo khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP, việc ký số trước theo khoản 2 Điều 50 Luật Công chứng số 46/2024/QH15 không thay thế điều kiện hiện diện trực tiếp tại mỗi điểm cầu.

Giới hạn áp dụng công chứng điện tử trực tiếp

Công chứng điện tử trực tiếp thực hiện mặt đối mặt nhưng dùng phương tiện số. Quy định loại trừ riêng tại khoản 1 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP:

Công chứng điện tử trực tiếp được áp dụng đối với các giao dịch, trừ hợp đồng ủy quyền theo quy định tại Điều 57 của Luật Công chứng.

Hợp đồng ủy quyền thuộc Điều 57 Luật Công chứng số 46/2024/QH15 không làm điện tử trực tiếp.

Hình thức công chứngTrường hợp loại trừ / Không áp dụngCăn cứ pháp lý
Công chứng điện tử trực tuyếnDi chúcĐiểm a khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP
Công chứng điện tử trực tuyếnGiao dịch thiếu tối thiểu 01 người ký số trực tiếp trước mặt công chứng viên tại mỗi điểm cầuĐiểm b khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP
Công chứng điện tử trực tiếpHợp đồng ủy quyền theo quy định tại Điều 57 Luật Công chứngKhoản 1 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP

Ai bị ảnh hưởng và hành động bắt buộc

  • Người lập di chúc: Phải gặp trực tiếp công chứng viên. Không dùng phần mềm họp trực tuyến, không ký số từ xa.
  • Công chứng viên: Từ chối hồ sơ lập di chúc trực tuyến theo điểm a khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP. Kiểm tra người tham gia thực tế tại các điểm cầu với giao dịch trực tuyến khác theo điểm b khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP.
  • Người thừa kế: Kiểm tra phương thức công chứng di chúc. Di chúc trực tuyến không đúng luật, dẫn đến tranh chấp, nguy cơ mất quyền lợi.

Tình huống thực tế

Công dân A liên hệ tổ chức hành nghề công chứng yêu cầu lập di chúc phân chia tài sản qua cầu truyền hình trực tuyến vì ở xa. Công chứng viên căn cứ điểm a khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP: từ chối. Hướng dẫn công dân A thực hiện công chứng trực tiếp.

Trường hợp khác: Hợp đồng mua bán tài sản tổ chức hai điểm cầu. Điểm cầu 2 chỉ có màn hình tự động, người ký vắng mặt, dùng chữ ký số lưu sẵn gửi qua mạng. Điểm b khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP cấm thực hiện. Khoản 2 Điều 18 nêu rõ ký số trước không thay thế người trực tiếp.

Câu hỏi thường gặp

Không áp dụng công chứng điện tử trực tuyến đối với di chúc đúng không?

Đúng. Điểm a khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP loại trừ di chúc khỏi phạm vi công chứng điện tử trực tuyến.

Ký số trước có được miễn điều kiện mặt đối mặt tại điểm cầu không?

Không. Khoản 2 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP quy định rõ việc ký số trước theo khoản 2 Điều 50 Luật Công chứng không thay thế điều kiện có mặt trực tiếp tại điểm cầu.

Hợp đồng ủy quyền có được công chứng điện tử trực tiếp không?

Không. Khoản 1 Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP cấm công chứng điện tử trực tiếp đối với hợp đồng ủy quyền theo Điều 57 Luật Công chứng.

Việc cần làm tiếp theo

Tổ chức hành nghề công chứng và người yêu cầu công chứng rà soát kỹ quy định loại trừ tại Điều 18 Nghị định 413/2026/NĐ-CP. Đối chiếu văn bản gốc trước khi thiết lập quy trình trực tuyến hoặc trực tiếp. Khi chưa rõ phạm vi áp dụng, liên hệ cơ quan tư pháp có thẩm quyền để được hướng dẫn.

Ảnh minh họa AI: di chúc, góc thao tác thực tế
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức
Không công chứng điện tử trực tuyến với di chúc | Góc Luật