Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Lệnh điều động cấp cứu từ Tổng đài 113: Cơ sở y tế bắt buộc thi hành

Theo Thông tư 42/2026/TT-BYT của Bộ Y tế, lệnh điều động cấp cứu ngoại viện phát ra từ nhân viên y tế trực Tổng đài 113 là mệnh lệnh bắt buộc thực hiện đối với cơ sở y tế.

Mục lục nội dungThu gọn

Ngày 31/10/2026, Bộ Y tế ban hành Thông tư 42/2026/TT-BYT quy định việc tiếp nhận, xử lý thông tin và nguyên tắc thực hiện quy trình cấp cứu ngoại viện. Quy định hiện đang được áp dụng trên cả nước, xác lập cơ chế điều hành tập trung qua hệ thống chỉ huy Công an và đặt trách nhiệm thi hành nghiêm ngặt lên các cơ sở y tế.

Phân nhánh thông tin y tế qua đầu số 113 tại trung tâm chỉ huy

Theo quy định tại khoản 1 Điều 2, toàn bộ thông tin đề nghị hỗ trợ y tế gọi đến đầu số 113 đều phải được phân nhánh trực tiếp tới nhân viên y tế trực Tổng đài 113. Vị trí làm việc của nhân sự chuyên trách này được bố trí tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an tỉnh, thành phố.

Tại đây, quy trình xử lý ban đầu diễn ra theo khoản 2 Điều 2. Nhân viên y tế trực tổng đài trao đổi trực tiếp với người gọi để nắm bắt nội dung yêu cầu, sau đó thực hiện phân loại tình trạng của người bệnh hoặc người bị nạn cùng các yêu cầu chuyên môn phát sinh (điểm a khoản 2 Điều 2).

Quy chuẩn thực hiện lệnh điều động cấp cứu của Tổng đài 113

Khi xác định tình huống cần hỗ trợ y tế khẩn cấp, thẩm quyền chỉ huy ngoại viện thuộc về nhân viên y tế trực ca. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 2, nhân viên trực tổng đài ra chỉ thị điều động đến cơ sở ngoại viện, ưu tiên đơn vị phù hợp và có khả năng tiếp cận hiện trường nhanh nhất.

Đồng thời, nhân viên trực giữ vai trò theo dõi liên tục nhằm phối hợp với kíp cấp cứu hiện trường trong việc chọn cơ sở tiếp nhận. Việc lựa chọn này phải đáp ứng bốn tiêu chí: tình trạng thực tế của người bệnh, yêu cầu chuyên môn, khả năng thu dung tiếp nhận và điều kiện vận chuyển (điểm b khoản 2 Điều 2).

Về mặt pháp lý, khoản 1 Điều 3 khẳng định mệnh lệnh điều phối này là thông tin do nhân viên trực phát ra nhằm đề nghị cơ sở bắt buộc thực thi nhiệm vụ. Hình thức ban hành được quy định linh hoạt tại khoản 2 Điều 3, có thể truyền đạt bằng lời nói, văn bản chữ viết hoặc các dạng dữ liệu thông tin khác theo quy định pháp luật.

Nhiệm vụ bắt buộc của cơ sở y tế khi nhận lệnh chỉ huy

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ nhân viên trực 113, cơ sở cấp cứu ngoại viện có trách nhiệm triển khai ngay ba nhóm công việc theo khoản 3 Điều 2:

  • Điều động kíp cấp cứu, phương tiện cùng các nguồn lực y tế tương thích với tình trạng người bệnh, yêu cầu chuyên môn và điều kiện thực tế (điểm a khoản 3 Điều 2).
  • Chủ động công tác chuẩn bị tiếp nhận người bệnh trong tình huống được phân công thực hiện đồng thời cả hai nhiệm vụ: vừa cấp cứu hiện trường, vừa tiếp nhận điều trị (điểm b khoản 3 Điều 2).
  • Ghi nhận toàn diện, tổng hợp và quản lý mọi thông tin, dữ liệu về quá trình xử lý trường hợp khẩn cấp (điểm c khoản 3 Điều 2).

Đặc biệt, khoản 3 Điều 5 xác lập nghĩa vụ pháp lý then chốt: Cơ sở y tế phải tuyệt đối chấp hành mệnh lệnh tham gia nhiệm vụ đã phát ra từ hệ thống điều hành.

So sánh các nhóm trách nhiệm kỹ thuật và tổ chức

Khoản 1, khoản 2, khoản 4, khoản 5 và khoản 6 Điều 5 quy định hệ thống các tiêu chuẩn tổ chức, kỹ thuật mà cơ sở ngoại viện phải duy trì thường xuyên:

Nhóm trách nhiệmQuy chuẩn bắt buộcCăn cứ điều khoản
Tiếp nhận thông tinTổ chức bộ phận tiếp nhận thông tin trực 24 giờ trong ngày, 07 ngày trong tuần liên tục.Khoản 1 Điều 5
Tổ chức kíp và phương tiệnBảo đảm nhân lực, phương tiện, thuốc, thiết bị y tế theo phạm vi chuyên môn được phê duyệt; lắp thiết bị định vị xe cứu thương kết nối dữ liệu Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an tỉnh, thành phố.Khoản 2 Điều 5
Cập nhật trạng thái nguồn lựcThường xuyên cập nhật tình trạng sẵn sàng của các nguồn lực phục vụ hoạt động hỗ trợ y tế.Khoản 4 Điều 5
Quy trình và tập huấnBan hành quy trình nội bộ theo quy định; định kỳ đào tạo, tập huấn, diễn tập cho nhân viên và người hành nghề.Khoản 5 Điều 5
Quản trị dữ liệuThống kê, báo cáo, lưu trữ hồ sơ, dữ liệu; bảo đảm tuyệt đối an toàn và bảo mật thông tin.Khoản 6 Điều 5

Tình huống thực tế trong điều phối hỗ trợ y tế

Một vụ việc tai nạn phát sinh được người dân thông báo tới đầu số 113. Cuộc gọi lập tức chuyển nhánh tới nhân viên y tế trực tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an cấp tỉnh theo khoản 1 Điều 2. Nhân viên y tế khai thác thông tin, phân loại người bị nạn và đánh giá mức độ khẩn cấp theo điểm a khoản 2 Điều 2.

Nhân viên tổng đài ra lệnh qua lời nói hoặc dữ liệu điện tử (khoản 2 Điều 3), chỉ định cơ sở y tế gần nhất có khả năng tiếp cận hiện trường nhanh nhất theo điểm b khoản 2 Điều 2. Cơ sở được chỉ định không được từ chối mà phải tuyệt đối chấp hành (khoản 3 Điều 5), điều động ngay kíp xe cùng thuốc và trang thiết bị định vị đã kết nối dữ liệu chỉ huy (khoản 2 Điều 5). Trong suốt quá trình, kíp hiện trường phối hợp với tổng đài để chuyển bệnh nhân về nơi tiếp nhận phù hợp năng lực chuyên môn và điều kiện vận chuyển (điểm b khoản 2 Điều 2).

Nhóm đối tượng chịu tác động và hành động cần triển khai

Theo phạm vi tại Điều 1, Thông tư áp dụng đối với các lực lượng tham gia chuỗi vận hành cứu nạn y tế:

  • Nhân viên y tế trực Tổng đài 113: Trực tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an cấp tỉnh (khoản 1 Điều 2); xử lý phân loại, ban hành mệnh lệnh chỉ huy (khoản 2 Điều 2, khoản 1 Điều 3); báo cáo cấp trên khi vượt thẩm quyền (điểm c khoản 2 Điều 2).
  • Cơ sở cấp cứu ngoại viện và cơ sở khám chữa bệnh: Duy trì đường dây trực 24/7 (khoản 1 Điều 5); đồng bộ thiết bị định vị trên toàn bộ xe cứu thương với Công an cấp tỉnh (khoản 2 Điều 5); liên tục cập nhật trạng thái sẵn sàng (khoản 4 Điều 5); ban hành quy trình nội bộ và diễn tập định kỳ (khoản 5 Điều 5).
  • Người hành nghề, nhân viên kíp cấp cứu: Chấp hành mệnh lệnh hiện trường (khoản 3 Điều 5); tuân thủ đúng phạm vi hoạt động chuyên môn được phê duyệt (khoản 2 Điều 5); ghi nhận và lưu trữ đầy đủ hồ sơ bệnh án, dữ liệu liên quan (điểm c khoản 3 Điều 2, khoản 6 Điều 5).

Câu hỏi thường gặp

Cơ sở y tế có quyền từ chối lệnh điều động không?

Không. Căn cứ khoản 1 Điều 3 và khoản 3 Điều 5, chỉ thị phát ra từ nhân viên trực mang tính chất bắt buộc thực thi và cơ sở có trách nhiệm tuyệt đối chấp hành.

Lệnh điều động bắt buộc phải lập thành văn bản giấy không?

Không bắt buộc. Theo khoản 2 Điều 3, mệnh lệnh có thể thực hiện bằng lời nói, chữ viết hoặc các dạng thông tin khác phù hợp với quy định của pháp luật.

Xe cứu thương có phải gắn thiết bị định vị không?

Có. Khoản 2 Điều 5 quy định cơ sở cấp cứu ngoại viện bắt buộc lắp đặt thiết bị định vị trên xe cứu thương và duy trì kết nối truyền dữ liệu trực tiếp với Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an tỉnh, thành phố.

Khuyến nghị hoàn thiện quy trình tại đơn vị

Thông tư 42/2026/TT-BYT đã xác lập cơ chế phối hợp liên ngành giữa Công an và Y tế trong cấp cứu ngoại viện. Để tránh rủi ro pháp lý, lãnh đạo các cơ sở y tế cần khẩn trương rà soát hạ tầng thông tin tiếp nhận 24/7 (khoản 1 Điều 5), kiểm tra tình trạng kết nối định vị của đội xe cứu thương (khoản 2 Điều 5), đồng thời chuẩn hóa quy trình nội bộ và tổ chức diễn tập thực tế cho nhân sự (khoản 5 Điều 5). Đơn vị cần đối chiếu trực tiếp văn bản gốc và tham vấn cơ quan chuyên môn y tế để bảo đảm triển khai đúng quy định.

Ảnh minh họa AI: giấy phép hành nghề, góc bối cảnh thực tế
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Lệnh điều động cấp cứu: Cơ sở y tế bắt buộc thi hành | Góc Luật