Miễn tiền thuê đất tối đa 3 năm thời gian xây dựng cơ bản
Theo Quyết định 6127/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội, Công ty TNHH Nam Sơn được miễn tiền thuê đất tối đa 3 năm trong thời gian xây dựng cơ bản và có thể được xem xét miễn thêm 11 năm tiếp theo đối với dự án cảng tại xã Bát Tràng.
Mục lục nội dungThu gọn
UBND thành phố Hà Nội đã ban hành quyết định giao đất và cho thuê mặt nước đối với dự án hạ tầng giao thông đường thủy tại khu vực bãi sông Hồng thuộc địa bàn huyện Gia Lâm cũ (nay là xã Bát Tràng). Doanh nghiệp đầu tư hạ tầng cảng đường thủy nội địa được áp dụng chính sách miễn tiền thuê đất tối đa 3 năm trong giai đoạn thi công xây dựng ban đầu. Đây là đòn bẩy tài chính quan trọng đối với các chủ dự án vận tải thủy, nhưng đi kèm hàng loạt điều kiện khắt khe về tiến độ sử dụng đất, phương án phòng chống bão lũ mùa nước dâng và nghĩa vụ tài chính phát sinh nếu để xảy ra chậm trễ.
Chính sách ưu đãi tiền thuê đất đối với khu cảng tổng hợp
Theo khoản 1 Điều 1, Công ty TNHH Nam Sơn được thuê tổng cộng 70.232m2 tại xã Bát Tràng để thực hiện Dự án Cải tạo, nâng cấp, xây dựng mở rộng bến thủy nội địa Nam Sơn thành khu cảng tổng hợp Gia Lâm. Cơ cấu sử dụng đất gồm 55.352m2 diện tích đất sau bến và 14.880m2 diện tích mặt nước ven sông Hồng. Dự án này trước đó đã được UBND Thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư tại Quyết định số 1576/QĐ-UBND ngày 18/3/2025.
Về cơ chế tài chính đất đai, theo khoản 1 Điều 1, hình thức sử dụng là Nhà nước cho thuê đất thu tiền hằng năm và cho thuê mặt nước thu tiền hằng năm. Trong đó, chính sách ưu đãi tài chính áp dụng cụ thể: Công ty TNHH Nam Sơn được miễn tiền thuê đất trong thời gian xây dựng cơ bản theo dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng tối đa không quá 03 năm kể từ ngày có quyết định cho thuê đất. Quy định này giúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực dòng tiền trong giai đoạn đầu tư xây lắp mặt bằng cảng và công trình phụ trợ.
Bên cạnh thời hạn xây lắp ban đầu, theo khoản 1 Điều 1, doanh nghiệp còn được xem xét miễn tiền thuê đất 11 năm sau thời gian được miễn tiền thuê đất của thời gian xây dựng cơ bản theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 157 Luật Đất đai 2024 và Điều 39 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ. Tổng thời hạn thuê đất của toàn bộ dự án kéo dài 50 năm kể từ ngày 09/11/2026.
Thời hạn vận hành cảng và phương án quy hoạch trục cảnh quan sông Hồng
Vị trí, ranh giới khu đất được xác định qua hai căn cứ kỹ thuật nêu tại khoản 1 Điều 1: Bản đồ Quy hoạch tổng mặt bằng, phương án kiến trúc công trình sử dụng đất tỷ lệ 1/500 do Công ty Cổ phần VPCC tư vấn - xây dựng lập, được UBND xã Bát Tràng chấp thuận kèm theo Văn bản số 276/UBND-KT ngày 27/01/2026; cùng Sơ đồ phác họa khu đất và Tọa độ mốc kèm theo Bản định vị mốc phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư ngày 05/2/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường.
Theo khoản 1 Điều 1, mục đích sử dụng đất được xác định là đất sử dụng vào mục đích công cộng nhằm mục đích kinh doanh và mặt nước sông. Thực hiện chỉ đạo của Đảng ủy UBND Thành phố tại Thông báo số 914-TB/ĐU ngày 05/9/2026 và UBND Thành phố tại Văn bản số 4737/UBND-NNMT ngày 16/9/2026, khu vực Cảng Gia Lâm trước mắt được xác định là đất hạ tầng kỹ thuật, bố trí cảng tổng hợp trong thời gian tối đa không quá 12 năm, đến năm 2038. Chức năng chính trong giai đoạn này là phục vụ vận chuyển hàng hóa, vật liệu xây dựng trong quá trình triển khai Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng.
Về chiến lược dài hạn theo điểm n khoản 1 Điều 2, đến năm 2038, khu vực cảng sẽ nghiên cứu chuyển đổi thành cảng khách để phù hợp với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và chủ trương của Thành ủy. Khi chuyển đổi công năng sang phục vụ đón trả khách, chủ đầu tư có trách nhiệm liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền để điều chỉnh chủ trương đầu tư, phê duyệt lại quy hoạch chi tiết, thực hiện thủ tục đất đai bổ sung và xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung nếu phát sinh.
Chế tài nộp bổ sung tiền thuê đất và nguy cơ thu hồi mặt bằng
Dù được hưởng ưu đãi tài chính, chủ đầu tư chịu sự ràng buộc nghiêm ngặt về tiến độ triển khai dự án trên thực địa. Theo điểm h khoản 1 Điều 2, trong thời hạn 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa, Công ty TNHH Nam Sơn bắt buộc phải đưa đất vào sử dụng theo đúng phương án đầu tư đã duyệt.
Trường hợp không đưa đất vào sử dụng hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa, doanh nghiệp được gia hạn sử dụng đất không quá 24 tháng. Tuy nhiên, chế tài tài chính đi kèm là doanh nghiệp phải nộp bổ sung cho Nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền thuê đất đối với thời gian được gia hạn theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 2. Đây là khoản tiền nộp thêm, loại trừ quyền miễn trừ tài chính.
Quy định kỹ thuật, an toàn thoát lũ và bảo vệ đê điều
Do nằm hoàn toàn tại khu vực bãi sông Hồng, dự án phải tuân thủ kỷ luật nghiêm ngặt về phòng chống thiên tai và thoát lũ. Theo khoản 1 Điều 1, trước mùa lũ diễn ra từ ngày 15/6 đến ngày 31/10 hằng năm, Công ty TNHH Nam Sơn phải chủ động xây dựng và thực hiện phương án di chuyển toàn bộ hàng hóa, vật liệu, container tập kết trên cảng, bãi sông để bảo đảm hành lang không bị cản trở dòng chảy thoát lũ.
Quy chuẩn xây lắp tại khu vực bãi sông được quy định chi tiết tại khoản 1 Điều 2:
- Theo điểm i khoản 1 Điều 2: Doanh nghiệp phải quản lý, sử dụng bãi sông theo đúng hiện trạng; tuyệt đối không được tự ý đào, đắp nâng cao cao trình bãi sông gây ảnh hưởng đến năng lực thoát lũ lòng sông.
- Theo điểm i khoản 1 Điều 2: Nghiêm cấm xây dựng, lắp dựng công trình (kể cả các hạng mục công trình tạm) khi chưa được phép của cơ quan có thẩm quyền; không xây dựng tường rào bao che bằng tường đặc nhằm duy trì không gian thoát lũ tự nhiên; cấm triệt để việc xây dựng công trình khác trong phạm vi bảo vệ đê điều, bãi sông, lòng sông.
- Theo điểm đ khoản 1 Điều 2: Nhà đầu tư và đơn vị thi công phải thường xuyên theo dõi diễn biến sạt lở của bờ, bãi sông; chịu trách nhiệm xử lý, khắc phục sự cố và các tác động bất lợi do thi công gây ra để giữ ổn định bờ bãi.
- Theo điểm k và điểm l khoản 1 Điều 2: Tổ chức lập, phê duyệt phương án an toàn tính mạng, tài sản khi xảy ra lũ trên sông Hồng; tuân thủ quy chuẩn khoản 2 Điều 26 Luật Đê điều, Quy hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình tại Quyết định số 257/QĐ-TTg ngày 18/02/2016 của Thủ tướng Chính phủ.
So sánh các mốc thời gian và chế tài nghĩa vụ tài chính
Để bộ phận tài chính và ban quản lý dự án dễ theo dõi các điều kiện ràng buộc tài chính và thời hạn thực hiện, bảng tổng hợp dưới đây phân định rõ các mốc pháp lý theo quyết định:
| Mốc thời gian / Giai đoạn | Thời hạn áp dụng | Nghĩa vụ tài chính & Chế tài xử lý | Vị trí quy định |
|---|---|---|---|
| Giai đoạn xây dựng cơ bản | Tối đa không quá 03 năm từ ngày có quyết định thuê đất | Được áp dụng chính sách miễn nộp tiền thuê đất | Khoản 1 Điều 1 |
| Giai đoạn vận hành sau xây dựng | 11 năm tiếp theo | Được xem xét miễn nộp tiền thuê đất theo Luật Đất đai 2024 | Khoản 1 Điều 1 |
| Đưa đất vào sử dụng thực địa | 12 tháng liên tục từ khi bàn giao | Bắt buộc đưa mặt bằng vào triển khai công trình thực tế | Điểm h Khoản 1 Điều 2 |
| Chậm tiến độ triển khai | Chậm 24 tháng so với tiến độ dự án | Được gia hạn tối đa 24 tháng; phải nộp bổ sung tiền thuê đất tương ứng thời gian gia hạn | Điểm h Khoản 1 Điều 2 |
| Hết thời hạn gia hạn tiến độ | Sau 24 tháng gia hạn bổ sung | Thu hồi đất; không bồi thường đất, tài sản và chi phí đầu tư | Điểm h Khoản 1 Điều 2 |
| Thời gian hoạt động cảng hàng hóa | Tối đa không quá 12 năm (đến năm 2038) | Nghiên cứu chuyển đổi thành cảng khách, tính nghĩa vụ tài chính phát sinh | Khoản 1 Điều 1, Điểm n Khoản 1 Điều 2 |
| Ứng phó mùa lũ hằng năm | Từ 15/6 đến 31/10 hằng năm | Di dời vật liệu, hàng hóa, container; đảm bảo lưu thông lũ | Khoản 1 Điều 1 |
Tình huống minh họa: Bài toán quản lý chi phí đất đai tại Cảng Gia Lâm
Xem xét trường hợp triển khai thực tế của Công ty TNHH Nam Sơn đối với 70.232m2 đất và mặt nước được giao tại xã Bát Tràng theo khoản 1 Điều 1. Doanh nghiệp cần hạch toán dòng tiền và tính toán rủi ro chậm tiến độ như sau:
Giai đoạn 1 (Xây dựng cơ bản): Nếu dự án được phê duyệt tiến độ xây dựng trong 2,5 năm, toàn bộ 2,5 năm này doanh nghiệp được áp dụng chính sách miễn tiền thuê đất tối đa theo đúng phê duyệt (do nằm trong hạn mức 03 năm theo khoản 1 Điều 1). Tuy nhiên, nếu thời gian xây lắp thực tế kéo sang năm thứ tư, từ năm thứ 4 trở đi doanh nghiệp bắt buộc phải đóng tiền thuê đất hằng năm theo đơn giá do cơ quan chức năng ban hành.
Giai đoạn 2 (Rủi ro chậm tiến độ): Giả sử sau khi nhận bàn giao đất trên thực địa, doanh nghiệp để đất trống không đưa vào sử dụng trong 12 tháng liên tục hoặc thi công chậm hơn 24 tháng so với tiến độ được chấp thuận theo điểm h khoản 1 Điều 2. Doanh nghiệp làm thủ tục xin gia hạn thời gian sử dụng đất 24 tháng. Khi đó, doanh nghiệp không những không được hưởng ưu đãi miễn giảm cho thời gian này mà bắt buộc phải nộp bổ sung cho Nhà nước số tiền thuê đất tương ứng với 24 tháng được gia hạn.
Giai đoạn 3 (Xử lý vi phạm nghiêm trọng): Trường hợp hết thời hạn 24 tháng được gia hạn mà cảng vẫn chưa thể vận hành, theo điểm h khoản 1 Điều 2, UBND thành phố Hà Nội ra quyết định thu hồi khu đất 70.232m2. Công ty TNHH Nam Sơn sẽ mất toàn bộ tài sản đã đầu tư xây dựng trên đất sau bến và hạ tầng mặt nước mà không nhận được bất kỳ khoản bồi hoàn hay hỗ trợ tài chính nào.
Ai bị ảnh hưởng và các bước thủ tục cần triển khai ngay
Quyết định này áp dụng trực tiếp đối với bộ phận tài chính, kế toán và ban điều hành dự án của Công ty TNHH Nam Sơn. Doanh nghiệp cần phối hợp với các cơ quan hành chính theo quy trình được chỉ định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 2:
- UBND xã Bát Tràng: Chủ đầu tư phải liên hệ để xác định diện tích đất chuyên trồng lúa trong phạm vi 70.232m2 theo điểm a khoản 1 Điều 2; phối hợp chỉnh lý hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai theo điểm f khoản 1 Điều 2.
- Sở Nông nghiệp và Môi trường: Liên hệ để cơ quan này xác định giá đất tính tiền thuê đất, tiền thuê mặt nước hằng năm; chuyển thông tin địa chính thửa đất cho cơ quan Thuế và Sở Tài chính theo điểm b khoản 1 Điều 2; xác định mốc giới, bàn giao đất trên thực địa, ký hợp đồng thuê đất và hướng dẫn cấp Giấy chứng nhận theo điểm e khoản 1 Điều 2.
- Sở Tài chính: Làm việc để xác định và hướng dẫn nộp khoản tiền bổ sung diện tích đất chuyên trồng lúa bị mất hoặc tăng hiệu quả sử dụng đất trồng lúa (nếu có) theo điểm c khoản 1 Điều 2; phối hợp rà soát phương án xử lý đối với phần diện tích chồng lấn với dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng theo điểm b khoản 2 Điều 2.
- Thuế thành phố Hà Nội: Làm thủ tục miễn tiền thuê đất thời gian xây dựng cơ bản và hồ sơ xem xét miễn 11 năm tiếp theo; tiếp nhận thông báo xác định và nộp tiền thuê đất, tiền thuê mặt nước cùng các khoản phí, lệ phí còn thiếu (nếu có) theo điểm d khoản 1 Điều 2.
- Sở Xây dựng: Nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép xây dựng (nếu có) và thực hiện thủ tục nghiệm thu công trình hoàn thành theo điểm đ khoản 1 và điểm d khoản 2 Điều 2.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp có bắt buộc phải đấu giá khu đất để được thuê không?
Theo khoản 2 Điều 1, Nhà nước cho Công ty TNHH Nam Sơn thuê đất theo phương thức không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất, căn cứ theo khoản 1 Điều 124 Luật Đất đai năm 2024 và điểm b khoản 4 Điều 4 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội.
Khoản tiền bổ sung bảo vệ đất trồng lúa do cơ quan nào tính toán và hướng dẫn nộp?
Theo điểm b và điểm c khoản 2 Điều 2, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chuyển thông tin địa chính cho Sở Tài chính; sau đó Sở Tài chính chịu trách nhiệm trực tiếp xác định và hướng dẫn Nhà đầu tư nộp khoản tiền bổ sung diện tích đất chuyên trồng lúa bị mất hoặc tăng hiệu quả sử dụng đất trồng lúa theo quy định của pháp luật.
Công trình cảng được tồn tại với công năng cảng hàng hóa trong bao lâu?
Theo khoản 1 Điều 1, khu cảng tổng hợp này được bố trí hoạt động trong thời gian tối đa không quá 12 năm, đến năm 2038 để phục vụ vận chuyển vật liệu xây dựng cho Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Đến năm 2038, theo điểm n khoản 1 Điều 2, doanh nghiệp phải nghiên cứu chuyển đổi công năng sang cảng phục vụ khách du lịch phù hợp định hướng chung của Thủ đô.
Nếu dự án bị chậm tiến độ quá 24 tháng thì xử lý tài chính thế nào?
Theo điểm h khoản 1 Điều 2, nếu tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với hồ sơ đầu tư, nhà đầu tư được xem xét gia hạn tối đa 24 tháng nhưng bắt buộc phải nộp bổ sung cho Nhà nước khoản tiền tương ứng với tiền thuê đất trong thời gian được gia hạn. Hết hạn gia hạn mà vẫn chưa đưa đất vào vận hành, đất sẽ bị thu hồi và không bồi hoàn chi phí đầu tư.
Khuyến nghị cho bộ phận tài chính doanh nghiệp
Quyết định cho thuê đất tại khu cảng Bát Tràng tạo cơ chế hỗ trợ tài khóa rất rõ ràng với thời gian miễn nộp tiền thuê đất xây dựng cơ bản tối đa 3 năm và khả năng được miễn thêm 11 năm vận hành tiếp theo. Dù vậy, các điều kiện ràng buộc về tài chính xử lý đất lúa, nghĩa vụ nộp tiền bổ sung khi gia hạn và nguy cơ mất trắng tài sản nếu để hoang hóa quá 24 tháng đòi hỏi doanh nghiệp phải quản trị tiến độ khắt khe.
Bộ phận tài chính và pháp chế của doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu hồ sơ thực tế với quyết định giao đất, theo dõi chặt chẽ tiến độ cấp phép xây dựng của Sở Xây dựng và phối hợp Cục Thuế địa phương để hoàn thiện hồ sơ ưu đãi thuế đúng luật, phòng ngừa rủi ro bị truy thu hoặc xử phạt do chậm tiến độ đầu tư trên thực địa.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức