Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Ngân hàng có được bán bảo hiểm chung quầy giao dịch tiền gửi?

Theo Văn bản hợp nhất 61/2026/VBHN-BĐ-BTC, mỗi phòng giao dịch ngân hàng làm đại lý phải lập quầy hoặc bàn giao dịch riêng biệt để thực hiện hoạt động bảo hiểm.

Mục lục nội dungThu gọn

Câu trả lời là hoàn toàn không. Căn cứ theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 62 Văn bản hợp nhất 61/2026/VBHN-BĐ-BTC của Bộ Tài chính, các ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài khi hoạt động với tư cách đại lý bảo hiểm bắt buộc phải thiết lập quầy giao dịch riêng hoặc bàn giao dịch riêng biệt, tuyệt đối không được phép bán bảo hiểm chung quầy giao dịch tiền gửi và các nghiệp vụ ngân hàng truyền thống khác.

Quy chuẩn phân tách không gian giao dịch này được ban hành nhằm chấm dứt tình trạng mập mờ giữa hoạt động gửi tiết kiệm và tham gia bảo hiểm nhân thọ hay phi nhân thọ, bảo vệ quyền lợi minh bạch thông tin cho người dân khi đến làm việc tại các nhà băng.

Quy định bắt buộc tách biệt quầy giao dịch bảo hiểm tại ngân hàng

Theo điểm e khoản 1 Điều 62, tại mỗi chi nhánh, phòng giao dịch của tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải thiết lập một quầy giao dịch riêng (hoặc bàn giao dịch riêng) để thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm. Điểm mấu chốt của quy định này là việc bố trí không gian phải bảo đảm tính tách biệt hoàn toàn với khu vực giao dịch và hoạt động nghiệp vụ khác của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Điều này có nghĩa là các nghiệp vụ như nhận tiền gửi tiết kiệm, mở tài khoản thanh toán, chuyển tiền, thanh toán quốc tế hay giải ngân cho vay không được thực hiện đan xen tại cùng một ô tiếp nhận hồ sơ bảo hiểm. Khách hàng đến gửi tiền tiết kiệm không thể bị mời chào hoặc tư vấn ký hợp đồng bảo hiểm ngay tại quầy giao dịch tiền gửi.

Điều kiện về tổ chức bộ máy và nhân sự đại lý bảo hiểm của ngân hàng

Không chỉ dừng lại ở yêu cầu không gian vật lý, Văn bản hợp nhất 61/2026/VBHN-BĐ-BTC còn đặt ra hệ thống tiêu chuẩn khắt khe về bộ máy tổ chức và nhân sự trực tiếp phân phối sản phẩm bảo hiểm qua kênh ngân hàng.

Theo điểm a khoản 1 Điều 62, tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài khi làm đại lý phải thành lập bộ phận chuyên trách để thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm. Hoạt động này không được quản lý phân tán hoặc kiêm nhiệm tùy tiện.

Về tiêu chuẩn của lãnh đạo bộ phận này, theo điểm b khoản 1 Điều 62, người đứng đầu bộ phận chuyên trách thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm phải có tối thiểu 03 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm. Đồng thời, nhân sự này phải có bằng tốt nghiệp từ đại học trở lên về chuyên ngành bảo hiểm. Trường hợp người đứng đầu không có bằng tốt nghiệp đại học trở lên về chuyên ngành bảo hiểm thì bắt buộc phải có bằng tốt nghiệp từ đại học trở lên về chuyên ngành khác kèm theo chứng chỉ bảo hiểm theo quy định của Bộ Tài chính.

Về nhân sự trực tiếp thực hiện tại các điểm mạng lưới, quy chuẩn được phân định rõ ràng giữa cấp chi nhánh và phòng giao dịch theo điểm c khoản 1 Điều 62:

  • Tại mỗi chi nhánh của tổ chức tín dụng: Phải bảo đảm tối thiểu 3 nhân viên được đào tạo và có chứng chỉ đại lý bảo hiểm phù hợp với loại hình bảo hiểm mà tổ chức tín dụng làm đại lý.
  • Tại mỗi phòng giao dịch của tổ chức tín dụng: Phải bảo đảm tối thiểu 1 nhân viên được đào tạo và có chứng chỉ đại lý bảo hiểm phù hợp với loại hình bảo hiểm mà tổ chức tín dụng làm đại lý.
Tiêu chí so sánh Chi nhánh tổ chức tín dụng Phòng giao dịch tổ chức tín dụng Tổ chức khác làm đại lý
Số lượng nhân sự tối thiểu có chứng chỉ Tối thiểu 3 nhân viên (theo điểm c khoản 1 Điều 62) Tối thiểu 1 nhân viên (theo điểm c khoản 1 Điều 62) Tối thiểu 3 nhân viên trực tiếp thực hiện (theo điểm a khoản 2 Điều 62)
Yêu cầu không gian quầy giao dịch Quầy riêng hoặc bàn riêng biệt (theo điểm e khoản 1 Điều 62) Quầy riêng hoặc bàn riêng biệt (theo điểm e khoản 1 Điều 62) Theo quy định chung của tổ chức
Quy trình giám sát kiểm soát chất lượng Bắt buộc có quy trình kiểm soát chất lượng (theo điểm đ khoản 1 Điều 62) Bắt buộc có quy trình kiểm soát chất lượng (theo điểm đ khoản 1 Điều 62) Có quy trình giám sát tuân thủ nguyên tắc (theo điểm b khoản 2 Điều 62)

Hệ thống công nghệ thông tin và quy trình kiểm soát nội bộ

Để ngăn chặn triệt để hành vi tư vấn sai lệch, việc giám sát chất lượng được chuẩn hóa từ khâu kỹ thuật đến quy trình nghiệp vụ. Theo điểm d khoản 1 Điều 62, ngân hàng làm đại lý phải có hệ thống công nghệ thông tin phù hợp, bảo đảm cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời các thông tin liên quan đến hợp đồng bảo hiểm khai thác qua tổ chức đại lý.

Đồng thời, theo điểm đ khoản 1 Điều 62, ngân hàng phải ban hành quy trình giám sát và kiểm soát chất lượng việc thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm của các nhân viên trong tổ chức đại lý. Quy trình này phải đáp ứng đầy đủ ba nội dung cốt lõi:

  1. Bảo đảm các nhân viên trực tiếp thực hiện hoạt động đại lý tuân thủ đúng nguyên tắc hoạt động, đúng các nội dung được ủy quyền tại hợp đồng đại lý và quy định của pháp luật có liên quan.
  2. Cho phép doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam tham gia vào quá trình kiểm tra, giám sát chất lượng hoạt động của nhân viên trong tổ chức đại lý.
  3. Quy định rõ ràng việc xử lý vi phạm đối với các nhân viên khi trực tiếp thực hiện hoạt động đại lý mà có hành vi sai phạm.

Nghĩa vụ duy trì điều kiện và chế tài chấm dứt hợp đồng đại lý

Theo khoản 3 Điều 62, các điều kiện về quầy giao dịch riêng, nhân sự, công nghệ và quy trình giám sát không phải chỉ đáp ứng một lần khi ký hợp đồng đại lý, mà tổ chức hoạt động đại lý bảo hiểm phải duy trì và tuân thủ trong suốt quá trình hoạt động.

Khi có sự cố dẫn đến việc không đáp ứng đủ một trong các điều kiện nêu trên, pháp luật quy định chế tài và trình tự xử lý nghiêm ngặt:

  • Tạm dừng hoạt động: Tổ chức đó không được thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm cho đến khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định (theo khoản 3 Điều 62).
  • Nghĩa vụ báo cáo: Phải thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày không đáp ứng đủ điều kiện hoạt động đại lý bảo hiểm (theo khoản 3 Điều 62).
  • Chế tài chấm dứt hợp đồng: Sau 6 tháng kể từ ngày thông báo mà tổ chức đó vẫn không đáp ứng đủ điều kiện hoạt động đại lý bảo hiểm theo quy định thì doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô phải chấm dứt hợp đồng đại lý bảo hiểm (theo khoản 3 Điều 62).

Tình huống minh họa: Hoạt động đại lý bảo hiểm tại phòng giao dịch

Một tình huống thực tế xảy ra tại Phòng giao dịch X của một ngân hàng thương mại: Phòng giao dịch này được bố trí 4 quầy nhận tiền gửi và giao dịch thanh toán. Nhằm tăng doanh thu phí bảo hiểm, ngân hàng bố trí nhân viên ngồi tại Quầy giao dịch tiền gửi số 2 kết hợp nhận tiền gửi tiết kiệm và tư vấn phát hành hợp đồng bảo hiểm nhân thọ cho khách hàng.

Căn cứ theo điểm e khoản 1 Điều 62, cách làm trên là vi phạm pháp luật. Tại Phòng giao dịch X, ngân hàng buộc phải thiết lập một quầy giao dịch riêng hoặc bàn giao dịch riêng tách biệt hoàn toàn với khu vực giao dịch tiền gửi và các nghiệp vụ ngân hàng khác. Đồng thời, theo điểm c khoản 1 Điều 62, phòng giao dịch này bắt buộc phải có tối thiểu 1 nhân viên được đào tạo và có chứng chỉ đại lý bảo hiểm phù hợp với loại hình bảo hiểm thực hiện.

Nếu Phòng giao dịch X không bố trí quầy riêng hoặc nhân viên tư vấn không có chứng chỉ bảo hiểm hợp lệ, căn cứ theo khoản 3 Điều 62, ngân hàng phải dừng ngay hoạt động đại lý bảo hiểm tại đây, đồng thời gửi văn bản thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm trong vòng 5 ngày làm việc. Nếu sau 6 tháng phòng giao dịch vẫn không khắc phục việc lập bàn riêng hoặc bổ sung nhân sự đủ chuẩn, doanh nghiệp bảo hiểm bắt buộc phải chấm dứt hợp đồng đại lý đối với đơn vị này.

Ai bị ảnh hưởng và các bước hành động cần thiết

Quy định tại Điều 62 tác động trực tiếp đến các chủ thể tham gia thị trường bảo hiểm liên kết ngân hàng:

  • Đối với ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài làm đại lý:
    • Rà soát toàn bộ mạng lưới chi nhánh và phòng giao dịch để bảo đảm đã lắp đặt quầy riêng hoặc bàn riêng phục vụ bảo hiểm, tách biệt với quầy tiền gửi (theo điểm e khoản 1 Điều 62).
    • Bố trí tối thiểu 3 nhân viên có chứng chỉ đại lý bảo hiểm tại mỗi chi nhánh và tối thiểu 1 nhân viên có chứng chỉ tại mỗi phòng giao dịch (theo điểm c khoản 1 Điều 62).
    • Kiểm tra tiêu chuẩn người đứng đầu bộ phận chuyên trách phải đủ tối thiểu 03 năm kinh nghiệm trong ngành tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và có bằng đại học chuyên ngành bảo hiểm hoặc bằng đại học khác kèm chứng chỉ theo quy định (theo điểm b khoản 1 Điều 62).
    • Thiết lập hệ thống CNTT và quy trình kiểm soát chất lượng có sự tham gia giám sát của doanh nghiệp bảo hiểm (theo điểm d, đ khoản 1 Điều 62).
    • Chủ động tham gia vào quy trình kiểm tra, giám sát chất lượng tư vấn của nhân viên ngân hàng (theo điểm đ khoản 1 Điều 62).
    • Theo dõi việc tuân thủ điều kiện đại lý của đối tác ngân hàng; tiếp nhận thông báo vi phạm trong vòng 5 ngày làm việc và kiên quyết chấm dứt hợp đồng đại lý sau 6 tháng nếu đối tác không khắc phục (theo khoản 3 Điều 62).
    • Nhận diện rõ quyền lợi: hoạt động tư vấn bảo hiểm phải diễn ra tại quầy riêng, bàn riêng; không bị tư vấn lẫn lộn khi đang giao dịch gửi tiền tiết kiệm.
    • Yêu cầu nhân viên tư vấn xuất trình chứng chỉ đại lý bảo hiểm phù hợp trước khi giao kết hợp đồng (theo điểm c khoản 1 Điều 62).

    Câu hỏi thường gặp về hoạt động bán bảo hiểm qua ngân hàng

    Ngân hàng có được để nhân viên kiêm nhiệm tư vấn bảo hiểm tại quầy tiền gửi không?

    Không. Căn cứ theo điểm e khoản 1 Điều 62, hoạt động đại lý bảo hiểm phải được thực hiện tại một quầy riêng hoặc bàn riêng biệt, tách biệt với khu vực giao dịch tiền gửi và hoạt động nghiệp vụ khác của ngân hàng.

    Người đứng đầu bộ phận bảo hiểm của ngân hàng phải đáp ứng điều kiện gì?

    Theo điểm b khoản 1 Điều 62, người đứng đầu phải có tối thiểu 03 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và có bằng đại học trở lên chuyên ngành bảo hiểm. Nếu tốt nghiệp đại học chuyên ngành khác, người này bắt buộc phải có chứng chỉ bảo hiểm theo quy định của Bộ Tài chính.

    Một phòng giao dịch ngân hàng cần bao nhiêu nhân viên có chứng chỉ bảo hiểm?

    Theo điểm c khoản 1 Điều 62, tại mỗi phòng giao dịch thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm phải đảm bảo tối thiểu 1 nhân viên được đào tạo và có chứng chỉ đại lý bảo hiểm phù hợp với loại hình bảo hiểm làm đại lý. Trong khi đó, tại mỗi chi nhánh của tổ chức tín dụng phải đảm bảo tối thiểu 3 nhân viên.

    Khi ngân hàng bị thiếu điều kiện làm đại lý bảo hiểm thì xử lý như thế nào?

    Theo khoản 3 Điều 62, ngân hàng không được thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm cho đến khi đáp ứng đủ điều kiện và phải thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm trong vòng 5 ngày làm việc. Nếu sau 6 tháng kể từ ngày thông báo mà ngân hàng vẫn không khắc phục đủ điều kiện, doanh nghiệp bảo hiểm phải chấm dứt hợp đồng đại lý bảo hiểm.

    Khuyến nghị thực thi và kết luận

    Quy định cấm bán bảo hiểm chung quầy giao dịch tiền gửi là một hàng rào pháp lý quan trọng nhằm lập lại trật tự thị trường, bảo đảm tính minh bạch và bảo vệ người tiêu dùng dịch vụ tài chính. Các tổ chức tín dụng cần nghiêm túc đối chiếu thực tế vận hành tại từng điểm giao dịch với quy định tại Điều 62 Văn bản hợp nhất 61/2026/VBHN-BĐ-BTC để tránh các chế tài đình chỉ và hủy bỏ hợp đồng đại lý.

    Người dân khi đến giao dịch tại ngân hàng nên chủ động quan sát không gian quầy, kiểm tra tư cách pháp lý của nhân viên tư vấn bảo hiểm, đồng thời đối chiếu văn bản gốc hoặc tham khảo tư vấn pháp lý chuyên sâu khi quyền lợi bị ảnh hưởng do hành vi tư vấn sai lệch, không đúng quầy quy định.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm