Người không chấp hành cách ly y tế bị áp dụng cưỡng chế thi hành ngay

Nhằm kịp thời ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh truyền nhiễm, các quy định kiểm soát và cách ly y tế hiện đang được áp dụng nghiêm ngặt theo Nghị định 165/2026/NĐ-CP. Đáng chú ý, người thuộc diện bắt buộc cách ly y tế nếu cố tình không chấp hành sẽ bị cơ quan chức năng tiến hành cưỡng chế ngay lập tức để bảo đảm an toàn sức khỏe chung cho cộng đồng.

Áp dụng ngay biện pháp cưỡng chế khi không chấp hành cách ly

Căn cứ theo khoản 1 Điều 20, trường hợp các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 19 Luật Phòng bệnh không thực hiện theo quyết định cách ly y tế thì bị áp dụng ngay biện pháp cưỡng chế cách ly.

Về thẩm quyền và biểu mẫu xử lý, theo khoản 2 Điều 20, người có thẩm quyền ban hành quyết định cách ly y tế quy định tại khoản 3 Điều 14 sẽ trực tiếp ban hành quyết định cưỡng chế cách ly y tế theo Mẫu số 05 Phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định.

Trình tự tổ chức cưỡng chế được triển khai chặt chẽ theo khoản 3 Điều 20 như sau:

• Theo điểm a khoản 3 Điều 20: Ngay sau khi xác định đối tượng không thực hiện theo quyết định cách ly y tế, người có thẩm quyền quy định tại khoản 3 Điều 14 phải ban hành ngay quyết định cưỡng chế cách ly y tế.
• Theo điểm b khoản 3 Điều 20: Căn cứ vào quyết định cưỡng chế, người ban hành quyết định cách ly có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan chuyên môn y tế phối hợp với lực lượng công an hoặc lực lượng an ninh tại cửa khẩu và đơn vị liên quan khác của chính quyền địa phương nhằm tổ chức thực hiện cưỡng chế, đưa đối tượng đến cơ sở cách ly y tế; đồng thời phối hợp với cơ quan chuyên môn về y tế bảo đảm việc thực hiện cách ly y tế đúng quy định.
• Theo đoạn 2 điểm b khoản 3 Điều 20: Đối với trường hợp người bị áp dụng biện pháp cưỡng chế là người nước ngoài, người ban hành quyết định cưỡng chế cách ly y tế có trách nhiệm gửi thông báo về việc áp dụng biện pháp đến Cục Lãnh sự thuộc Bộ Ngoại giao để thực hiện thủ tục thông báo cho cơ quan đại diện ngoại giao của nước liên quan.

Không được tự ý rời khỏi vị trí trong thời gian chờ quyết định

Bên cạnh biện pháp cưỡng chế, các biện pháp ngăn chặn tạm thời cũng được thiết lập ngay từ thời điểm phát hiện nguy cơ. Cụ thể, theo khoản 1 Điều 19, trong thời gian chờ quyết định cách ly y tế, để áp dụng biện pháp ngăn chặn ngay sự lây lan của dịch bệnh, Giám đốc Trạm Y tế cấp xã, người đứng đầu tổ chức kiểm dịch y tế, trưởng khoa, phòng hoặc tương đương của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi có người thuộc đối tượng phải cách ly y tế có trách nhiệm báo cáo người có thẩm quyền ban hành quyết định cách ly y tế.

Đồng thời, theo khoản 1 Điều 19, những người đứng đầu các đơn vị nêu trên có quyền yêu cầu người thuộc đối tượng phải cách ly y tế không được rời khỏi địa điểm hiện tại để chờ quyết định của người có thẩm quyền quy định tại khoản 3 Điều 14.

Thời hạn áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm thời

Theo khoản 2 Điều 19, thời gian áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm thời được quy định cụ thể theo từng nhóm đối tượng:

Đối với các tình huống phát sinh khẩn cấp, theo khoản 5 Điều 19, khi có số lượng người cần cách ly y tế vượt quá năng lực xử lý thì có thể kéo dài hơn thời gian quy định tại các điều 15, 16, 17, 18, 19 và 20 và áp dụng ngay các biện pháp ngăn chặn tạm thời. Trong đó:

• Thời gian kéo dài không quá 01 lần số thời gian quy định đối với các đối tượng được quy định tại khoản 2 Điều 19;
• Đối với đối tượng thuộc diện cưỡng chế cách ly y tế quy định tại Điều 20, thời gian kéo dài được thực hiện cho đến khi hoàn thành việc cưỡng chế cách ly y tế.

Quyền di chuyển và trách nhiệm sau thời hạn ngăn chặn

Nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân, theo khoản 3 Điều 19, khi hết thời hạn áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm thời, nếu cơ quan có thẩm quyền không ban hành quyết định cách ly y tế thì biện pháp ngăn chặn tạm thời đương nhiên chấm dứt. Khi đó, người bị áp dụng biện pháp được quyền tiếp tục di chuyển, nhưng có trách nhiệm tuân thủ các hướng dẫn về tự theo dõi sức khỏe và phòng, chống lây nhiễm của cơ quan y tế.

Ngoài ra, theo khoản 4 Điều 19, cơ quan, tổ chức nơi người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm thời đang lưu trú có trách nhiệm bố trí địa điểm tạm thời thuận lợi cho việc theo dõi và bảo đảm an toàn cho người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn.