Nộp hồ sơ BHXH qua VNeID mức 2 có cần ký số biểu mẫu không?
Theo Quyết định 3040/QĐ-BTC, cá nhân đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID mức độ 2 và tổ chức nộp hồ sơ BHXH không phải ký số biểu mẫu điện tử tương tác.
Mục lục nội dungThu gọn
Căn cứ quy định tại Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC, câu trả lời là hoàn toàn không cần ký số. Cá nhân khi đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 02 để nộp hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính bảo hiểm xã hội (BHXH) thì không phải thực hiện ký số biểu mẫu điện tử tương tác. Đồng thời, tổ chức, người sử dụng lao động đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia để nộp hồ sơ giải quyết thủ tục cũng được miễn thực hiện ký số trên các biểu mẫu điện tử tương tác này.
1. Quy định bãi bỏ yêu cầu ký số biểu mẫu điện tử tương tác
Tại Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC, phương án tái cấu trúc quy trình các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực bảo hiểm xã hội đã xác lập nguyên tắc cắt giảm tối đa các khâu trung gian gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp. Khi người nộp hồ sơ đã vượt qua bước xác thực định danh điện tử ở mức độ bảo đảm cao nhất trên môi trường số, yêu cầu ký số thủ công hay ký số điện tử trên từng biểu mẫu tương tác không còn cần thiết.
Theo ghi chú tại Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC, đối với cá nhân tự nộp hồ sơ (như người lao động thôi việc trước thời điểm sinh con, người nhận nuôi con nuôi hoặc người tham gia BHXH tự nguyện lập Đơn đề nghị Mẫu số 14-HSB), hệ thống tiếp nhận trực tuyến sẽ tự động trích xuất và điền sẵn các thông tin nhân thân từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Sau khi kiểm tra thông tin, cá nhân chỉ cần xác nhận gửi dữ liệu mà không phải thực hiện ký số biểu mẫu điện tử tương tác.
Đối với tổ chức, đơn vị sử dụng lao động nộp hồ sơ giải quyết chế độ cho người lao động, Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC quy định rõ: Tổ chức đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia để đề nghị giải quyết thủ tục hành chính thì không phải thực hiện ký số biểu mẫu điện tử tương tác khi lập Danh sách đề nghị Mẫu số 01B-HSB. Doanh nghiệp có thể lựa chọn lập trực tiếp dưới dạng E-Form tự động điền sẵn thông tin hoặc nhập dữ liệu (import) theo cấu trúc, định dạng thống nhất.
2. Cơ chế chia sẻ dữ liệu thay thế thành phần hồ sơ giấy
Việc miễn ký số biểu mẫu điện tử gắn liền với cơ chế khai thác tự động từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành dùng chung. Người nộp hồ sơ không những không cần ký số biểu mẫu mà còn được cắt giảm hàng loạt giấy tờ chứng minh dạng bản giấy hoặc tệp đính kèm thủ công.
Theo Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC, các thành phần hồ sơ và phương thức cung cấp thông tin được cấu trúc lại như sau:
- Thông tin nhân thân và cư trú: Được tích hợp và điền tự động vào E-Form từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Người lao động và đơn vị sử dụng lao động không phải kê khai lặp lại các trường dữ liệu định danh đã có sẵn.
- Chứng từ y tế giải quyết chế độ ốm đau: Bao gồm Giấy ra viện, Tóm tắt hồ sơ bệnh án, Giấy báo tử, Giấy xác nhận điều trị nội trú, Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Các thông tin này được lấy trực tiếp từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế (dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh). Cá nhân và tổ chức không phải nộp các giấy tờ này khi cơ quan giải quyết đã khai thác được dữ liệu điện tử kết nối, chia sẻ đảm bảo tính pháp lý.
- Giấy tờ kèm theo đối với chế độ thai sản: Gồm Giấy ra viện, Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH, Giấy chứng sinh, Bản tóm tắt hồ sơ bệnh án, Giấy báo tử, Biên bản giám định y khoa, Giấy chứng nhận nghỉ dưỡng thai, Giấy xác nhận điều trị nội trú, Giấy xác nhận điều trị vô sinh, Giấy xác nhận người mẹ không đủ sức khỏe để chăm sóc con. Toàn bộ thông tin được đồng bộ qua trục liên thông, loại trừ việc nộp bản giấy.
3. Bảng đối chiếu thành phần hồ sơ trước và sau tái cấu trúc
Để thấy rõ mức độ cắt giảm thủ tục và yêu cầu nghiệp vụ theo Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC, bảng so sánh dưới đây chi tiết hóa các khâu thực hiện:
| Tiêu chí so sánh | Trước khi tái cấu trúc | Sau khi tái cấu trúc (Quyết định 3040/QĐ-BTC) |
|---|---|---|
| Xác thực biểu mẫu tương tác (E-Form) | Phải sử dụng chữ ký số chuyên dùng hoặc chữ ký số cá nhân để xác nhận biểu mẫu trực tuyến. | Miễn ký số biểu mẫu điện tử tương tác khi cá nhân đăng nhập VNeID mức độ 2 hoặc tổ chức dùng Cổng Dịch vụ công quốc gia. |
| Kê khai Danh sách Mẫu số 01B-HSB | Đơn vị sử dụng lao động phải nhập thủ công toàn bộ thông tin người lao động và ký số chứng từ. | Hệ thống tự động điền thông tin nhân thân từ CSDL quốc gia về dân cư; đơn vị chỉ cập nhật thời gian nghỉ và số tài khoản nhận tiền; không cần ký số biểu mẫu. |
| Đơn đề nghị Mẫu số 14-HSB của cá nhân | Cá nhân điền toàn bộ mẫu đơn, nộp kèm hồ sơ giấy tờ chứng minh nhân thân và xác nhận chữ ký. | Tự động điền dữ liệu nhân thân từ CSDL quốc gia về dân cư; cá nhân chỉ kê khai trực tuyến các trường thông tin hệ thống chưa khai thác được; không ký số. |
| Hồ sơ chứng từ y tế kèm theo | Nộp bản giấy hoặc quét (scan) tệp đính kèm có chứng thực của cơ sở khám chữa bệnh. | Khai thác dữ liệu điện tử trực tiếp từ Cơ sở dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh; cá nhân và đơn vị không phải nộp lại hồ sơ. |
4. Quy trình xử lý hồ sơ khi cơ sở dữ liệu chưa đồng bộ hoặc gặp sự cố mạng
Quyết định 3040/QĐ-BTC không chỉ quy định trường hợp liên thông thuận lợi mà còn định rõ giải pháp kỹ thuật dự phòng để không làm gián đoạn quyền lợi của người thụ hưởng bảo hiểm xã hội.
Phương án đối soát khi dữ liệu khám chữa bệnh chưa kết nối về Trung tâm dữ liệu quốc gia
Theo Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC, trường hợp Cơ sở dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh chưa đồng bộ đầy đủ về Trung tâm dữ liệu quốc gia và chưa khai thác được trên Cổng Dịch vụ công quốc gia ngay từ khâu nộp hồ sơ, Bảo hiểm xã hội Việt Nam sử dụng dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh có ký số trích xuất từ Cổng Thông tin giám định BHYT của Bảo hiểm xã hội Việt Nam theo Quyết định số 69/QĐ-TTg để xét duyệt chế độ.
Cơ quan bảo hiểm xã hội chịu trách nhiệm kiểm tra, đối soát dữ liệu kê khai của cá nhân, đơn vị sử dụng lao động với dữ liệu liên thông từ Cổng Thông tin giám định BHYT. Trường hợp không khai thác được hồ sơ hoặc dữ liệu khai thác không đầy đủ, không chính xác, chưa bảo đảm tính pháp lý theo quy định thì cơ quan bảo hiểm xã hội phát thông báo yêu cầu đơn vị sử dụng lao động hoàn thiện, bổ sung hồ sơ theo quy định tại Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC.
Phương án xử lý sự cố nghẽn mạng và trục trặc đường truyền
Theo Phụ lục II, Mục I, Khoản 3 Quyết định 3040/QĐ-BTC, khi trục liên thông gặp sự cố kỹ thuật hoặc xảy ra tình trạng nghẽn mạng internet, hệ thống tiếp nhận được thiết lập cơ chế tự động chuyển hướng: cho phép người nộp đính kèm bản sao điện tử hợp lệ hoặc tiếp nhận trực tiếp qua hồ sơ giấy số hóa. Biện pháp này nhằm bảo đảm quy trình giải quyết chế độ diễn ra liên tục, không bị đứt gãy và bảo đảm đúng thời hạn giải quyết thủ tục hành chính.
5. Tình huống minh họa thực hiện thủ tục qua môi trường số
Để hình dung rõ quy trình nộp hồ sơ không cần ký số biểu mẫu điện tử tương tác, xem xét tình huống xử lý thực tế đối với thủ tục có mã TTHC: 1.001667 (Giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp) theo Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC:
- Chủ thể thực hiện: Chị Nguyễn Thị A, người lao động đã thôi việc trước thời điểm sinh con, nộp hồ sơ trực tuyến đề nghị hưởng chế độ thai sản.
- Bước 1 - Truy cập hệ thống: Chị A sử dụng ứng dụng VNeID, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 02 hoặc đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản VNeID mức 2.
- Bước 2 - Lập Đơn đề nghị Mẫu số 14-HSB: Hệ thống kích hoạt biểu mẫu E-Form. Toàn bộ thông tin họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân, nơi thường trú của chị A được tự động trích xuất từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và điền vào các ô tương ứng. Chị A chỉ cần kê khai các thông tin bổ sung mà hệ thống chưa có dữ liệu (chẳng hạn số tài khoản ngân hàng nhận tiền trợ cấp).
- Bước 3 - Khai thác chứng từ y tế: Hệ thống tự động truy vấn thông tin Giấy chứng sinh hoặc Giấy ra viện của chị A từ Cơ sở dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh đã đồng bộ. Chị A không cần scan hay nộp bản gốc các giấy tờ này.
- Bước 4 - Hoàn tất nộp hồ sơ: Chị A kiểm tra thông tin hiển thị trên màn hình và bấm nút nộp hồ sơ. Chị A không phải thực hiện ký số biểu mẫu điện tử tương tác. Hồ sơ lập tức chuyển vào hệ thống nghiệp vụ của cơ quan bảo hiểm xã hội để thụ lý.
6. Ai chịu ảnh hưởng và cần làm gì?
Việc triển khai phương án tái cấu trúc theo Quyết định 3040/QĐ-BTC tác động trực tiếp đến ba nhóm đối tượng tham gia giao dịch hành chính điện tử:
- Đối với người lao động và cá nhân giải quyết chế độ BHXH:
- Kích hoạt và sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 02 để thực hiện tất cả các giao dịch BHXH trực tuyến.
- Kiểm tra tính chính xác của dữ liệu nhân thân do hệ thống tự động điền sẵn từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trước khi xác nhận gửi.
- Không cần mua chữ ký số cá nhân để ký vào biểu mẫu điện tử tương tác khi nộp hồ sơ BHXH.
- Đối với người sử dụng lao động và các tổ chức, doanh nghiệp:
- Đăng nhập thực hiện thủ tục qua Cổng Dịch vụ công quốc gia để được miễn thủ tục ký số biểu mẫu điện tử tương tác khi lập Danh sách đề nghị Mẫu số 01B-HSB.
- Khai thác tiện ích nhập dữ liệu (import) danh sách người lao động theo định dạng chuẩn hóa nhằm giảm thiểu thao tác nhập liệu thủ công.
- Chủ động phối hợp với cơ quan BHXH đối soát thông tin trong trường hợp dữ liệu khám chữa bệnh trên Cổng Thông tin giám định BHYT phát sinh chênh lệch hoặc thiếu sót.
- Đối với cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ:
- Sử dụng dữ liệu liên thông từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, dân cư và y tế để thẩm định điều kiện hưởng chế độ của người tham gia.
- Thực hiện đối chiếu dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh có ký số từ Cổng Thông tin giám định BHYT theo Quyết định 69/QĐ-TTg khi hệ thống dùng chung chưa hoàn thiện kết nối.
- Tuyệt đối không yêu cầu người dân, tổ chức nộp lại giấy tờ, chứng từ bản giấy khi thông tin đã được tích hợp đầy đủ, bảo đảm giá trị pháp lý trong các cơ sở dữ liệu.
7. Câu hỏi thường gặp về ký số và nộp hồ sơ BHXH trực tuyến
Cá nhân dùng tài khoản VNeID mức 1 có được miễn ký số biểu mẫu điện tử không?
Theo Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC, chính sách miễn ký số biểu mẫu điện tử tương tác chỉ áp dụng khi cá nhân đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 02. Mức độ 02 là cấp độ định danh đã xác thực sinh trắc học và căn cước công dân, bảo đảm tính pháp lý xác thực chủ thể kê khai.
Doanh nghiệp nộp Danh sách Mẫu số 01B-HSB qua Cổng DVC quốc gia có bắt buộc ký số không?
Không. Căn cứ Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC, tổ chức đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia để đề nghị giải quyết thủ tục hành chính thì không phải thực hiện ký số biểu mẫu điện tử tương tác đối với Danh sách đề nghị Mẫu số 01B-HSB.
Hồ sơ ốm đau có phải nộp bản gốc Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH không?
Theo Phụ lục II, Mục II, Khoản 1 Quyết định 3040/QĐ-BTC, cá nhân và tổ chức không phải nộp giấy tờ này (bản gốc hoặc bản chụp) khi dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh đã được kết nối, chia sẻ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế bảo đảm tính pháp lý theo quy định.
Nếu hệ thống liên thông dữ liệu bị lỗi thì người dân phải làm gì để không trễ hạn nộp?
Căn cứ Phụ lục II, Mục I, Khoản 3 Quyết định 3040/QĐ-BTC, khi trục liên thông gặp sự cố hoặc nghẽn mạng, hệ thống tự động mở cơ chế tiếp nhận bản sao điện tử đính kèm hoặc tiếp nhận hồ sơ giấy số hóa. Người nộp hoàn toàn yên tâm thực hiện phương án thay thế này mà vẫn bảo đảm đúng thời hạn giải quyết thủ tục hành chính.
8. Tóm lược nội dung quan trọng và khuyến nghị thực thi
Quyết định 3040/QĐ-BTC đã tạo bước đột phá trong cải cách thủ tục hành chính BHXH trên môi trường số. Điểm cốt lõi người lao động và doanh nghiệp cần nắm vững là: không phải ký số biểu mẫu điện tử tương tác khi cá nhân đăng nhập bằng tài khoản VNeID mức độ 02 hoặc khi tổ chức nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công quốc gia; đồng thời các thành phần hồ sơ giấy khám chữa bệnh đã được thay thế hoàn toàn bằng dữ liệu số liên thông.
Người nộp hồ sơ cần chủ động đăng ký, nâng cấp tài khoản VNeID lên mức độ 02 tại cơ quan công an để thụ hưởng đầy đủ các tiện ích cắt giảm thủ tục. Khi thực hiện giao dịch, cần đối chiếu kỹ nội dung các trường thông tin tự động điền sẵn trên E-Form, theo dõi phản hồi trên Cổng Dịch vụ công và liên hệ cơ quan bảo hiểm xã hội nơi thụ lý để được hỗ trợ giải quyết kịp thời nếu có thông báo đối soát dữ liệu.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức