Phương án PPP mở rộng cao tốc Bắc – Nam: Bài toán bảo đảm lợi ích nhà nước

Văn phòng Chính phủ đã ban hành văn bản số 11000/VPCP-CN truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về phương án đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông theo phương thức đối tác công tư. Đây là bước rà soát quan trọng tác động trực tiếp đến tiến trình chuẩn bị dự án, cấu trúc tài chính và rủi ro tuân thủ của các doanh nghiệp, nhà đầu tư quan tâm đến hạ tầng giao thông.

Bối cảnh chỉ đạo và cơ sở pháp lý phương án PPP

Quá trình xem xét phương án đầu tư mở rộng được thực hiện trên cơ sở đề nghị của Bộ Xây dựng tại văn bản số 17051/BXD-KHTC ngày 25 tháng 10 năm 2026, nhằm thực hiện chỉ đạo trước đó tại văn bản số 10703/VPCP-CN ngày 20 tháng 10 năm 2026. Chỉ đạo mới nhất đặt trọng tâm vào việc rà soát toàn diện cơ sở pháp lý và thẩm quyền quyết định đối với các dự án mở rộng theo hình thức PPP.

Theo yêu cầu của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Xây dựng phải chủ trì, phối hợp lấy ý kiến nhiều bộ, ngành liên quan bao gồm: Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ. Việc tham gia đồng thời của các cơ quan quản lý chuyên ngành cho thấy phương án PPP đòi hỏi sự chặt chẽ về pháp lý, nguồn vốn và cơ chế thực hiện.

Bài toán bảo đảm lợi ích nhà nước và phòng ngừa rủi ro

Trọng tâm cốt lõi trong chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực là yêu cầu các cơ quan chức năng phải:

"làm rõ căn cứ pháp lý, thẩm quyền theo đúng quy định pháp luật, bảo đảm tính đúng, tính đủ lợi ích của nhà nước, không để xảy ra tiêu cực, lãng phí"

Đối với cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư tư nhân, định hướng "tính đúng, tính đủ" tác động trực tiếp tới các khía cạnh dự án:

• Phương án tài chính: Việc tính toán chi phí đầu tư, doanh thu dự kiến, tỷ lệ phân chia lợi ích và phần vốn tham gia của các bên phải phản ánh chính xác giá trị thực tế, không tạo ra kẽ hở gây thất thoát tài sản công.
• Căn cứ thẩm quyền: Xác định rõ cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, ký kết hợp đồng dự án mở rộng, bảo đảm tính hợp pháp xuyên suốt vòng đời dự án PPP.
• Kiểm soát tiêu cực, lãng phí: Tối ưu hóa phương án kỹ thuật và cơ chế vận hành nhằm ngăn ngừa các nguy cơ phát sinh lãng phí nguồn lực đầu tư.

Tiến độ và các mốc thực hiện trọng yếu

Văn bản số 11000/VPCP-CN xác lập lịch trình xử lý công việc với thời hạn rất gấp rút dành cho cơ quan chủ trì và các đơn vị phối hợp:

Gợi ý hành động cho nhà đầu tư PPP

Trước yêu cầu kiểm soát chặt chẽ từ phía cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần chủ động thích ứng với quy trình thẩm định: