Quy trình rà soát khấu trừ tiền thuê đất theo Chỉ thị 7643/CT-QLNT
Hướng dẫn tại Công văn 7643/CT-QLNT yêu cầu cơ quan thuế phối hợp cơ quan nông nghiệp, môi trường và tài chính rà soát thực tế, kịp thời báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo khi cần.
Mục lục nội dungThu gọn
Vấn đề giải quyết tiền bồi thường giải phóng mặt bằng chưa khấu trừ hết đang đặt ra nhiều yêu cầu rà soát đối với doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Việc thực hiện quy trình rà soát khấu trừ tiền thuê đất theo chỉ đạo nghiệp vụ đóng vai trò then chốt nhằm bảo đảm quyền lợi tài chính hợp pháp của người nộp thuế, đồng thời ngăn ngừa thất thu ngân sách nhà nước.
Cơ sở pháp lý về chuyển tiếp tiền bồi thường giải phóng mặt bằng
Theo khoản 8 Điều 3 Nghị định số 135/2016/NĐ-CP, việc sửa đổi, bổ sung Khoản 11 Điều 31 Nghị định số 46/2014/NĐ-CP đã định hình hành lang xử lý chi phí mặt bằng tồn đọng từ các thời kỳ trước. Nội dung quy phạm này quy định rõ trường hợp nhà đầu tư ứng trước tiền bồi thường giải phóng mặt bằng theo phương án đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định tại Luật đất đai năm 2003.
Trường hợp các dự án đang còn trong thời hạn thuê đất nhưng chưa được khấu trừ hoặc chưa khấu trừ hết vào số tiền thuê đất phải nộp hàng năm theo quy định của pháp luật từng thời kỳ, nhà đầu tư được quyền tiếp tục khấu trừ số tiền còn lại đã được cơ quan có thẩm quyền xác định. Quy định này bảo đảm nguyên tắc kế thừa nghĩa vụ và quyền lợi tài chính, loại trừ nguy cơ doanh nghiệp bị mất khoản vốn bồi thường hợp pháp đã bỏ ra phục vụ việc thu hồi đất dự án.
Đồng thời, theo khoản 8 Điều 51 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP, pháp luật đất đai hiện hành tiếp tục khẳng định nguyên tắc bảo lưu quyền khấu trừ chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng chưa trừ hết. Người thuê đất không qua đấu giá đã ứng trước kinh phí bồi thường theo pháp luật đất đai trước đây được tiếp tục khấu trừ căn cứ theo quy định của pháp luật về tiền thuê đất trước thời điểm Nghị định số 103/2024/NĐ-CP có hiệu lực thi hành, bảo đảm sự nhất quán và ổn định của trật tự pháp lý.
Phương pháp quy đổi số tiền còn lại ra thời gian hoàn thành nghĩa vụ
Quy trình quy đổi kinh phí ứng trước chưa trừ hết được thực hiện theo nguyên tắc chuyển đổi số dư tài chính thành thời gian được miễn trừ tiền thuê đất hàng năm tương ứng. Theo khoản 8 Điều 3 Nghị định số 135/2016/NĐ-CP, khoản tiền bồi thường còn lại được quy đổi ra thời gian tương ứng phải nộp tiền thuê đất theo đơn giá thuê đất được xác định theo chính sách và giá đất tại thời điểm ngày 01 tháng 01 năm 2015.
Biện pháp quy đổi này giúp doanh nghiệp cố định được thời hạn không phải nộp tiền thuê đất hàng năm, thay vì phụ thuộc vào sự biến động giá đất ở các chu kỳ ổn định tiếp theo. Kết quả của việc quy đổi là xác định mốc thời gian hoàn thành việc nộp tiền thuê đất hàng năm của người thuê đất đối với cơ quan quản lý nhà nước.
Việc hướng dẫn chi tiết nghiệp vụ tính toán này còn được đối chiếu căn cứ theo khoản 2 Điều 8 Thông tư số 333/2016/TT-BTC. Cơ quan giải quyết thủ tục phải đối chiếu số tiền bồi thường đã được cơ quan có thẩm quyền xác định với đơn giá thuê đất ban hành tại ngày 01 tháng 01 năm 2015 để thiết lập bảng theo dõi thời gian hoàn thành nghĩa vụ tương ứng theo đúng văn bản pháp lý.
Nguyên tắc áp dụng đơn giá thuê đất trả tiền hàng năm không qua đấu giá
Đơn giá thuê đất là thành tố quyết định trực tiếp tới việc xác định mức nghĩa vụ tài chính và công thức quy đổi tiền bồi thường. Theo Điều 4 Nghị định số 46/2014/NĐ-CP, đơn giá thuê đất thu tiền hàng năm không thông qua hình thức đấu giá được tính bằng tỷ lệ phần trăm nhân với giá đất tính thu tiền thuê đất.
Mức tỷ lệ chuẩn do cấp có thẩm quyền xác định là 1% một năm. Tuy nhiên, mức tỷ lệ phần trăm cụ thể được phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành, dao động trong biên độ tối thiểu không thấp hơn 0,5% và mức tối đa lên tới 3% tùy theo từng khu vực, tuyến đường và mục đích sử dụng đất cụ thể.
Tình huống xử lý hồ sơ thực tế tại cơ quan thuế địa phương
Tình huống phát sinh cụ thể được ghi nhận qua công văn số 11449/LDO-CNTK ngày 27 tháng 8 năm 2026 của Thuế tỉnh Lâm Đồng và công văn số 683/CV-LOVICO ngày 23 tháng 9 năm 2026 của Công ty Cổ phần Long Việt có địa chỉ tại 315 Trường Chinh, thành phố Đà Nẵng. Doanh nghiệp này đề nghị giải quyết vướng mắc liên quan đến tiền thuê đất và việc khấu trừ tiền bồi thường đã ứng trước theo phương án thu hồi đất.
Trang 4 văn bản số 7643/CT-QLNT nêu rõ kết luận của Cục Thuế: trường hợp nhà đầu tư ứng trước tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng theo phương án đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định tại Luật đất đai năm 2003 đang còn trong thời hạn thuê đất nhưng chưa được khấu trừ hoặc chưa khấu trừ hết vào số tiền thuê đất phải nộp hàng năm và chưa được tính vào chi phí (vốn) đầu tư của dự án theo quy định của pháp luật từng thời kỳ thì việc khấu trừ số tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng vào tiền thuê đất phải nộp được thực hiện theo quy định tại khoản 8 Điều 51 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP ngày 30 tháng 7 năm 2024 của Chính phủ và khoản 2 Điều 8 Thông tư số 333/2016/TT-BTC ngày 26 tháng 12 năm 2016 của Bộ Tài chính.
Chỉ đạo này làm sáng tỏ nguyên tắc vận dụng pháp luật chuyển tiếp, giải quyết tình trạng ách tắc trong công tác thu nộp tiền thuê đất của doanh nghiệp dự án, đồng thời đặt ra khuôn khổ pháp lý chặt chẽ để cơ quan thuế địa phương thực thi nhiệm vụ.
Quy trình liên ngành rà soát khấu trừ tiền thuê đất
Để đảm bảo việc khấu trừ đúng đối tượng, đúng giá trị và đúng căn cứ, công tác phối hợp liên ngành là yêu cầu bắt buộc đối với cơ quan quản lý thu trên địa bàn. Việc rà soát không thể thực hiện đơn phương bởi cơ quan thuế do hồ sơ đất đai và phương án bồi thường ban đầu nằm tại nhiều cơ quan quản lý chuyên ngành khác nhau.
Theo Trang 4 văn bản số 7643/CT-QLNT, cơ quan thuế phải “phối hợp với cơ quan nông nghiệp và môi trường, cơ quan tài chính và các cơ quan khác có liên quan rà soát hồ sơ thực tế để xử lý đảm bảo đúng quy định của pháp luật.” Nhiệm vụ của tổ chức phối hợp này là kiểm tra tính hợp lệ của phương án bồi thường đã được duyệt, xác định giá trị ứng trước thực tế, kiểm tra sổ sách kế toán để chứng minh số tiền chưa được phân bổ hết vào chi phí hoặc vốn đầu tư của dự án.
Cũng tại Trang 4 văn bản số 7643/CT-QLNT, thẩm quyền xử lý các nội dung phức tạp vượt thẩm quyền được quy định cụ thể: “Trường hợp cần thiết thì Thuế tỉnh Lâm Đồng báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo việc tính, thu tiền thuê đất của Công ty Cổ phần Long Việt theo quy định của pháp luật.” Cơ chế này đảm bảo sự nhất quán trong quản lý nhà nước tại địa phương, tạo điểm tựa pháp lý vững chắc trước khi ra quyết định điều chỉnh số tiền thuê đất phải nộp.
Ai bị ảnh hưởng và hành động cần triển khai
Nội dung chỉ đạo nghiệp vụ tác động trực tiếp tới trách nhiệm của cơ quan nhà nước và quyền lợi của cộng đồng doanh nghiệp thuê đất:
- Đối với cơ quan thuế địa phương: Chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc rà soát hồ sơ thực tế của doanh nghiệp thuê đất; kiểm tra số liệu tiền thuê đất đã nộp hàng năm và số dư tiền bồi thường giải phóng mặt bằng chưa trừ; chủ trì phối hợp cơ quan nông nghiệp, môi trường, tài chính và lập báo cáo xin ý kiến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh khi có vướng mắc phát sinh theo Trang 4 văn bản số 7643/CT-QLNT.
- Đối với doanh nghiệp thuê đất (như Công ty Cổ phần Long Việt): Cần chủ động chuẩn bị toàn bộ hồ sơ gốc gồm phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư đã được phê duyệt theo Luật đất đai năm 2003; các chứng từ nộp tiền bồi thường thực tế; báo cáo tài chính chứng minh khoản tiền này chưa được tính vào chi phí (vốn) đầu tư của dự án; theo dõi tiến độ quy đổi thời gian nộp tiền thuê đất tại ngày 01 tháng 01 năm 2015 theo khoản 8 Điều 3 Nghị định số 135/2016/NĐ-CP.
- Đối với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Tiếp nhận báo cáo của cơ quan thuế địa phương, ban hành văn bản chỉ đạo xử lý việc tính, thu tiền thuê đất theo đúng thẩm quyền được phân cấp theo Trang 4 văn bản số 7643/CT-QLNT.
Câu hỏi thường gặp
Chi phí bồi thường theo Luật Đất đai 2003 chưa trừ hết được giải quyết ra sao?
Căn cứ theo khoản 8 Điều 3 Nghị định số 135/2016/NĐ-CP và khoản 8 Điều 51 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP, nhà đầu tư đang trong thời hạn thuê đất được tiếp tục khấu trừ số tiền còn lại vào tiền thuê đất phải nộp nếu chưa khấu trừ hết và chưa hạch toán vào chi phí hoặc vốn đầu tư dự án.
Phương pháp quy đổi số tiền bồi thường chưa khấu trừ hết tính theo mốc nào?
Theo khoản 8 Điều 3 Nghị định số 135/2016/NĐ-CP, số tiền còn lại được quy đổi ra thời gian tương ứng phải nộp tiền thuê đất dựa trên đơn giá thuê đất được xác định theo chính sách và giá đất tại thời điểm ngày 01 tháng 01 năm 2015.
Cơ quan nào có trách nhiệm rà soát hồ sơ khấu trừ tiền thuê đất?
Theo Trang 4 văn bản số 7643/CT-QLNT, cơ quan thuế chủ trì phối hợp với cơ quan nông nghiệp và môi trường, cơ quan tài chính cùng các đơn vị có liên quan để rà soát hồ sơ thực tế. Trường hợp cần thiết, cơ quan thuế báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để nhận chỉ đạo thực hiện.
Khuyến nghị cho doanh nghiệp và các bước thực hiện tiếp theo
Việc xử lý khấu trừ tiền bồi thường giải phóng mặt bằng vào tiền thuê đất là nghiệp vụ phức tạp đòi hỏi sự thống nhất cao giữa hồ sơ thực tế và các quy định pháp luật chuyển tiếp. Cốt lõi của chính sách là bảo toàn quyền lợi hợp pháp cho chủ đầu tư đã ứng trước chi phí mặt bằng theo Luật đất đai năm 2003 nhưng vẫn bảo đảm quản lý chặt chẽ ngân sách.
Các bên liên quan cần chủ động rà soát, đối chiếu hồ sơ thực địa với các chứng từ kế toán, kiểm tra hiệu lực áp dụng của từng văn bản quy phạm pháp luật qua các thời kỳ. Khi phát sinh các điểm chưa rõ trong việc xác định đơn giá đất hoặc quy đổi thời gian, doanh nghiệp và cơ quan chuyên môn cần chủ động lập văn bản xin ý kiến chỉ đạo từ Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên sâu để thực hiện đúng quy định.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức