Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Siết chặt xử lý hàng giả, gian lận xuất xứ trên mọi kênh bán hàng

Theo Quyết định 2069/QĐ-TTg, lực lượng quản lý thị trường và hải quan tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả và gian lận xuất xứ trên môi trường truyền thống lẫn thương mại điện tử nhằm bảo vệ thị trường trong nước.

Mục lục nội dungThu gọn

Quyết định 2069/QĐ-TTg ban hành ngày 29 tháng 10 năm 2026 đặt trọng tâm vào việc thanh tra, giám sát thị trường phân phối và chuỗi cung ứng hàng hóa. Cơ quan chức năng đẩy mạnh phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm nhãn mác, hàng lậu và gian lận xuất xứ trên quy mô toàn quốc, áp dụng đồng bộ cho cả kênh bán hàng trực tiếp lẫn không gian mạng.

Áp lực kiểm tra đối với chuỗi cung ứng và hành vi vi phạm

Mục 6 nêu rõ lực lượng quản lý thị trường, hải quan cùng các đơn vị chức năng chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc kiểm tra, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy chuẩn thương mại. Nhóm hành vi mục tiêu gồm: sản xuất, kinh doanh hàng giả; phân phối hàng nhái nhãn hiệu; buôn bán hàng kém chất lượng; lưu thông hàng hóa nhập lậu; thực hiện hành vi gian lận xuất xứ. Phạm vi rà soát không giới hạn ở các chợ truyền thống hay cửa hàng vật lý mà mở rộng toàn diện sang môi trường thương mại điện tử.

Theo Mục 6, cơ quan thực thi ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để phục vụ công tác rà quét, nhận diện dấu hiệu vi phạm. Việc tích hợp hệ thống số cho phép thu thập dữ liệu tự động, phát hiện sai lệch về xuất xứ hàng hóa, chứng từ vận chuyển và quy cách nhãn mác trên các sàn giao dịch trực tuyến.

Quy định về nhãn mác, tiêu chuẩn chất lượng và phòng vệ thương mại

Theo Mục 6, khuôn khổ pháp lý về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, nhãn hàng hóa và hệ thống truy xuất nguồn gốc đang được tiếp tục hoàn thiện. Các đơn vị kinh doanh phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về việc ghi nhãn đúng thực tế, không gây nhầm lẫn về thành phần, xuất xứ hoặc công năng sử dụng.

Cũng theo Mục 6, năng lực áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại được nâng cao nhằm hỗ trợ sản xuất trong nước. Tuy nhiên, việc áp dụng biện pháp phòng vệ phải tuân thủ điều kiện chặt chẽ: chỉ triển khai khi đáp ứng đầy đủ điều kiện, đúng trình tự, chuẩn xác về căn cứ pháp lý theo luật định và phù hợp cam kết quốc tế. Song song đó, công tác truyền thông được đẩy mạnh để hướng dẫn người tiêu dùng kỹ năng phân biệt hàng thật, kiểm tra mã chứng nhận trên các nền tảng mua sắm đa kênh.

Hoàn thiện thể chế và vận hành nền tảng dữ liệu số quốc gia

Theo Mục 7, cơ quan quản lý tiến hành rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến thương mại nội địa, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, lưu thông phân phối, xúc tiến thương mại và quản lý thương mại điện tử. Mục tiêu cốt lõi là tháo gỡ triệt để các rào cản chính sách, nâng cao hiệu lực kiểm soát các giao dịch phi truyền thống.

Theo Mục 7, Nền tảng số hàng Việt Nam được xây dựng và đưa vào vận hành với vai trò là lớp liên thông, xác thực dữ liệu tập trung. Nền tảng này kết nối trực tiếp với các cơ sở dữ liệu của nhà nước và các nền tảng thương mại hiện có, tạo cơ sở đối soát thông tin hàng hóa, chứng nhận chất lượng và nguồn gốc xuất xứ. Đồng thời, chính sách phát triển hạ tầng thương mại được nghiên cứu hoàn thiện, ưu tiên khu vực nông thôn và địa bàn đặc biệt khó khăn.

Theo Mục và phát huy vai trò của Hiệp hội, các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng kinh doanh, marketing số, thương mại điện tử và chuyển đổi số được đẩy mạnh theo hướng gắn với nhu cầu thực tế của từng ngành hàng và vùng kinh tế. Nhà nước cung cấp thông tin thị trường, dự báo nhu cầu thông qua nền tảng số quốc gia, hỗ trợ hiệp hội đăng ký thương hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý.

Phân cấp trách nhiệm thực thi và cơ chế giám sát

Theo Mục IV, Bộ Công Thương đóng vai trò là cơ quan quản lý, chủ trì thực hiện toàn bộ chương trình. Các Bộ, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm tổ chức triển khai nhiệm vụ trong phạm vi thẩm quyền được phân công.

Chủ thể thực hiệnPhạm vi phụ tráchNội dung nhiệm vụ theo văn bản
Lực lượng Quản lý thị trường, Hải quanKênh bán hàng truyền thống và thương mại điện tửKiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm hàng giả, hàng nhái, hàng lậu, gian lận xuất xứ bằng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (theo Mục 6)
Bộ Công Thương, các Bộ ngành, UBND cấp tỉnhToàn quốc và địa phương trực thuộcChủ trì, điều phối, rà soát hoàn thiện thể chế pháp luật thương mại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (theo Mục IV, Mục 7)
Hiệp hội ngành hàng, Doanh nghiệp FDI và nội địaChuỗi cung ứng và hệ thống phân phốiĐối thoại định kỳ, liên kết cung ứng, đào tạo số hóa, đăng ký chỉ dẫn địa lý và nhãn hiệu chứng nhận (theo Mục và phát huy vai trò của Hiệp hội)
Hợp tác xã, Chủ thể OCOP, Hộ kinh doanhThị trường tiêu dùng đa kênhChuyển đổi số quy trình, thực hiện truy xuất nguồn gốc, bán hàng qua sàn thương mại điện tử (theo Mục và phát huy vai trò của Hiệp hội)

Tình huống minh họa: Rủi ro kiểm tra trên kênh bán lẻ trực tuyến

Một hộ kinh doanh vận hành kênh phân phối sản phẩm tiêu dùng trên sàn thương mại điện tử. Đơn vị này nhập một số lô hàng lưu thông không đầy đủ hóa đơn chứng từ, nhãn phụ không ghi rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc cố ý gắn nhãn sản xuất tại Việt Nam để tạo niềm tin cho người mua.

Dưới cơ chế giám sát theo Mục 6, lực lượng quản lý thị trường và hải quan ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để quét dữ liệu giao dịch trực tuyến, đối chiếu thông tin sản phẩm trên sàn với hệ thống khai báo dữ liệu. Sai phạm về nhãn mác và chỉ dẫn địa lý bị hệ thống thuật toán khoanh vùng tự động. Đồng thời, người mua phát hiện dấu hiệu bất thường có thể phản ánh ngay lập tức qua hệ thống đường dây nóng phối hợp liên ngành.

Hậu quả thực tế: Toàn bộ lô hàng vi phạm bị cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra đột xuất, đình chỉ lưu thông và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Doanh nghiệp không chỉ mất uy tín thương hiệu mà còn chịu các chế tài xử phạt hành chính, tịch thu hàng nhập lậu hoặc hàng vi phạm xuất xứ.

Trách nhiệm tuân thủ đối với từng nhóm đối tượng

  • Doanh nghiệp sản xuất: Chủ động chuẩn hóa dữ liệu quy trình sản xuất, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, bảo đảm sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng trước khi phân phối ra thị trường (theo Mục và phát huy vai trò của Hiệp hội).
  • Hợp tác xã, chủ thể OCOP: Đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, tích hợp mã định danh truy xuất nguồn gốc trên bao bì sản phẩm, minh bạch thông tin khi tham gia hệ thống phân phối hiện đại và sàn thương mại điện tử (theo Mục và phát huy vai trò của Hiệp hội).
  • Hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử: Kiểm tra tính pháp lý của nguồn hàng, lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp, tuyệt đối không kinh doanh hàng xách tay nhập lậu, hàng nhái nhãn hiệu hoặc tẩy xóa chỉ dẫn địa lý (theo Mục 6).
  • Doanh nghiệp FDI: Phối hợp, thiết lập liên kết tiêu thụ với các nhà cung ứng nội địa đáp ứng đầy đủ tiêu chí chất lượng và quy chuẩn pháp lý (theo Mục và phát huy vai trò của Hiệp hội).
  • Người tiêu dùng: Khai thác các công cụ hướng dẫn nhận diện hàng thật đa kênh do cơ quan quản lý cung cấp, tích cực giám sát và phản ánh hành vi vi phạm qua đường dây nóng liên ngành (theo Mục 6).

Câu hỏi thường gặp

Lực lượng nào trực tiếp kiểm soát vi phạm hàng giả và xuất xứ?

Theo Mục 6, lực lượng quản lý thị trường, cơ quan hải quan và các lực lượng chức năng liên ngành chịu trách nhiệm trực tiếp kiểm tra, xử lý hành vi kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng lậu và gian lận nguồn gốc trên mọi kênh phân phối.

Công nghệ nào được áp dụng để rà soát hàng vi phạm trên mạng?

Theo Mục 6, các cơ quan chức năng ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo nhằm rà soát tự động, phân tích hành vi và phát hiện các dấu hiệu vi phạm trên môi trường thương mại điện tử.

Dữ liệu sản phẩm sẽ được kiểm soát tập trung qua công cụ nào?

Theo Mục 7, Nền tảng số hàng Việt Nam được vận hành như một lớp liên thông và xác thực dữ liệu, kết nối đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia với các nền tảng thương mại để kiểm tra tính hợp pháp của sản phẩm.

Biện pháp phòng vệ thương mại được kích hoạt trong trường hợp nào?

Theo Mục 6, việc nâng cao và sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại chỉ được kích hoạt khi bảo đảm đầy đủ các điều kiện, trình tự pháp lý và cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Khuyến nghị rà soát quy trình tuân thủ

Để thích ứng với việc siết chặt thanh tra từ Quyết định 2069/QĐ-TTg, các đơn vị sản xuất và phân phối phải chủ động rà soát lại toàn bộ hồ sơ xuất xứ hàng hóa, nhãn hàng hóa và dữ liệu đăng ký chất lượng. Việc chuẩn hóa thông tin truy xuất nguồn gốc, tích hợp xác thực số hóa là giải pháp then chốt để duy trì hoạt động kinh doanh bền vững, tránh các rủi ro pháp lý và xử phạt nghiêm ngặt từ cơ quan chức năng.

Ảnh minh họa AI: website bán hàng, góc chi tiết công cụ
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Siết chặt xử lý gian lận xuất xứ trên mọi kênh bán | Góc Luật