Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Thang điểm 3 cấp độ đánh giá nguy cơ cỏ dại nhập khẩu

Theo Văn bản hợp nhất 114/2026/VBHN-TT-BNNMT, cỏ dại nhập khẩu được phân loại thành ba cấp độ nguy cơ dựa trên tổng điểm đánh giá cụ thể nhằm kiểm soát dịch hại.

Mục lục nội dungThu gọn

Doanh nghiệp nhập khẩu thực vật và cơ quan kiểm dịch thực vật áp dụng quy chuẩn kỹ thuật theo Văn bản hợp nhất 114/2026/VBHN-TT-BNNMT ban hành ngày 17/11/2026 để xác định mức độ nguy cơ của các loài cỏ dại du nhập. Việc đánh giá nguy cơ cỏ dại căn cứ vào tổng điểm số ghi nhận từ các tiêu chí sinh học, khả năng thích ứng khí hậu và mức độ ảnh hưởng kinh tế nhằm đưa ra biện pháp xử lý phù hợp.

Ba cấp độ đánh giá nguy cơ cỏ dại nhập khẩu

Căn cứ theo Mục 3.2, mức nguy cơ của mỗi loài cỏ được phân loại dựa trên tổng số điểm sau khi hoàn thành bảng câu hỏi điều tra. Hệ thống phân chia thành ba ngưỡng điểm cố định:

  • Mức nguy cơ thấp: Tổng điểm đạt ≤ 6 điểm theo Mục 3.2.
  • Mức nguy cơ trung bình: Tổng điểm đạt từ 7 đến 14 điểm theo Mục 3.2.
  • Mức nguy cơ cao: Tổng điểm đạt ≥ 15 điểm theo Mục 3.2.

Phân loại rủi ro xác định trực tiếp biện pháp xử lý kiểm dịch tiếp theo. Các loài có điểm số càng cao thể hiện khả năng thích ứng, phát tán mạnh và nguy cơ gây hại lớn đối với sản xuất nông nghiệp trong nước.

Cấp độ nguy cơKhung điểm đánh giáHệ quả kỹ thuật
Thấp≤ 6 điểmNguy cơ gây hại thấp theo Mục 3.2
Trung bình7 - 14 điểmCần theo dõi và kiểm soát nguy cơ
Cao≥ 15 điểmÁp dụng biện pháp quản lý nguy cơ nghiêm ngặt

Điều kiện và số lượng câu hỏi tối thiểu khi tính điểm

Quy trình xác định điểm không thực hiện tùy tiện. Căn cứ theo Mục 3.1, người đánh giá phải trả lời đầy đủ số lượng câu hỏi tối thiểu tại từng phần nội dung:

  • Phần A (Lịch sử/Địa lý sinh vật): Bắt buộc trả lời tối thiểu 02 câu hỏi theo Mục 3.1.
  • Phần B (Đặc tính sinh học/Tính xâm lấn): Bắt buộc trả lời tối thiểu 06 câu hỏi theo Mục 3.1.
  • Phần C (Tính chất có hại/Khả năng sinh sản): Bắt buộc trả lời tối thiểu 02 câu hỏi theo Mục 3.1.
  • Phần D (Tác động kinh tế và môi trường): Bắt buộc trả lời tối thiểu 03 câu hỏi theo Mục 3.1.

Theo Mục 3.1, câu trả lời chọn phương án "Không biết" không được tính điểm. Trường hợp phát hiện loài thiếu dữ liệu, Mục 3.1 yêu cầu dừng ngay việc đánh giá và bổ sung thông tin để tiếp tục xem xét.

Chi tiết hệ số điểm theo từng nhóm tiêu chí

Mỗi câu hỏi trong bảng đánh giá có cơ chế tính điểm riêng theo Phụ lục 1:

Tại Phần A, câu 1.01 xác định việc thuần dưỡng qua tối thiểu 20 thế hệ trừ 3 điểm (-3 điểm) nếu "Có" và 0 điểm nếu "Không" theo Phụ lục 1 và Phụ lục 2. Câu 1.02 ghi nhận dạng hoang dại được cộng 1 điểm nếu "Có" và trừ 1 điểm (-1 điểm) nếu "Không". Câu 2.01 về khả năng thích nghi khí hậu quy định cao = 2 điểm, trung bình = 1 điểm, thấp = 0 điểm; trường hợp không đánh giá khí hậu thì mặc định tính 2 điểm theo Phụ lục 1. Câu 2.03 cộng 1 điểm nếu "Có" và 0 điểm nếu "Không".

Tại Phần B, câu 3.01 áp dụng mức điểm rất cao: 5 điểm nếu loài có lịch sử xâm lấn ("Có") và 0 điểm nếu "Không" theo Phụ lục 1. Các câu 3.02, 3.03, 3.04 ghi 1 điểm nếu "Có" và 0 điểm nếu "Không". Nhóm câu hỏi 4.01 và 4.02 cho 1 điểm nếu "Có" và trừ 1 điểm nếu "Không". Riêng chu kỳ sinh trưởng tại câu 4.03: 1 năm tính 1 điểm, 2-3 năm tính 0 điểm, từ 4 năm trở lên (≥ 4 năm) trừ 1 điểm theo Phụ lục 1. Nhóm câu hỏi từ 5.01 đến 5.07 và 6.01, 6.02 ghi 1 điểm nếu "Có", trừ 1 điểm nếu "Không". Ngược lại, câu 6.03 và 6.04 giảm 1 điểm (-1 điểm) nếu "Có" và cộng 1 điểm nếu "Không".

Tại Phần C, các câu 7.01, 7.02, 7.04, 7.05, 7.06 được 1 điểm nếu "Có" và 0 điểm nếu "Không" theo Phụ lục 1. Riêng câu 7.03 về việc làm thức ăn thích hợp cho động vật ăn cỏ ghi nhận giảm rủi ro: trừ 1 điểm nếu "Có" và cộng 1 điểm nếu "Không".

Tại Phần D, toàn bộ câu hỏi từ 8.01 đến 8.05 về giảm sản lượng, giảm giá trị thương phẩm, mất thị trường, tác động môi trường hoặc ảnh hưởng loài nguy cấp đều tính 1 điểm nếu "Có" và trừ 1 điểm nếu "Không" theo Phụ lục 1.

Tình huống minh họa cách tính tổng điểm số

Một loài thực vật du nhập được đưa vào phân tích với dữ liệu ghi nhận thực tế như sau:

  • Phần A: Loài không được thuần dưỡng (câu 1.01 chọn "Không" = 0 điểm); không đánh giá yếu tố khí hậu (câu 2.01 tính mặc định 2 điểm theo Phụ lục 1). Tổng Phần A = 2 điểm (đáp ứng đủ 2 câu hỏi theo Mục 3.1).
  • Phần B: Loài có tiền sử xâm lấn nghiêm trọng (câu 3.01 chọn "Có" = 5 điểm); chu kỳ sống 1 năm (câu 4.03 tính 1 điểm); có phát tán tự nhiên qua gió (câu 5.01 chọn "Có" = 1 điểm); hạt tồn tại lâu trong đất (câu 5.02 chọn "Có" = 1 điểm); khả năng tái sinh mạnh (câu 5.03 chọn "Có" = 1 điểm); chịu đựng được cắt tỉa (câu 5.04 chọn "Có" = 1 điểm). Tổng Phần B = 10 điểm (đáp ứng đủ 6 câu hỏi theo Mục 3.1).
  • Phần C: Là ký chủ của sinh vật hại (câu 7.05 chọn "Có" = 1 điểm); có khả năng mọc trên đất cằn cỗi (câu 7.06 chọn "Có" = 1 điểm). Tổng Phần C = 2 điểm (đáp ứng đủ 2 câu hỏi theo Mục 3.1).
  • Phần D: Làm giảm sản lượng cây trồng (câu 8.01 chọn "Có" = 1 điểm); làm giảm giá trị hàng hóa (câu 8.02 chọn "Có" = 1 điểm); gây mất thị trường xuất khẩu (câu 8.03 chọn "Có" = 1 điểm). Tổng Phần D = 3 điểm (đáp ứng đủ 3 câu hỏi theo Mục 3.1).

Tổng điểm số tích lũy: 2 + 10 + 2 + 3 = 17 điểm. Đối chiếu theo Mục 3.2, mức 17 điểm rơi vào khung ≥ 15 điểm, tức là loài cỏ dại có nguy cơ cao.

Đối tượng chịu ảnh hưởng và trách nhiệm thực hiện

Các bên liên quan trực tiếp cần tuân thủ các nghĩa vụ kỹ thuật sau:

  • Doanh nghiệp nhập khẩu thực vật: Phải cung cấp thông tin sinh học chính xác về nguồn gốc giống cây, lịch sử phân bố và tính chất gây hại của thực vật; chủ động phối hợp thu thập tài liệu nếu phát hiện loài thiếu dữ liệu đánh giá theo Mục 3.1.
  • Cơ quan kiểm dịch thực vật: Thực hiện việc thẩm tra, chấm điểm độc lập trên từng phần câu hỏi; kiểm soát ngưỡng câu hỏi tối thiểu; kết luận mức nguy cơ theo thang điểm Mục 3.2 và áp dụng biện pháp xử lý rủi ro theo Mục 3.3.

Câu hỏi thường gặp

Nếu câu trả lời là 'Không biết' thì điểm số được xử lý ra sao?

Căn cứ theo Mục 3.1, tất cả các câu trả lời chọn phương án "Không biết" đều không được tính điểm vào tổng số điểm chung.

Khi nào phải dừng quá trình đánh giá nguy cơ cỏ dại?

Theo Mục 3.1, đối với những loài bị thiếu thông tin phục vụ trả lời, người đánh giá phải dừng thủ tục đánh giá lại và tiến hành thu thập bổ sung dữ liệu.

Biện pháp quản lý nguy cơ được áp dụng theo quy định nào?

Căn cứ theo Mục 3.3, biện pháp quản lý nguy cơ thực hiện theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Quy trình phân tích nguy cơ dịch hại đối với thực vật và sản phẩm thực vật nhập khẩu.

Khuyến nghị thực hiện

Các đơn vị cần rà soát chính xác hồ sơ thực vật, đối chiếu quy chuẩn kỹ thuật tại Văn bản hợp nhất 114/2026/VBHN-TT-BNNMT ngày 17/11/2026 và tham vấn cơ quan kiểm dịch chuyên trách để tránh vi phạm trong thủ tục nhập khẩu.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Đánh giá nguy cơ cỏ dại theo thang điểm 3 cấp độ | Góc Luật