Theo dự thảo: Miễn khai nộp nợ lệ phí môn bài phát sinh trước năm 2026
Theo Dự thảo 8475/CT-QLNT, cơ quan thuế đề xuất người nộp thuế có nghĩa vụ môn bài phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 nhưng chưa khai, nộp và chưa hạch toán trên hệ thống quản lý thuế sẽ không phải khai nộp và không bị tính tiền chậm nộp. Quy định này đang được lấy ý kiến, chưa ban hành chính thức.
Mục lục nội dungThu gọn
Theo Dự thảo 8475/CT-QLNT do Cục Thuế tổng hợp ngày 06/11/2026, cơ chế xử lý nghĩa vụ tài chính tồn đọng đang được xây dựng nhằm tháo gỡ khó khăn cho tổ chức, cá nhân kinh doanh. Trong đó, chính sách xử lý nợ lệ phí môn bài là nội dung nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Đây là phương án được đưa ra lấy ý kiến trong dự thảo nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ thuế, chưa phải là văn bản quy phạm pháp luật đã được thông qua hay ban hành chính thức.
Bối cảnh đề xuất xử lý nghĩa vụ môn bài tồn đọng
Vấn đề quản lý thu đối với các khoản môn bài từ trước đến nay ghi nhận nhiều vướng mắc trong thực tiễn. Ngày 26/10/2026, Bộ Tài chính ban hành công văn số 17143/BTC-CT lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị về hồ sơ dự thảo nghị quyết của Quốc hội. Đến ngày 06/11/2026, Cục Thuế có văn bản số 8475/CT-QLNT tổng hợp và giải trình chi tiết các ý kiến góp ý gửi tới Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Cổng Pháp luật quốc gia.
Trong quá trình lấy ý kiến, có ý kiến từ Công ty TNHH Phát triển năng lượng xanh Phú Quốc cho rằng lệ phí môn bài vốn gắn với quản lý, cấp phép hoặc xác nhận điều kiện hoạt động kinh doanh ban đầu hoặc thường niên, việc cơ quan thuế cơ sở theo dõi khoản thu này như một khoản nợ thuế đã tạo ra trở ngại cho người nộp thuế trong việc thực hiện thủ tục kê khai. Giải trình về vấn đề này, cơ quan soạn thảo khẳng định việc theo dõi quá hạn là hoàn toàn có căn cứ.
Cụ thể, theo điểm b khoản 1 Điều 38 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, các khoản phí và lệ phí thuộc nhóm khoản thu khác do cơ quan quản lý thuế chịu trách nhiệm quản lý thu. Đồng thời, căn cứ khoản 4 Điều 4 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, tiền thuế nợ được xác định bao gồm tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt do cơ quan quản lý thuế quản lý thu mà người nộp thuế chưa nộp vào ngân sách nhà nước khi đã hết thời hạn quy định. Do đó, khoản thu môn bài khi quá hạn nộp đương nhiên được hệ thống quản lý thuế theo dõi trong danh mục tiền nợ thuế.
Quy định đề xuất xử lý nợ lệ phí môn bài theo dự thảo
Điểm then chốt trong định hướng xây dựng chính sách tại dự thảo là việc gắn liền xử lý dứt điểm các khoản tồn đọng với quyết sách chấm dứt thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026. Nhằm bảo đảm tính đồng bộ, Điều 4 dự thảo quy định cơ chế xóa khoản nợ phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 đối với các trường hợp thuộc phạm vi điều chỉnh.
Đặc biệt, đối với các trường hợp chưa từng kê khai hoặc chưa được ghi nhận trên sổ bộ thuế điện tử, khoản 3 Điều 4 dự thảo đã chỉnh lý quy định cụ thể: người nộp thuế thuộc đối tượng áp dụng tại Điều 2 có nghĩa vụ phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 nhưng chưa thực hiện khai, nộp và chưa được hạch toán trên Hệ thống thông tin quản lý thuế thì không phải khai, nộp và không bị tính tiền chậm nộp đối với nghĩa vụ này.
Cơ quan soạn thảo nêu rõ lý do đưa ra giải pháp này là nhằm bảo đảm tính thống nhất giữa nghĩa vụ đã được hạch toán và nghĩa vụ chưa hạch toán trên hệ thống dữ liệu. Nếu bắt buộc người nộp thuế phải làm thủ tục nộp tờ khai đối với các kỳ trước để rồi sau đó cơ quan thuế mới lập bộ hạch toán và thực hiện quy trình xóa nợ, quy trình hành chính sẽ phát sinh thêm khối lượng công việc không cần thiết cho cả người dân lẫn cán bộ quản lý.
Phạm vi thời gian và các khoản nghĩa vụ được xem xét xử lý
Trong quá trình góp ý, có ý kiến đề nghị làm rõ năm bắt đầu áp dụng việc miễn khai và miễn nộp. Trả lời nội dung này, cơ quan soạn thảo giải trình rằng quy định tại khoản 3 Điều 4 không phải là quy định miễn khai, miễn nộp bắt đầu từ một năm mới, mà là chính sách đặc thù để xử lý các khoản nghĩa vụ cũ còn tồn đọng của các năm trước chưa được đưa lên hệ thống thông tin quản lý thuế.
Về phạm vi thời gian tổng thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 1 dự thảo, các nghĩa vụ được xem xét xử lý trải dài qua nhiều giai đoạn pháp luật:
- Nghĩa vụ thuế môn bài theo quy định của pháp luật có hiệu lực trước ngày 01/01/2017 còn tồn đọng;
- Nghĩa vụ lệ phí môn bài phát sinh theo các quy định hiện hành tính đến hết ngày 31/12/2025;
- Tiền phạt chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế có hiệu lực trước ngày 01/7/2013 được đưa vào phạm vi xử lý cùng với tiền chậm nộp;
- Toàn bộ tiền chậm nộp còn nợ thuộc phạm vi điều chỉnh, bao gồm cả phần tiền chậm nộp tồn đọng từ trước khi khoanh nợ, chứ không chỉ giới hạn riêng ở phần phát sinh thêm sau khi chấm dứt khoanh nợ.
Cơ quan quản lý thuế nhấn mạnh không giới hạn một năm bắt đầu cố định chung cho mọi trường hợp. Thay vào đó, thời điểm xử lý của từng người nộp thuế sẽ căn cứ trực tiếp vào năm thực tế phát sinh khoản tồn đọng kéo dài cho đến hết ngày 31/12/2025, với điều kiện đáp ứng đúng đối tượng và không rơi vào các trường hợp loại trừ.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng xác định nguyên tắc kế thừa kết quả xử lý. Theo quy định tại khoản 2 Điều 5 dự thảo, những trường hợp trước đây đã được xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp theo Nghị quyết số 94/2019/QH14 sẽ được kế thừa kết quả đã xử lý khi đáp ứng đủ điều kiện của chính sách mới, cơ quan thuế không thực hiện xóa thêm lần nữa đối với cùng một khoản tiền.
Trường hợp loại trừ và điều kiện ràng buộc đối với người nộp thuế
Mặc dù dự thảo đưa ra định hướng tháo gỡ vướng mắc trên diện rộng, cơ quan soạn thảo thiết lập các tiêu chí chặt chẽ để ngăn chặn việc lợi dụng chính sách. Điểm b khoản 2 Điều 2 dự thảo quy định rõ trường hợp loại trừ không được áp dụng xử lý nghĩa vụ.
Cụ thể, chính sách không áp dụng đối với người nộp thuế có phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc có phát sinh nghĩa vụ thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc trong thời gian bị cơ quan thuế thông báo không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Trước đề xuất của người góp ý về việc chỉ nên miễn nộp hồ sơ khai và tiền môn bài đối với các kỳ tính sau ngày cơ quan thuế ban hành thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký (với điều kiện không phát sinh doanh thu), cơ quan soạn thảo đã bác bỏ phương án này. Lý do được đưa ra là thời điểm cơ quan thuế ban hành thông báo chỉ phản ánh thời điểm phát hiện, xác minh tình trạng quản lý, không nhất thiết phản ánh đúng thời điểm cơ sở kinh doanh thực tế ngừng hoạt động.
Nếu phân biệt theo mốc ban hành thông báo, những người nộp thuế cùng ngừng kinh doanh tại một thời điểm nhưng nhận thông báo xác minh ở các thời điểm khác nhau sẽ bị đối xử bất bình đẳng. Hơn nữa, việc này không xử lý được các khoản tồn đọng phát sinh trước ngày thông báo, vốn đang là rào cản khiến người nộp thuế không thể hoàn tất thủ tục về mã số thuế. Vì vậy, dự thảo giữ nguyên phương án kiểm soát đối tượng dựa trên việc có hay không hoạt động sản xuất kinh doanh thực tế và nghĩa vụ thuế phát sinh, thay vì căn cứ vào ngày thông báo.
Ngoài ra, về nghĩa vụ tiền phạt, Điều 5 dự thảo quy định các khoản thu từ xử phạt vi phạm hành chính được coi là nghĩa vụ gốc mà người nộp thuế bắt buộc phải chấp hành và nộp đủ vào ngân sách nhà nước thì mới đủ điều kiện để được xem xét xóa khoản tiền chậm nộp tương ứng. Dự thảo không đặt ra cơ chế miễn hay giảm đối với tiền phạt vi phạm hành chính thông thường.
Bảng so sánh phương án xử lý theo tính chất khoản nghĩa vụ
Dưới đây là bảng tổng hợp các nhóm nghĩa vụ và nguyên tắc xử lý tương ứng được đề xuất trong dự thảo nghị quyết:
| Nhóm nghĩa vụ môn bài và các khoản liên quan | Tình trạng thực tế của nghĩa vụ | Hướng xử lý đề xuất theo dự thảo | Căn cứ trong dự thảo |
|---|---|---|---|
| Nghĩa vụ phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 đã vào sổ bộ | Đã kê khai, đã được ghi nhận hạch toán trên Hệ thống thông tin quản lý thuế nhưng chưa nộp | Được xem xét xóa khoản nợ theo chính sách xử lý nợ đọng | Điều 4 dự thảo |
| Nghĩa vụ phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 chưa vào sổ bộ | Chưa nộp hồ sơ khai, chưa nộp tiền và chưa được hạch toán trên Hệ thống thông tin quản lý thuế | Không phải nộp hồ sơ khai, không phải nộp tiền và không bị tính tiền chậm nộp | Khoản 3 Điều 4 dự thảo |
| Khoản thu từ xử phạt vi phạm hành chính | Quyết định xử phạt đã có hiệu lực pháp luật, người nộp thuế chưa nộp phạt | Không được xóa; người nộp thuế phải nộp đủ tiền phạt gốc để đủ điều kiện xét xóa tiền chậm nộp | Điều 5 dự thảo |
| Tiền chậm nộp và tiền phạt chậm nộp cũ | Tiền chậm nộp còn tồn đọng; tiền phạt chậm nộp phát sinh trước ngày 01/7/2013 | Được đưa vào diện xem xét xóa cùng tiền chậm nộp; kế thừa kết quả đã xử lý theo Nghị quyết 94/2019/QH14 | Khoản 1 Điều 1 và khoản 2 Điều 5 dự thảo |
| Khoản phát sinh trong thời gian tạm ngừng nhưng thực tế có kinh doanh | Không hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng thực tế có phát sinh doanh thu hoặc nghĩa vụ thuế | Thuộc diện loại trừ, không được áp dụng chính sách xử lý miễn hoặc xóa nợ | Điểm b khoản 2 Điều 2 dự thảo |
Người nộp thuế thuộc diện điều chỉnh cần làm gì?
Để bảo đảm quyền lợi hợp pháp và chủ động trong việc tuân thủ pháp luật, các tổ chức, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần thực hiện các công việc sau:
- Rà soát hồ sơ quản lý thuế nội bộ: Kiểm tra lại toàn bộ nghĩa vụ tài chính môn bài của đơn vị từ giai đoạn trước ngày 01/01/2017 cho đến hết ngày 31/12/2025, xác định rõ khoản nào đã nộp, khoản nào đang được ghi nhận trên thông báo nợ của cơ quan quản lý.
- Phân định rõ tình trạng kê khai: Xác minh xem các năm trước đơn vị đã nộp tờ khai môn bài hay chưa, số tiền chưa nộp đã được hạch toán lên hệ thống quản lý thuế chưa. Trường hợp chưa từng kê khai và chưa bị hạch toán, đơn vị cần chuẩn bị sẵn dữ liệu để đối chiếu khi chính sách chính thức được thông qua.
- Chấp hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính: Nếu đơn vị đang còn nợ các khoản tiền phạt từ các quyết định xử phạt vi phạm hành chính, cần chủ động nộp đủ số tiền phạt này vào ngân sách nhà nước, bởi đây là điều kiện bắt buộc theo Điều 5 dự thảo để được xét xóa tiền chậm nộp.
- Đánh giá điều kiện loại trừ: Tự rà soát xem trong giai đoạn thông báo ngừng hoạt động hoặc không hoạt động tại trụ sở, đơn vị có phát sinh doanh thu, ký kết hợp đồng hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế nào khác hay không để tránh việc hiểu sai đối tượng áp dụng.
- Theo dõi diễn biến hoàn thiện dự thảo: Thường xuyên cập nhật thông tin về việc xem xét, thông qua dự thảo nghị quyết từ Quốc hội để biết chính xác thời điểm văn bản chính thức được ban hành và có hiệu lực thi hành.
Câu hỏi thường gặp về xử lý nghĩa vụ môn bài
Quy định miễn khai nộp tại dự thảo có phải áp dụng chung cho mọi doanh nghiệp từ năm 2026?
Không. Giải trình tại văn bản số 8475/CT-QLNT nêu rõ khoản 3 Điều 4 dự thảo chỉ áp dụng đối với người nộp thuế thuộc phạm vi Điều 2 có nghĩa vụ phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 còn tồn đọng chưa khai nộp và chưa hạch toán trên hệ thống. Đây là biện pháp xử lý nghĩa vụ cũ, không phải quy định miễn áp dụng bắt đầu từ một năm mới.
Doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh trước ngày có thông báo của cơ quan thuế có được xử lý nợ môn bài không?
Dự thảo không phân biệt thời điểm trước hay sau ngày cơ quan thuế ban hành thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Tuy nhiên, căn cứ điểm b khoản 2 Điều 2 dự thảo, doanh nghiệp sẽ bị loại trừ và không được xử lý nếu trong thời gian đó thực tế có phát sinh hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế.
Tiền phạt chậm nộp phát sinh từ trước ngày 01/7/2013 được giải quyết thế nào?
Theo giải trình của cơ quan soạn thảo tại văn bản số 8475/CT-QLNT, tiền phạt chậm nộp theo Luật Quản lý thuế có hiệu lực trước ngày 01/7/2013 đã được đưa vào phạm vi xử lý cùng với tiền chậm nộp theo quy định tại khoản 1 Điều 1 dự thảo, và sẽ được xem xét xóa khi người nộp thuế đáp ứng đầy đủ điều kiện quy định.
Trường hợp đã được xóa nợ theo Nghị quyết 94/2019/QH14 thì có phải làm lại thủ tục không?
Không. Căn cứ khoản 2 Điều 5 dự thảo, trường hợp đã được xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp theo Nghị quyết số 94/2019/QH14 thì cơ quan thuế sẽ kế thừa kết quả xử lý trước đó khi người nộp thuế đáp ứng điều kiện chính sách, không thực hiện xóa thêm lần nữa đối với cùng một khoản tiền.
Khuyến nghị đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh
Dự thảo nghị quyết xử lý nợ đặc thù lần này thể hiện chủ trương tháo gỡ vướng mắc cho người nộp thuế, đồng bộ với chủ trương chấm dứt thu nộp môn bài từ đầu năm 2026. Tuy vậy, do văn bản hiện tại vẫn đang dừng ở bước dự thảo tổng hợp ý kiến, các chính sách nêu trên chưa có giá trị áp dụng ngay trên thực tế.
Người nộp thuế cần chủ động kiểm tra tình trạng pháp lý của doanh nghiệp, tra cứu đối chiếu số liệu tiền thuế nợ trên hệ thống thông tin quản lý thuế và lưu giữ đầy đủ hồ sơ liên quan đến việc tạm ngừng kinh doanh hoặc chấm dứt mã số thuế. Trong trường hợp có các vướng mắc phức tạp về việc xác định nghĩa vụ thực tế hoặc quyết định xử phạt, người nộp thuế nên tham khảo ý kiến tư vấn từ các chuyên gia pháp lý hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan quản lý thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn chi tiết theo đúng các quy định hiện hành.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức