Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Trường học có được tự ý tăng giá sách và thu ngoài quy định?

Theo Thông báo 583/TB-VPCP, lãnh đạo Chính phủ quán triệt không để phát sinh các khoản thu ngoài quy định, cấm lợi dụng nhu cầu học tập để tăng giá sách giáo khoa và dịch vụ bất hợp lý.

Mục lục nội dungThu gọn

Câu trả lời là hoàn toàn không. Các cơ sở giáo dục không được phép tự ý điều chỉnh tăng giá sách giáo khoa, dịch vụ học tập hay đưa ra bất kỳ khoản thu nào trái với danh mục đã được phê duyệt. Theo chỉ đạo tại Thông báo 583/TB-VPCP ngày 12/11/2026, người đứng đầu Ban Chỉ đạo điều hành giá quán triệt dứt khoát yêu cầu tuyệt đối "không để phát sinh các khoản thu ngoài quy định, lợi dụng nhu cầu học tập để tăng giá bất hợp lý."

Chỉ đạo trọng tâm của Ban Chỉ đạo điều hành giá về chi phí giáo dục

Tại cuộc họp trực tuyến diễn ra ngày 09/11/2026, Ban Chỉ đạo điều hành giá đã đánh giá toàn diện áp lực chỉ số giá tiêu dùng (CPI) những tháng cuối năm 2026. Một trong những nhóm hàng hóa, dịch vụ gắn liền mật thiết với đời sống người dân được nhấn mạnh kiểm soát nghiêm ngặt là giáo dục và xuất bản phẩm phục vụ học tập.

Theo Mục II.8, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện quản lý chặt chẽ mặt bằng giá, kiểm soát chặt nguồn cung và kênh phân phối. Chỉ đạo đặt mục tiêu bảo vệ quyền lợi người học, giảm gánh nặng tài chính cho các hộ gia đình trong giai đoạn cuối năm 2026.

Cơ quan quản lý tại địa phương có trách nhiệm giám sát toàn bộ hoạt động phát hành sách, tài liệu học tập và các dịch vụ phục vụ trực tiếp học sinh. Việc điều hành không cho phép xuất hiện ngoại lệ nhằm duy trì bình ổn thị trường.

Trách nhiệm của cơ sở giáo dục đối với các khoản thu ngoài quy định

Các trường học và cơ sở đào tạo có nghĩa vụ chấp hành nghiêm danh mục giá, định mức thu đã được cấp có thẩm quyền ban hành. Ban giám hiệu cùng hội đồng trường chịu trách nhiệm trực tiếp nếu phát sinh các khoản thu mang tính tự phát, ép buộc hoặc sai nguyên tắc.

Theo Mục II.8, yêu cầu cấm phát sinh các khoản tiền thu thêm ngoài danh mục được thực hiện xuyên suốt. Cơ sở đào tạo không được mượn danh nghĩa thỏa thuận, đóng góp tự nguyện hay liên kết dịch vụ giáo dục bên ngoài để thu tiền trái hướng dẫn.

Các địa phương có chỉ số giá tiêu dùng biến động cao cần đặc biệt chú trọng khâu giám sát tài chính trường học, đảm bảo công khai, minh bạch các khoản kinh phí ngay từ đầu kỳ học để phụ huynh dễ dàng đối chiếu.

Kiểm soát biến động giá sách giáo khoa và dịch vụ học tập

Thị trường sách giáo khoa và tài liệu tham khảo thường chịu áp lực tăng giá do chi phí nguyên liệu đầu vào và phát hành. Tuy nhiên, theo Mục II.8, việc lợi dụng sự cần thiết của năm học để điều chỉnh giá sách bán lẻ hoặc các gói dịch vụ bổ trợ là hành vi bị ngăn cấm tuyệt đối.

Cơ quan quản lý thị trường và Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh có trách nhiệm kiểm tra việc niêm yết giá sách giáo khoa, ngăn chặn tình trạng bán kèm sách tham khảo ngoài quy chuẩn giáo dục phổ thông. Người bán phải bán đúng giá niêm yết, công khai thông tin nguồn cung.

Việc kiểm soát chặt giá sách và dịch vụ trường học còn đóng góp vào mục tiêu chung là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hạn chế tác động lan tỏa sang các mặt hàng thiết yếu khác trong quý IV năm 2026.

So sánh trách nhiệm giữa các chủ thể theo Thông báo 583/TB-VPCP

Chủ thểNhiệm vụ trọng tâm (Mục II.8)Yêu cầu thực thi
Ủy ban nhân dân cấp tỉnhChỉ đạo thanh tra, kiểm tra việc thu chi trường họcXử lý dứt điểm các trường hợp tự đặt ra khoản thu trái thẩm quyền
Ban giám hiệu cơ sở giáo dụcThực hiện đúng danh mục và mức thu được duyệtCông khai minh bạch, không thu thêm dưới mọi hình thức
Đơn vị phát hành, cung ứng sáchBảo đảm nguồn cung, bán đúng giá niêm yếtTuyệt đối không tăng giá trục lợi dựa trên nhu cầu học sinh

Tình huống thực tế và cách xử lý khi gặp sai phạm

Giả định một trường học tại địa phương thông báo thu thêm khoản kinh phí phục vụ bổ trợ học tập hoặc yêu cầu học sinh mua combo sách tham khảo ngoài chương trình chuẩn với mức giá tăng so với quy định đã ban hành. Phụ huynh khi tiếp nhận thông tin cần yêu cầu nhà trường cung cấp văn bản phê duyệt mức thu từ cơ quan có thẩm quyền.

Trường hợp nhà trường không xuất trình được căn cứ phê duyệt theo quy định hoặc có dấu hiệu tự đặt thêm khoản thu, phụ huynh có quyền phản ánh trực tiếp tới Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Ủy ban nhân dân địa phương nơi cơ sở đóng trụ sở.

Cơ quan quản lý căn cứ theo Mục II.8 để tiến hành xác minh, lập biên bản yêu cầu dừng thu ngay lập tức, đồng thời hoàn trả các khoản tiền đã tiếp nhận trái quy định cho người học.

Ai chịu ảnh hưởng và các biện pháp cần triển khai

  • Phụ huynh và học sinh: Chủ động tìm hiểu danh mục thu hợp pháp; từ chối đóng các khoản tiền không có phê duyệt; đối chiếu giá bìa sách giáo khoa đúng quy định.
  • Cơ sở giáo dục và giáo viên: Dừng ngay các sáng kiến thu chi tự phát; không đưa các nội dung dịch vụ chưa phê duyệt vào danh mục bắt buộc; giải thích rõ cho phụ huynh các chính sách tài chính của trường.
  • Cơ quan quản lý địa phương: Thành lập các đoàn kiểm tra đột xuất; tiếp nhận phản ánh lạm thu, tăng giá sách; xử lý nghiêm trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra vi phạm trên địa bàn.

Câu hỏi thường gặp

Nhà trường có quyền tăng giá dịch vụ bán trú nếu phụ huynh đồng thuận không?

Theo Mục II.8, các cơ sở không được để phát sinh các khoản thu trái quy định. Mọi mức giá dịch vụ học đường đều phải căn cứ vào định mức, quy định quản lý giá của Nhà nước, không thể tự thỏa thuận tăng giá bất hợp lý.

Phụ huynh cần làm gì khi phát hiện giá sách giáo khoa bị bán chênh?

Cần giữ lại chứng từ, hóa đơn mua hàng và gửi thông tin đến cơ quan quản lý thị trường hoặc đường dây nóng của Sở Giáo dục và Đào tạo tại địa phương để kiểm tra, xử lý theo Mục II.8.

Thông báo của Chính phủ có hiệu lực áp dụng đối với các trường ngoài công lập không?

Chỉ đạo tại Mục II.8 áp dụng đối với công tác điều hành giá toàn diện trên cả nước, bao gồm việc ngăn chặn hành vi lợi dụng nhu cầu học tập để nâng giá sách và dịch vụ giáo dục bất hợp lý ở tất cả các khâu cung ứng.

Hành động tiếp theo dành cho người đọc

Chỉ đạo quản lý giá của Chính phủ tại Thông báo 583/TB-VPCP đã ban hành ngày 12/11/2026 và đang được triển khai trên cả nước. Phụ huynh, nhà trường và các đơn vị cung ứng cần chủ động rà soát, đối chiếu các văn bản chỉ đạo của chính quyền địa phương, đảm bảo mọi khoản chi phí giáo dục được giữ đúng mức quy chuẩn, không để xảy ra sai sót pháp lý.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Trường học có được thu ngoài quy định và tăng giá sách? | Góc Luật