Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Từ chối cấp phép chở chất cháy nổ có hành trình qua hầm, phà

Theo Văn bản hợp nhất 98/2026/VBHN-NĐ-BXD, cơ quan có thẩm quyền từ chối cấp phép vận chuyển các chất dễ cháy, nổ nếu lộ trình đường thủy đi qua công trình hầm, phà, đồng thời siết chặt quy tắc xếp dỡ và phân định thẩm quyền cấp phép chuyên ngành.

Mục lục nội dungThu gọn

Hoạt động vận chuyển hàng hóa nguy hiểm trên đường thủy nội địa luôn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố cháy, nổ và ô nhiễm môi trường. Nhằm siết chặt an toàn kỹ thuật hạ tầng giao thông và bảo vệ tính mạng con người, cơ quan nhà nước áp dụng biện pháp nghiêm ngặt: từ chối hoàn toàn việc cấp phép cho tàu thuyền chở chất cháy nổ nếu hành trình dự kiến đi qua các công trình hầm hoặc khu vực bến phà. Đây là quy chuẩn bắt buộc mà các doanh nghiệp vận tải thủy, chủ nguồn hàng hóa chất và người điều khiển phương tiện phải nắm rõ nhằm chủ động thiết lập phương án luồng tuyến phù hợp ngay từ khâu lập hồ sơ.

Quy chuẩn từ chối cấp phép khi chở chất cháy nổ qua hầm, phà

Theo khoản 7 Điều 17, cơ quan cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm sẽ từ chối cấp giấy phép đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa nguy hiểm là các chất dễ cháy, nổ có hành trình đi qua công trình hầm, phà. Đây là quy định cấm mang tính tuyệt đối, không có cơ chế ngoại lệ hay xem xét miễn trừ dựa trên quy mô phương tiện hay năng lực kỹ thuật của đơn vị vận tải.

Mục đích cốt lõi của quy chuẩn này xuất phát từ đặc tính không gian và mật độ người tại các công trình giao thông thủy đặc thù. Hầm đường thủy là không gian kín, khả năng thông gió tự nhiên kém và cực kỳ khó triển khai các phương án cứu hộ cứu nạn chuyên sâu khi xuất hiện biến cố hỏa hoạn. Bất kỳ sự cố bắt lửa hay phát nổ nào trong hầm cũng có thể biến thành thảm họa sập vòm, nhiễm độc khí hàng loạt và phá hủy vĩnh viễn kết cấu công trình. Tương tự, bến phà và khu vực phà hoạt động là nơi tập trung rất đông hành khách, phương tiện cơ giới đường bộ trung chuyển qua sông; nguy cơ thương vong về người và cháy lan trên diện rộng là vô cùng nghiêm trọng nếu xảy ra cháy nổ phương tiện thủy chở hóa chất nguy hiểm.

Cũng theo khoản 5 Điều 17, cơ quan cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm căn cứ vào loại, nhóm hàng hóa nguy hiểm để quyết định tuyến đường vận chuyển và thời gian vận chuyển cụ thể. Do đó, việc cơ quan chức năng từ chối cấp văn bản chấp thuận lộ trình có đi qua hầm, phà nhằm loại trừ rủi ro thảm họa ngay từ giai đoạn xem xét luồng tuyến hành trình trên giấy tờ pháp lý.

Yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt khi xếp dỡ và lưu kho bãi

Bên cạnh rào cản luồng tuyến hành trình, an toàn kỹ thuật tại bến bãi và trong khoang tàu được quy định rất chi tiết tại Điều 15. Khâu xếp dỡ là giai đoạn nhạy cảm nhất, nơi các phản ứng cơ học, tĩnh điện hoặc rò rỉ rất dễ kích hoạt sự cố thảm khốc.

Theo khoản 1 Điều 15, việc xếp, dỡ hàng hóa nguy hiểm phải do người thủ kho, người thuê vận tải hoặc người áp tải trực tiếp hướng dẫn và giám sát. Thuyền trưởng giữ vai trò quyết định sơ đồ xếp hàng hóa nguy hiểm trên phương tiện và quyết định việc chèn lót, chằng buộc sao cho phù hợp với tính chất của từng loại, nhóm hàng hóa nguy hiểm cụ thể. Đặc biệt, khoản 1 Điều 15 cấm rõ ràng: «Không xếp chung các loại hàng hóa có thể tác động lẫn nhau làm tăng mức độ nguy hiểm trong cùng một khoang hoặc một hầm hàng của phương tiện.»

Quy định cấm xếp chung đòi hỏi người lập kế hoạch bốc xếp phải phân lập triệt để các chất có tính oxy hóa mạnh khỏi các chất dễ bắt cháy, cách ly chất ăn mòn khỏi chất sinh khí độc khi tiếp xúc với độ ẩm. Nếu một khoang hàng chứa các hợp chất xung khắc, va chạm chao lắc trên sóng nước có thể làm rách vỏ bao bì dẫn tới phản ứng dây chuyền, sinh nhiệt cực lớn và phát nổ tức thì.

Theo khoản 2 Điều 15, trường hợp vận chuyển hàng hóa nguy hiểm không quy định phải có người áp tải thì người vận tải phải thực hiện xếp, dỡ hàng hóa theo đúng chỉ dẫn của người thuê vận tải. Điều này ràng buộc pháp lý chặt chẽ giữa bên phát hàng và bên nhận chở, tránh tình trạng công nhân bốc dỡ tự ý bốc xếp theo thói quen tiện đâu đặt đấy.

Theo khoản 3 Điều 15, đối với loại, nhóm hàng hóa nguy hiểm quy định phải xếp, dỡ, lưu giữ ở nơi riêng biệt thì việc xếp, dỡ phải thực hiện tại khu vực cầu cảng, bến, kho riêng biệt. Không được thực hiện việc trung chuyển các mặt hàng nguy hiểm đặc thù này tại các bến bãi hàng hóa tổng hợp dân sự.

Theo khoản 4 Điều 15, sau khi đưa hết hàng hóa nguy hiểm ra khỏi kho, bãi thì nơi lưu giữ hàng hóa nguy hiểm phải được làm sạch để không ảnh hưởng tới hàng hóa khác. Dư lượng hóa chất bám dính trên sàn kho bãi, chất lỏng rò rỉ nếu không được tẩy rửa trung hòa ngay sẽ ngấm vào nền bãi hoặc phản ứng tiêu cực với đợt hàng tổng hợp lưu kho tiếp theo.

Bảng định mức các trường hợp được miễn cấp Giấy phép vận chuyển

Không phải mọi chuyến tàu thủy chở hàng hóa nguy hiểm đều buộc phải làm thủ tục xin cấp giấy phép chuyên ngành. Nhằm tạo thuận lợi cho nhu cầu phân phối nhỏ lẻ và phục vụ tiêu dùng, pháp luật xác lập ngưỡng khối lượng, dung tích cụ thể để miễn trừ thủ tục hành chính này.

Theo khoản 8 Điều 17, tổ chức, cá nhân khi vận chuyển hàng hóa nguy hiểm thuộc một trong các trường hợp sau đây được miễn cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm:

STT Mặt hàng nguy hiểm Ngưỡng định mức tối đa được miễn Căn cứ quy định
1 Khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và khí thiên nhiên nén (CNG) Tổng khối lượng nhỏ hơn 1.080 kg Điểm a khoản 8 Điều 17
2 Khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) Tổng khối lượng nhỏ hơn 2.250 kg Điểm b khoản 8 Điều 17
3 Nhiên liệu lỏng (xăng, dầu và chất lỏng dễ cháy) Tổng dung tích nhỏ hơn 1.500 lít Điểm c khoản 8 Điều 17
4 Hóa chất bảo vệ thực vật Tổng khối lượng nhỏ hơn 1.000 kg Điểm d khoản 8 Điều 17
5 Các hóa chất độc nguy hiểm còn lại Các hóa chất độc nguy hiểm còn lại trong các loại, nhóm hàng hóa nguy hiểm Điểm đ khoản 8 Điều 17

Phân định thẩm quyền cấp phép theo cơ quan chuyên trách

Để bảo đảm tính thống nhất và chuyên sâu trong công tác quản lý nhà nước về an toàn, thẩm quyền cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm trên đường thủy nội địa được phân công rõ ràng cho từng đầu mối bộ, ngành và chính quyền địa phương.

Theo khoản 2 Điều 17, Bộ Quốc phòng tổ chức cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm cho:

  • Các tổ chức, doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng theo điểm a khoản 2 Điều 17.
  • Người vận tải do tổ chức, doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng thuê vận chuyển hàng hóa nguy hiểm theo điểm b khoản 2 Điều 17.

Theo khoản 3 Điều 17, Bộ Công Thương tổ chức cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm đối với các loại 1, loại 2, loại 3, loại 4, loại 5, loại 8, loại 9 (trừ hóa chất bảo vệ thực vật và các trường hợp thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng nêu tại khoản 2 Điều 17). Đây là cơ quan đầu mối quản lý phần lớn các chủng loại hóa chất công nghiệp, vật liệu nổ công nghiệp, chất lỏng dễ cháy và khí gas hóa lỏng trong hoạt động thương mại thông thường.

Theo khoản 4 Điều 17, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm tổ chức cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm là hóa chất bảo vệ thực vật trên địa bàn.

Theo khoản 6 Điều 17, việc cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm loại 7 (chất phóng xạ) được thực hiện riêng biệt theo quy định tại Nghị định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử.

Theo khoản 5 Điều 17, tất cả các cơ quan có thẩm quyền cấp phép nêu trên đều căn cứ trực tiếp vào loại, nhóm hàng hóa nguy hiểm để đưa ra quyết định bắt buộc về tuyến đường vận chuyển và thời gian vận chuyển cho phương tiện thủy.

Tình huống thực tế về lập phương án lộ trình và xếp dỡ hàng hóa

Để hiểu rõ cách thức vận hành của các điều khoản nêu trên, hãy xem xét một tình huống điển hình của Công ty Vận tải Thủy An Thịnh khi nhận đơn hàng vận chuyển hỗn hợp nguyên liệu hóa chất công nghiệp và nhiên liệu:

Công ty An Thịnh chuẩn bị hồ sơ xin cấp phép vận chuyển cho một sà lan tự hành chở bồn chứa 3.000 lít nhiên liệu lỏng và 2.500 kg khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG). Đối chiếu với điểm b và điểm c khoản 8 Điều 17, cả hai lô hàng này đều vượt quá mức miễn trừ cấp phép (nhiên liệu lỏng vượt mức 1.500 lít và LPG vượt mức 2.250 kg). Do đó, doanh nghiệp bắt buộc phải nộp hồ sơ xin cấp phép tại Bộ Công Thương theo khoản 3 Điều 17.

Trong phương án luồng tuyến nộp kèm hồ sơ, doanh nghiệp vạch tuyến đường thủy ngắn nhất đi qua một đoạn kênh có công trình hầm chui dân sinh và một bến phà khách liên tỉnh đang hoạt động. Căn cứ khoản 7 Điều 17, cơ quan cấp phép thuộc Bộ Công Thương sẽ từ chối cấp giấy phép ngay lập tức đối với hành trình có lộ trình đi qua hầm, phà này. Để được thông qua, An Thịnh buộc phải hủy bỏ tuyến đường cũ, khảo sát lại luồng lạch phụ để thiết kế hành trình mới hoàn toàn tránh xa công trình hầm và khu vực bến phà, đồng thời đề nghị cơ quan cấp phép ấn định khung giờ di chuyển theo khoản 5 Điều 17.

Khi tiến hành bốc xếp hàng hóa lên phương tiện tại bến cảng, theo khoản 1 Điều 15, thuyền trưởng phải là người trực tiếp duyệt sơ đồ xếp hàng và chỉ đạo việc chằng buộc, chèn lót kỹ lưỡng. Đồng thời, thủ kho hoặc người áp tải phải trực tiếp giám sát để tuyệt đối không xếp chung các bồn chứa nhiên liệu với các kiện hàng hóa chất có khả năng sinh nhiệt hoặc tác động phản ứng hóa học lẫn nhau trong cùng một khoang hoặc hầm hàng của sà lan, tránh làm tăng mức độ nguy hiểm theo đúng quy định tại khoản 1 Điều 15.

Ai chịu ảnh hưởng trực tiếp và các hành động cần triển khai

Quy chuẩn nghiêm ngặt về luồng tuyến và xếp dỡ hàng hóa nguy hiểm tác động trực tiếp đến nhiều nhóm chủ thể tham gia chuỗi cung ứng logistics đường thủy:

  • Doanh nghiệp vận tải thủy nội địa: Rà soát toàn bộ hải đồ và lộ trình của các hợp đồng vận chuyển hiện hữu. Nếu lộ trình có đi qua hầm đường thủy hoặc bến phà chở khách, doanh nghiệp phải tái cấu trúc tuyến đường ngay lập tức để tránh bị từ chối cấp phép theo khoản 7 Điều 17. Đối với các chuyến hàng dưới ngưỡng miễn trừ tại khoản 8 Điều 17, phải kiểm tra gắt gao trang thiết bị an toàn phòng cháy chữa cháy của phương tiện theo khoản 9 Điều 17.
  • Chủ hàng hóa chất, xăng dầu và khí đốt: Cung cấp đầy đủ chỉ dẫn an toàn, tính chất lý hóa của mặt hàng cho đơn vị vận tải theo khoản 2 Điều 15; phối hợp cử người áp tải hoặc thủ kho trực tiếp hướng dẫn, giám sát quá trình bốc dỡ tại đầu bến theo khoản 1 Điều 15.
  • Thuyền trưởng và thuyền viên trên phương tiện thủy: Thực hiện quyền quyết định sơ đồ xếp hàng hóa nguy hiểm trên tàu, bảo đảm chèn lót, chằng buộc vững chắc và kiên quyết từ chối xếp chung các chất có phản ứng tương tác gây nguy hiểm trong cùng hầm hàng theo khoản 1 Điều 15.
  • Đơn vị quản lý cảng, bến và kho bãi thủy nội địa: Bố trí khu vực cầu cảng, bến, kho riêng biệt đối với các loại hàng nguy hiểm thuộc diện bắt buộc theo khoản 3 Điều 15. Triển khai quy trình vệ sinh, làm sạch kho bãi ngay sau khi hàng hóa nguy hiểm được di dời theo khoản 4 Điều 15.

Câu hỏi thường gặp về thủ tục và an toàn vận chuyển đường thủy

Vận chuyển khối lượng bao nhiêu LPG hoặc nhiên liệu lỏng thì được miễn xin cấp phép?

Theo khoản 8 Điều 17, hoạt động vận chuyển khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) có tổng khối lượng nhỏ hơn 2.250 kg hoặc nhiên liệu lỏng có tổng dung tích nhỏ hơn 1.500 lít thì được miễn cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm. Tuy nhiên, phương tiện vận tải vẫn phải bảo đảm tuyệt đối điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy theo khoản 9 Điều 17.

Có trường hợp ngoại lệ nào cho phép phương tiện chở chất cháy nổ đi qua hầm hoặc phà không?

Không. Căn cứ khoản 7 Điều 17, cơ quan cấp phép từ chối cấp giấy phép đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa nguy hiểm là các chất dễ cháy, nổ có hành trình đi qua công trình hầm, phà. Văn bản không quy định bất kỳ ngoại lệ hay cơ chế xem xét đặc thù nào cho hành trình này.

Ai có quyền quyết định sơ đồ xếp hàng hóa nguy hiểm trên phương tiện thủy?

Theo khoản 1 Điều 15, thuyền trưởng là người quyết định sơ đồ xếp hàng hóa nguy hiểm trên phương tiện và việc chèn lót, chằng buộc phù hợp với tính chất của từng loại, nhóm hàng. Việc xếp dỡ phải có sự hướng dẫn và giám sát trực tiếp của người thủ kho, người thuê vận tải hoặc người áp tải.

Hóa chất bảo vệ thực vật do cơ quan nào cấp giấy phép vận chuyển?

Theo khoản 4 Điều 17, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức cấp Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm là hóa chất bảo vệ thực vật (trừ trường hợp được miễn cấp phép khi có tổng khối lượng nhỏ hơn 1.000 kg theo điểm d khoản 8 Điều 17).

Khuyến nghị tuân thủ quy chuẩn an toàn vận tải đường thủy

Việc nắm vững các quy định về từ chối cấp phép khi qua hầm, phà và các điều kiện kỹ thuật xếp dỡ là yếu tố sống còn đối với mọi đơn vị tham gia chuỗi vận tải thủy nội địa. Việc vi phạm không chỉ dẫn đến tình trạng hồ sơ bị từ chối thụ lý, làm đình trệ chuỗi cung ứng mà còn đặt phương tiện và con người trước nguy cơ thảm họa cháy nổ khôn lường.

Để đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra xuyên suốt, các doanh nghiệp vận tải thủy và chủ hàng cần chủ động kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ kỹ thuật của phương tiện, đối chiếu tuyến đường dự kiến với cơ quan quản lý luồng tuyến trước khi nộp đơn xin cấp phép. Khi phát sinh các vướng mắc phức tạp về tính chất tương tác hóa học giữa các nhóm hàng hoặc phân định thẩm quyền nộp hồ sơ, doanh nghiệp nên tham vấn ý kiến từ các chuyên gia pháp lý và cơ quan quản lý chuyên ngành đường thủy để đảm bảo tính chuẩn xác và tuân thủ tối đa các quy định của pháp luật.

Ảnh minh họa AI: hợp đồng xây dựng, góc chi tiết công cụ
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Từ chối cấp phép chở chất cháy nổ có hành trình qua hầm phà | Góc Luật