Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Viettel được trích tối đa 5% thu nhập tính thuế để đầu tư mạo hiểm

Nghị định 404/2026/NĐ-CP mở cơ chế cho Tập đoàn Viettel dùng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đầu tư mạo hiểm, tháo gỡ rào cản vốn cho doanh nghiệp công nghệ quốc phòng.

Mục lục nội dungThu gọn

Cơ chế tài chính cho doanh nghiệp nhà nước làm nhiệm vụ quân sự, quốc phòng chính thức bước sang giai đoạn mới khi Nghị định 404/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực thi hành từ ngày 11/11/2026. Thay đổi được giới chuyên gia và cộng đồng khởi nghiệp công nghệ đón nhận là quy định cho phép Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) trích lập tối đa 5% thu nhập tính thuế hằng năm từ nguồn Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp để rót trực tiếp vào các hoạt động mạo hiểm sáng tạo.

Cơ sở pháp lý và điều kiện trích lập quỹ đầu tư

Theo khoản 1 Điều 16, Công ty mẹ - Tập đoàn Viettel cùng các công ty con thuộc hệ sinh thái được phép sử dụng nguồn kinh phí trích từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp với trần tỷ lệ khống chế tối đa là năm phần trăm tính trên thu nhập chịu thuế hằng năm. Đây là giải pháp tháo gỡ rào cản tích tụ nguồn vốn dành cho nghiên cứu phát triển và thương mại hóa các phát minh then chốt.

Căn cứ xác định trần tỷ lệ này được dựa trên kết quả tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ tính thuế tương ứng. Việc sử dụng quỹ không được phân bổ dàn trải ngoài các danh mục định hướng chuyên môn. Quy định này gắn chặt trách nhiệm bảo toàn nguồn vốn được để lại với hiệu quả nghiên cứu, hạn chế tối đa nguy cơ lạm dụng kinh phí được hưởng ưu đãi thuế sai mục đích.

Hạn mức 5% thu nhập tính thuế và các kênh giải ngân

Khoản 1 Điều 16 mở ra ba hình thức phân bổ nguồn vốn rõ ràng, bao gồm:

  • Thực hiện các hoạt động đầu tư theo điểm d khoản 2 Điều 66 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15, theo điểm a khoản 1 Điều 16;
  • Đầu tư hoặc góp vốn trực tiếp vào Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia hoặc Quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương, theo điểm b khoản 1 Điều 16;
  • Đầu tư thành lập hoặc liên doanh góp vốn thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần chuyên biệt để thực hiện hoạt động mạo hiểm, theo điểm c khoản 1 Điều 16.

Đối với hình thức thứ ba, hoạt động của pháp nhân mới thành lập bao gồm việc góp vốn thành lập, mua cổ phần, mua phần vốn góp, thực hiện đầu tư tài chính tại các doanh nghiệp hoặc dự án khởi nghiệp sáng tạo; hoặc thành lập và góp vốn vào các quỹ chuyên biệt về khởi nghiệp sáng tạo, theo điểm c khoản 1 Điều 16.

Hình thức giải ngân Căn cứ quy định Đối tượng tiếp nhận nguồn vốn
Nhiệm vụ đổi mới sáng tạo Điểm a khoản 1 Điều 16 Dự án nghiên cứu, thương mại hóa theo Luật số 93/2025/QH15
Quỹ tập trung cấp nhà nước Điểm b khoản 1 Điều 16 Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, Quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương
Thành lập pháp nhân chuyên trách Điểm c khoản 1 Điều 16 Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, dự án mới, quỹ sáng tạo chuyên ngành

Ràng buộc kiểm soát và cơ chế chi phối pháp nhân thành lập mới

Theo khoản 2 Điều 16, toàn bộ công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần được thành lập phục vụ nhiệm vụ này bắt buộc phải có vốn góp chi phối từ Công ty mẹ - Tập đoàn Viettel, công ty con hoặc nhóm công ty mẹ, công ty con. Điều kiện tiên quyết này nhằm ngăn chặn nguy cơ phân tán nguồn lực nhà nước ra bên ngoài mà không duy trì được thẩm quyền quản trị trực tiếp.

Bên cạnh đó, mục tiêu, chức năng, cơ chế hoạt động cùng mô hình quản lý của doanh nghiệp chuyên trách phải xây dựng bám sát khung pháp lý áp dụng đối với Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia. Toàn bộ các định hướng cốt lõi nói trên bắt buộc phải được chuẩn hóa cụ thể tại Điều lệ công ty, theo khoản 2 Điều 16.

Mô hình quản trị, điều chuyển tài sản và dự phòng rủi ro

Vận hành dòng vốn mạo hiểm không tách rời khung quản trị nội bộ. Doanh nghiệp quân đội do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ vận hành theo cơ cấu Chủ tịch công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và Ban kiểm soát; trong đó cấp có thẩm quyền bổ nhiệm được quyền quyết định Chủ tịch công ty kiêm nhiệm chức danh Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, theo Điều 5.

Hoạt động điều chuyển nguồn lực giữa các đơn vị thành viên được tối ưu hóa. Việc chuyển giao vốn và tài sản giữa các công ty con 100% vốn trực thuộc Viettel được thực hiện trực tiếp theo nguyên trạng giá trị sổ sách kế toán, không bắt buộc thực hiện thủ tục thẩm định lại giá, theo Điều 17. Đối với dự án có yếu tố quốc tế, doanh nghiệp được phép chuyển ngoại tệ ra nước ngoài để thanh toán hoặc đặt cọc trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo thông báo trúng thầu hoặc trúng đấu giá; đồng thời các khoản trích lập dự phòng rủi ro đầu tư cho nhiệm vụ chính trị, quốc phòng được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp, theo Điều 14.

Tình huống minh họa phương thức trích lập nguồn vốn

Xét tình huống giả định theo các quy định nêu trên: Công ty mẹ - Tập đoàn Viettel phát sinh nghĩa vụ tài chính tại kỳ tính thuế năm 2026. Doanh nghiệp thực hiện trích nguồn Quỹ phát triển khoa học và công nghệ với tỷ lệ tối đa chạm ngưỡng quy định là 05% thu nhập chịu thuế, theo khoản 1 Điều 16.

Phần kinh phí trích lập này sau đó được phân bổ vào ba kênh chính danh: một phần góp vào Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia theo điểm b khoản 1 Điều 16; một phần rót vốn thành lập một công ty cổ phần chuyên môn theo điểm c khoản 1 Điều 16. Tại công ty cổ phần này, tỷ lệ vốn nắm giữ của nhóm công ty mẹ và công ty con luôn duy trì ở mức chi phối tuyệt đối, bảo đảm đúng yêu cầu của khoản 2 Điều 16.

Tác động ngành và danh mục việc cần làm ngay

Chính sách mới mở ra dòng tiền quan trọng cho các dự án khởi nghiệp công nghệ chuyên sâu, đồng thời bảo vệ người đại diện vốn nhà nước khi thực hiện các khoản đầu tư rủi ro cao. Đối với các đối tượng chịu tác động, những đầu việc trọng tâm cần triển khai gồm:

  • Tập đoàn Viettel và các đơn vị thành viên: Xác định chính xác thu nhập tính thuế để hoạch định hạn ngạch trần 05%; rà soát cơ chế nội bộ về chuyển giao nguyên trạng giá trị sổ sách giữa các công ty con theo Điều 17; soạn thảo Điều lệ cho pháp nhân mới thành lập bảo đảm tỷ lệ chi phối theo khoản 2 Điều 16.
  • Cơ quan đại diện chủ sở hữu và người đại diện vốn: Thiết lập quy chế giám sát danh mục rót vốn theo chuẩn áp dụng cho Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia; giám sát việc phân bổ nguồn ngoại tệ thanh toán hoặc đặt cọc dự án quốc tế theo Điều 14.
  • Các đối tác khởi nghiệp công nghệ: Chuẩn hóa hồ sơ dự án, cấu trúc sở hữu và mô hình hoạt động nhằm đáp ứng yêu cầu thẩm định vốn từ các công ty con do Viettel nắm quyền chi phối.

Câu hỏi thường gặp

Viettel có được dùng toàn bộ Quỹ khoa học công nghệ để rót vốn mạo hiểm không?

Không. Giới hạn phân bổ được khống chế ở mức tối đa là 05% thu nhập chịu thuế hằng năm trích từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp, theo khoản 1 Điều 16.

Pháp nhân thành lập mới có bắt buộc do Viettel nắm giữ quyền chi phối không?

Có. Công ty thành lập mới để làm nhiệm vụ này bắt buộc phải có vốn góp chi phối từ Công ty mẹ - Tập đoàn Viettel, công ty con hoặc nhóm công ty mẹ, công ty con, theo khoản 2 Điều 16.

Doanh nghiệp có phải thẩm định lại giá khi điều chuyển tài sản nội bộ không?

Không. Hoạt động chuyển giao vốn, tài sản giữa các công ty con 100% vốn thuộc Viettel được thực hiện theo nguyên trạng giá trị sổ sách kế toán mà không phải thực hiện thủ tục thẩm định lại giá, theo Điều 17.

Chủ tịch công ty doanh nghiệp quân đội có được kiêm nhiệm Tổng giám đốc không?

Có. Cấp có thẩm quyền bổ nhiệm được quyền quyết định Chủ tịch công ty kiêm nhiệm chức danh Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, theo Điều 5.

Khuyến nghị cho doanh nghiệp

Quy chế tài chính đặc thù đã mở khóa nhiều công cụ thúc đẩy đổi mới sáng tạo quân dân lưỡng dụng. Tuy nhiên, tính chất phức tạp của các khoản rót vốn rủi ro cao đòi hỏi sự chuẩn mực tuyệt đối trong hồ sơ kiểm soát. Doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu văn bản gốc của Nghị định 404/2026/NĐ-CP, đồng thời tham vấn các đơn vị tư vấn pháp lý độc lập để xây dựng Điều lệ công ty con chuẩn xác trước khi giải ngân nguồn vốn.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm