Luật 114/2025/QH15
Quốc hội
Luật Phòng bệnh
Cần đối chiếu hiệu lực: Ngày hiệu lực theo nguồn là 01/07/2026. Góc Luật chưa đối chiếu các văn bản sửa đổi, thay thế; hãy kiểm tra nguồn chính thức trước khi áp dụng.
Tổng quan
- Số hiệu
- 114/2025/QH15
- Loại văn bản
- Luật
- Cơ quan ban hành
- Quốc hội
- Ngày ban hành
- 10/12/2025
- Ngày hiệu lực theo nguồn
- 01/07/2026
- Tình trạng
- Đã có hiệu lực theo nguồn
- Lĩnh vực
- Chưa xác minh
- Người ký
- Trần Thanh Mẫn
Tệp PDF, 1.127 KB, tải trực tiếp từ nguồn phát hành; Góc Luật chỉ lưu nội dung chữ đã bóc tách. Nguồn: congbao.chinhphu.vn.
Phân tích văn bản
Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 quy định toàn diện hoạt động phòng, chống bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng phòng bệnh và các điều kiện bảo đảm nguồn lực. Văn bản áp dụng cho mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài cư trú, hoạt động tại Việt Nam. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, thay thế Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007.
Vì sao đáng chú ý: Luật khung trụ cột thay thế Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007; tác động đến toàn dân qua chính sách khám sàng lọc miễn phí, BHYT và đổi mới cơ chế tài chính y tế dự phòng.
Vấn đề chính
- Chính sách khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí
Người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm theo lộ trình và nhóm đối tượng ưu tiên. Quỹ bảo hiểm y tế chi trả 100% chi phí lượt khám cho đối tượng thuộc diện ưu tiên. Nguồn kinh phí phối hợp từ ngân sách nhà nước, người sử dụng lao động, Quỹ bảo hiểm y tế và Quỹ phòng bệnh. (Điều 27, khoản 1 Điều 44)
- Thành lập Quỹ phòng bệnh thay thế Quỹ phòng, chống tác hại thuốc lá
Thành lập Quỹ phòng bệnh trực thuộc Bộ Y tế dưới mô hình đơn vị sự nghiệp công lập ngoài ngân sách. Quỹ nhận bàn giao toàn bộ số dư của Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá đến hết ngày 30/6/2026 và thu đóng góp bắt buộc 2% trên giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt từ cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc lá. Mục tiêu cấp kinh phí cho khám sàng lọc miễn phí, phòng bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần và dịch vụ phòng bệnh. (Điều 43, Điều 46)
- Phân loại bệnh truyền nhiễm gắn với cơ chế phòng thủ dân sự
Bệnh truyền nhiễm chia 4 nhóm: A, B, C và nhóm khác theo WHO. Khi dịch bệnh vượt quá năng lực cấp xã, cấp tỉnh, việc công bố dịch và triển khai lực lượng vận hành trực tiếp theo cấp độ 1, 2, 3 của pháp luật về phòng thủ dân sự hoặc tình trạng khẩn cấp. Cơ chế chỉ đạo điều hành gắn thẩm quyền cho Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp. (Điều 15, Điều 16)
- Quy định bồi thường tai biến tiêm chủng bắt buộc
Tiêm chủng bắt buộc thực hiện theo danh mục quy định và tiêm chủng chống dịch từ nguồn ngân sách nhà nước. Nhà nước chịu trách nhiệm bồi thường nếu xảy ra tai biến ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe trong Chương trình tiêm chủng mở rộng. Đơn vị sản xuất, kinh doanh, bảo quản hoặc nhân viên y tế có lỗi phải bồi hoàn kinh phí cho Nhà nước. (Điều 22, Điều 23)
- Đưa sức khỏe tâm thần và dinh dưỡng vào diện quản lý luật định
Luật hóa công tác dự phòng, phát hiện sớm, quản lý người rối loạn tâm thần tại cộng đồng, nghiêm cấm giả vờ rối loạn tâm thần để trốn tránh nghĩa vụ. Triển khai biện pháp can thiệp dinh dưỡng vòng đời, trọng tâm là dinh dưỡng 1000 ngày đầu đời cho trẻ em và phụ nữ mang thai. Nhà nước hỗ trợ dinh dưỡng phòng bệnh cho hộ nghèo, cận nghèo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và hải đảo. (Khoản 9 Điều 8, Điều 31, Điều 32, Điều 34, Điều 35)
- Chính sách ưu đãi và đào tạo nhân lực y tế dự phòng
Nhà nước hỗ trợ 100% học phí và sinh hoạt phí cho người học sau đại học ngành y học dự phòng tại cơ sở công lập, hỗ trợ mức tương đương tại cơ sở tư nhân. Cấp học bổng khuyến khích và học bổng chính sách cho người làm việc tại trạm y tế xã, vùng đặc biệt khó khăn. Cơ sở y tế dự phòng được tự chủ quyết định thu nhập tăng thêm từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách. (Khoản 3, 4 Điều 3, Điều 40)
Ai chịu ảnh hưởng
- Người dântích cựcRất cao (5/5)
Hưởng quyền khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí hàng năm, tiếp cận vắc xin công bằng và được Nhà nước bồi thường khi gặp rủi ro tai biến tiêm chủng bắt buộc.
- Doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thuốc látiêu cựcCao (4/5)
Phát sinh nghĩa vụ tài chính bắt buộc đóng góp 2% tính trên giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt vào Quỹ phòng bệnh.
- Cơ sở y tế dự phòng và nhân viên y tế cơ sởtích cựcCao (4/5)
Được hưởng cơ chế tự chủ thu nhập tăng thêm, nhận phụ cấp ưu đãi nghề đặc thù, hỗ trợ 100% học phí và sinh hoạt phí khi học sau đại học ngành dự phòng.
- Cơ sở giáo dục và trường họchỗn hợpTrung bình (3/5)
Phải chuẩn bị nguồn lực thực hiện khám đầu năm, rà soát tiêm chủng, giám sát dinh dưỡng bữa ăn và sức khỏe tâm thần cho người học.
- Người sử dụng lao động có tổ chức bếp ăntrung tínhThấp (2/5)
Tăng trách nhiệm tuân thủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và bảo đảm dinh dưỡng hợp lý cho các suất ăn ca của người lao động.
Mốc thời gian
- Quốc hội khóa XV thông qua Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15
- Chốt số liệu kết dư chưa sử dụng của Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá để chuyển giao sang Quỹ phòng bệnh
- Luật Phòng bệnh chính thức có hiệu lực thi hành; Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007 hết hiệu lực
Câu hỏi liên quan
Ai được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí hằng năm?
Người dân được khám miễn phí ít nhất một lần mỗi năm dựa trên lộ trình ưu tiên, nhóm đối tượng và danh mục do Chính phủ quy định. Quỹ BHYT chi trả 100% cho lượt khám thuộc diện ưu tiên.
Căn cứ: Điều 27, khoản 1 Điều 44
Khi xảy ra tai biến nặng do tiêm chủng bắt buộc, ai chịu trách nhiệm bồi thường?
Nhà nước có trách nhiệm bồi thường thiệt hại nghiêm trọng về sức khỏe hoặc tính mạng đối với tiêm chủng mở rộng, tiêm chủng chống dịch. Tổ chức, cá nhân sản xuất, bảo quản hoặc cán bộ tiêm chủng nếu có lỗi phải bồi hoàn lại cho Nhà nước.
Căn cứ: Khoản 3 Điều 23
Doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thuốc lá phải nộp khoản tiền gì vào Quỹ phòng bệnh?
Cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc lá có nghĩa vụ đóng góp bắt buộc 2% tính trên giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt vào Quỹ phòng bệnh.
Căn cứ: Điểm c khoản 4 Điều 43
Người không thuộc lực lượng vũ trang tham gia chống dịch dũng cảm bị tử vong có được công nhận liệt sĩ?
Có. Người tham gia chống dịch bệnh đặc biệt dũng cảm cứu người, tạo gương sáng giáo dục mà bị tử vong hoặc bị thương được xem xét công nhận là liệt sĩ hoặc người hưởng chính sách như thương binh.
Căn cứ: Khoản 3 Điều 39
Cơ sở giáo dục có bắt buộc phải tổ chức kiểm tra sức khỏe đầu năm cho học sinh?
Có. Cơ sở giáo dục có trách nhiệm triển khai y tế trường học, bắt buộc thực hiện kiểm tra sức khỏe đầu năm học, khám sàng lọc bệnh tật và rà soát tiền sử tiêm chủng của người học.
Căn cứ: Điểm c khoản 1 Điều 14
Phân tích do AI hỗ trợ từ toàn văn văn bản, cập nhật 14/11/2026. Nội dung chỉ để tham khảo, cần đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.
Bản gốc và đối chiếu nguồn
Tệp PDF, 1.127 KB, tải trực tiếp từ nguồn phát hành; Góc Luật chỉ lưu nội dung chữ đã bóc tách. Nguồn: congbao.chinhphu.vn.
Xem bản gốc tại nguồn phát hành
Góc Luật cập nhật hồ sơ lúc 16:15 02/11/2026. Đây là thời điểm hệ thống ghi nhận, không phải ngày ban hành hay ngày hiệu lực.
Dữ liệu thu thập tại nguồn
- Loại văn bản
- Luật
- Số hiệu
- 114/2025/QH15
- Cơ quan ban hành
- Quốc hội
- Ngày ban hành
- 10/12/2025
- Trích yếu
- Luật Phòng bệnh
- Người ký
- Trần Thanh Mẫn
- Ngày hiệu lực theo nguồn
- 01/07/2026
Lịch sử cập nhật
Góc Luật ghi nhận hồ sơ từ nguồn.