Nghị định 168/2026/NĐ-CP
Chính phủ
Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số
Cần đối chiếu hiệu lực: Ngày hiệu lực theo nguồn là 01/07/2026. Góc Luật chưa đối chiếu các văn bản sửa đổi, thay thế; hãy kiểm tra nguồn chính thức trước khi áp dụng.
Tổng quan
- Số hiệu
- 168/2026/NĐ-CP
- Loại văn bản
- Nghị định
- Cơ quan ban hành
- Chính phủ
- Ngày ban hành
- 15/05/2026
- Ngày hiệu lực theo nguồn
- 01/07/2026
- Tình trạng
- Đã có hiệu lực theo nguồn
- Lĩnh vực
- Chưa xác minh
- Người ký
- Phạm Thị Thanh Trà
Tệp PDF, 608 KB, tải trực tiếp từ nguồn phát hành; Góc Luật chỉ lưu nội dung chữ đã bóc tách. Nguồn: congbao.chinhphu.vn.
Phân tích văn bản
Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Dân số về chế độ thai sản sinh con thứ hai, hỗ trợ tài chính khi sinh con, chăm sóc người cao tuổi, khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh, cùng chế độ thù lao cho cộng tác viên dân số. Văn bản áp dụng đối với người lao động, phụ nữ sinh con, trẻ sơ sinh, người cao tuổi, cộng tác viên dân số và các cơ quan, tổ chức liên quan. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, riêng một số điều khoản về hỗ trợ tài chính và sàng lọc diện rộng áp dụng từ ngày 01/01/2027.
Vì sao đáng chú ý: Quy định chi tiết các quyền lợi an sinh xã hội lớn về thai sản, hỗ trợ tiền mặt khi sinh và bảo trợ y tế cho người cao tuổi, trẻ sơ sinh trên cả nước.
Vấn đề chính
- Điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai
Lao động nữ sinh con thứ hai có một con đẻ còn sống tại thời điểm sinh được hưởng chế độ thai sản. Lao động nam có vợ sinh con thứ hai cũng áp dụng tương tự khi vợ có một con đẻ còn sống. Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 52 Luật Bảo hiểm xã hội không được áp dụng chế độ này. (Điều 2)
- Mức và thủ tục hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng khi sinh con
Hỗ trợ tối thiểu 2.000.000 đồng/phụ nữ cho phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người, phụ nữ ở tỉnh có mức sinh dưới mức sinh thay thế, hoặc phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Nếu thuộc nhiều nhóm cùng lúc, đối tượng chỉ nhận một mức hỗ trợ. Chủ tịch UBND cấp xã quyết định và chi trả dựa trên dữ liệu VNeID và khai sinh liên thông. (Điều 3)
- Mô hình chăm sóc người cao tuổi tại nhà và cộng đồng
Quy định cơ chế chăm sóc người cao tuổi tại nhà qua người thân, người giúp việc hoặc tình nguyện viên, y tế xã phân công. Thiết lập hai mô hình cộng đồng gồm Câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi và Điểm chăm sóc ban ngày sáng đi tối về thuộc trạm y tế. Điểm ban ngày không có tư cách pháp nhân và không thực hiện khám bệnh, chữa bệnh. (Điều 4, Điều 5, Điều 7)
- Hỗ trợ chi phí khám sàng lọc 4 bệnh trước sinh và 5 bệnh sơ sinh
Sàng lọc trước sinh gồm 4 bệnh: Down, Edwards, Patau, Thalassemia với mức hỗ trợ tối đa 900.000 đồng/trường hợp. Sàng lọc sơ sinh gồm 5 bệnh với mức hỗ trợ tối đa 600.000 đồng/trường hợp, tiền trả trực tiếp cho cơ sở y tế thực hiện. Áp dụng miễn phí cho nhóm hộ nghèo, cận nghèo, vùng khó khăn từ 01/07/2026 và mở rộng toàn bộ từ 01/01/2027. (Điều 9, Điều 10)
- Chế độ thù lao hằng tháng đối với cộng tác viên dân số
Cộng tác viên dân số hưởng thù lao theo mức lương cơ sở gồm hệ số 0,5 cho địa bàn khó khăn hoặc quy mô dân số lớn và hệ số 0,4 cho địa bàn còn lại. UBND cấp tỉnh trình HĐND quyết định mức thù lao không thấp hơn khung này. Nhân viên y tế thôn kiêm nhiệm được nhận thêm thù lao theo thỏa thuận nhưng không vượt mức trần quy định. (Điều 11)
Ai chịu ảnh hưởng
- Phụ nữ sinh con và các cặp vợ chồngtích cựcCao (4/5)
Hưởng quyền lợi nghỉ thai sản rõ ràng khi sinh con thứ hai và nhận tiền hỗ trợ tối thiểu 2.000.000 đồng nếu đủ điều kiện.
- Trẻ sơ sinh và phụ nữ mang thaitích cựcCao (4/5)
Được hỗ trợ chi phí khám sàng lọc các bệnh bẩm sinh nguy hiểm từ ngân sách nhà nước theo lộ trình.
- Cộng tác viên dân sốtích cựcTrung bình (3/5)
Được chuẩn hóa mức phụ cấp thù lao hằng tháng rõ ràng gắn với hệ số lương cơ sở 0,4 hoặc 0,5.
- Cơ sở y tế cơ sở và Trạm y tế cấp xãhỗn hợpTrung bình (3/5)
Tăng thêm nhiệm vụ quản lý điểm chăm sóc người cao tuổi, thu thập mẫu sàng lọc nhưng được mở rộng cơ chế nguồn thu và đào tạo.
- UBND cấp xã và chính quyền địa phươngtrung tínhTrung bình (3/5)
Tăng trách nhiệm giải quyết thủ tục hỗ trợ tài chính liên thông, bố trí kinh phí địa phương vận hành chính sách dân số.
Mốc thời gian
- Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP
- Nghị định có hiệu lực thi hành; hết hiệu lực Nghị định 39/2015/NĐ-CP; bắt đầu miễn phí sàng lọc trước sinh và sơ sinh cho hộ nghèo, vùng khó khăn
- Kết thúc giai đoạn ưu tiên hỗ trợ sàng lọc bệnh bẩm sinh cho đối tượng hộ nghèo, vùng khó khăn
- Có hiệu lực quy định hỗ trợ tài chính cho phụ nữ vùng mức sinh thấp, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi và hỗ trợ sàng lọc bẩm sinh cho tất cả phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh; chi trả chênh lệch thù lao
Câu hỏi liên quan
Sinh con thứ hai khi nào được hưởng chế độ nghỉ thai sản?
Lao động nữ hoặc nam đủ điều kiện đóng BHXH và tại thời điểm sinh người mẹ có một con đẻ còn sống. Không áp dụng cho trường hợp thuộc khoản 2 Điều 52 Luật Bảo hiểm xã hội.
Căn cứ: Điều 2
Ai được nhận hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng khi sinh con?
Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người, phụ nữ ở địa phương có mức sinh dưới mức thay thế, hoặc phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Nếu đạt nhiều tiêu chuẩn cùng lúc thì chỉ nhận một lần hỗ trợ.
Căn cứ: Khoản 1 Điều 3
Nhận tiền hỗ trợ sinh con cần làm thủ tục gì tại xã?
Chủ tịch UBND cấp xã tự động căn cứ hệ thống liên thông khai sinh, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và VNeID để ra quyết định hỗ trợ. Tiền được chi trả trực tiếp cùng thời điểm đăng ký khai sinh.
Căn cứ: Khoản 2 Điều 3
Gói sàng lọc trước sinh và sơ sinh gồm những bệnh nào và mức hỗ trợ bao nhiêu?
Sàng lọc trước sinh gồm 4 bệnh (Down, Edwards, Patau, Thalassemia) hỗ trợ tối đa 900.000 đồng/ca. Sàng lọc sơ sinh gồm 5 bệnh hỗ trợ tối đa 600.000 đồng/ca, thanh toán trực tiếp cho cơ sở y tế.
Căn cứ: Khoản 1 Điều 9, Khoản 1 Điều 10
Mức thù lao của cộng tác viên dân số được tính như thế nào?
Tính theo mức lương cơ sở với hệ số 0,5 cho địa bàn đặc biệt khó khăn hoặc quy mô lớn (từ 350 hộ với thôn, từ 500 hộ với tổ dân phố) và hệ số 0,4 cho các địa bàn còn lại. Nếu kiêm nhiệm, mức thù lao kiêm nhiệm không vượt quá mức trần này.
Căn cứ: Khoản 2, Khoản 4 Điều 11
Phân tích do AI hỗ trợ từ toàn văn văn bản, cập nhật 14/11/2026. Nội dung chỉ để tham khảo, cần đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.
Bản gốc và đối chiếu nguồn
Tệp PDF, 608 KB, tải trực tiếp từ nguồn phát hành; Góc Luật chỉ lưu nội dung chữ đã bóc tách. Nguồn: congbao.chinhphu.vn.
Xem bản gốc tại nguồn phát hành
Góc Luật cập nhật hồ sơ lúc 16:17 02/11/2026. Đây là thời điểm hệ thống ghi nhận, không phải ngày ban hành hay ngày hiệu lực.
Dữ liệu thu thập tại nguồn
- Loại văn bản
- Nghị định
- Số hiệu
- 168/2026/NĐ-CP
- Cơ quan ban hành
- Chính phủ
- Ngày ban hành
- 15/05/2026
- Trích yếu
- Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số
- Người ký
- Phạm Thị Thanh Trà
- Ngày hiệu lực theo nguồn
- 01/07/2026
Lịch sử cập nhật
Góc Luật ghi nhận hồ sơ từ nguồn.