Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký
Nghị địnhBan hành 31/01/2026

Nghị định 49/2026/NĐ-CP

Chính phủ

Nghị định 49/2026/NĐ-CP hướng dẫn Nghị quyết 254/2025/QH15 quy định cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai

Cần đối chiếu hiệu lực: Ngày hiệu lực theo nguồn là 31/01/2026. Góc Luật chưa đối chiếu các văn bản sửa đổi, thay thế; hãy kiểm tra nguồn chính thức trước khi áp dụng.

Tổng quan

Số hiệu
49/2026/NĐ-CP
Loại văn bản
Nghị định
Cơ quan ban hành
Chính phủ
Ngày ban hành
31/01/2026
Ngày hiệu lực theo nguồn
31/01/2026
Tình trạng
Đã có hiệu lực theo nguồn
Lĩnh vực
Đất đai – Xây dựng
Người ký
Trần Hồng Hà
Chưa có bản gốcMở trang nguồn dữ liệu

Chưa tải được tệp gốc đã kiểm tra; bạn vẫn có thể xem thông tin và mở nguồn phát hành. Nguồn: dulieuphapluat.vn (không phải cổng chính thức).

Phân tích văn bản

Rất quan trọngPhạm vi toàn quốcĐất đai

Nghị định 49/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết Nghị quyết 254/2025/QH15 và sửa đổi loạt nghị định thi hành Luật Đất đai. Văn bản quy định cơ chế bồi thường, thu hồi đất đối với phần diện tích không thỏa thuận được tại dự án đầu tư, định giá đất, cấp Giấy chứng nhận và cắt giảm thủ tục hành chính. Áp dụng cho cơ quan nhà nước, người sử dụng đất và doanh nghiệp liên quan. Hiệu lực thi hành từ ngày 31/01/2026.

Vì sao đáng chú ý: Nghị định tháo gỡ điểm nghẽn then chốt của Luật Đất đai: giải phóng mặt bằng dự án dở dang, chuẩn hóa sổ đỏ cũ, phân cấp quyền lực đất đai toàn quốc.

Vấn đề chính

  1. Thu hồi đất dự án khi thỏa thuận đạt trên 75% và xử lý chênh lệch giá

    Dự án nhận chuyển nhượng đạt trên 75% diện tích và người sử dụng đất thì HĐND cấp tỉnh xem xét thông qua thu hồi phần đất còn lại chưa thỏa thuận. Văn bản quy định công thức chốt số tiền chênh lệch giữa giá thỏa thuận bình quân với phương án bồi thường. Nhà nước giao đất, thuê đất và chuyển mục đích sử dụng chung một quyết định. (Điều 3, Phụ lục Mục I khoản 1)

  2. Bỏ áp dụng bảng giá đất với dự án lấn biển và căn cứ sửa bảng giá

    Không dùng bảng giá đất cho dự án lấn biển; UBND cấp tỉnh định giá cụ thể cho dự án có mục đích hỗn hợp. Bảng giá đất sửa đổi khi hệ số biến động thị trường vượt khung tối đa hoặc tối thiểu do HĐND cấp tỉnh ấn định, hoặc khi thay đổi địa giới hành chính. Đất đưa ra đấu giá 02 lần không thành được xác định lại giá khởi điểm. (Điều 5, Điều 6, khoản 10 Điều 13, Điều 18 khoản 3)

  3. Bồi thường đất vi phạm trước ngày 01/7/2014 không cần hợp quy hoạch

    Hộ gia đình, cá nhân có đất vi phạm trước ngày 01/7/2014 sử dụng ổn định thuộc trường hợp cấp Giấy chứng nhận theo Điều 139 Luật Đất đai được bồi thường khi Nhà nước thu hồi mà không cần điều kiện phù hợp quy hoạch. Đất lấn, chiếm trụ sở cơ quan, công trình công cộng đã có văn bản ngăn chặn mà tiếp tục vi phạm hoặc lấn chiếm sau ngày 01/7/2014 không được bồi thường đất. (Điều 4, khoản 3 Điều 11)

  4. Sổ đỏ đất nông nghiệp cấp lâu dài chuẩn hóa hạn sử dụng 50 năm

    Giấy chứng nhận cấp trước ngày 01/8/2024 ghi đất nông nghiệp thời hạn 'lâu dài' hoặc không ghi thời hạn thì khi đăng ký biến động được xác định lại thành 50 năm tính từ ngày xác nhận biến động hoặc cấp đổi sổ. Với sổ cũ ghi chung thổ cư, T, TV, UBND cấp tỉnh quy định cách xác định diện tích đất ở. (Điều 20 khoản 1, khoản 2)

  5. Cắt giảm thủ tục trích đo, cấp sổ dự án và miễn kiểm tra thực địa

    Cơ quan nhà nước không được yêu cầu thủ tục trích đo địa chính độc lập mà phải lồng ghép trong thủ tục hành chính. Chủ đầu tư dự án thỏa thuận chuyển nhượng được cấp sổ theo từng phần, không bị phạt chậm đăng ký biến động khi gom đất. Dự án gia hạn sử dụng đất giữ nguyên diện tích, ranh giới được bỏ thủ tục kiểm tra thực địa. (khoản 4, khoản 5 Điều 12, Phụ lục Mục II khoản 2)

  6. Phân cấp thẩm quyền đất đai và áp hạn ban hành thủ tục cấp tỉnh

    UBND cấp tỉnh giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất và được phân cấp, ủy quyền tiếp. Văn phòng đăng ký đất đai cấp sổ cho người mua nhà mà không phải thẩm định điều kiện kinh doanh của chủ đầu tư. UBND cấp tỉnh phải ban hành bộ thủ tục hành chính đất đai cắt giảm trước ngày 01/7/2026. (Điều 14, Điều 15 khoản 1, khoản 2)

Ai chịu ảnh hưởng

  • Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cơ quan tài nguyên các cấphỗn hợp
    Rất cao (5/5)

    Được trao quyền quyết định giao đất, bảng giá đất và quy trình thủ tục; nhưng chịu áp lực ban hành toàn bộ thủ tục hành chính đất đai địa phương trước ngày 01/7/2026.

  • Chủ đầu tư dự án bất động sản, năng lượng, lấn biểntích cực
    Cao (4/5)

    Nhà nước hỗ trợ thu hồi diện tích chưa thỏa thuận được nếu gom đạt trên 75%; miễn tiền sử dụng biển khi thi công lấn biển; không bị phạt chậm sang tên gom đất.

  • Hộ gia đình, cá nhân có sổ đỏ cũ hoặc đất vi phạm trước 01/7/2014hỗn hợp
    Cao (4/5)

    Hưởng lợi vì đất vi phạm cũ được bồi thường không cần xét quy hoạch; nhưng bị giới hạn lại hạn 50 năm khi biến động đất nông nghiệp ghi sổ cũ là lâu dài.

Mốc thời gian

  • Mốc thời điểm phân định xử lý vi phạm lấn chiếm đất đai và xác định điều kiện bồi thường giải phóng mặt bằng
  • Mốc thời điểm áp dụng văn bản chấp thuận nhận chuyển nhượng dự án để thu hồi đất và nộp tiền đất quốc phòng, an ninh kết hợp kinh tế
  • Nghị định 49/2026/NĐ-CP có hiệu lực; bãi bỏ hàng loạt điều khoản tại Nghị định 71/2024, 101/2024, 102/2024, 151/2025, 226/2025
  • Hạn chót UBND cấp tỉnh hoàn thành ban hành quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai tại địa phương
  • Hạn cuối thực hiện quy định tại Chương IV Nghị định 49/2026/NĐ-CP

Câu hỏi liên quan

Đất nông nghiệp được cấp sổ cũ ghi thời hạn lâu dài có bị chuyển sang 50 năm?

Có. Khi nộp hồ sơ thực hiện thủ tục đăng ký biến động, thời hạn sử dụng đất được xác định lại thành 50 năm tính từ ngày xác nhận thay đổi hoặc ngày cấp mới Giấy chứng nhận.

Căn cứ: Điều 20 khoản 1

Chủ đầu tư dự án chậm ứng trước tiền bồi thường đất bị xử lý như thế nào?

Chủ đầu tư phải trả thêm khoản kinh phí chi trả bồi thường chậm. Khoản tiền này được tính vào chi phí đầu tư dự án nhưng không được trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp.

Căn cứ: khoản 8 Điều 11

Hộ gia đình có đất vi phạm trước ngày 01/7/2014 có được bồi thường khi bị thu hồi không?

Được bồi thường về đất nếu sử dụng đất ổn định và thuộc trường hợp cấp Giấy chứng nhận theo Điều 139 Luật Đất đai mà không cần đáp ứng điều kiện phù hợp quy hoạch.

Căn cứ: khoản 3 Điều 11

Dự án đầu tư lấn biển có phải nộp tiền sử dụng khu vực biển khi thi công không?

Không. Chủ đầu tư dự án đầu tư lấn biển hoặc dự án có hạng mục lấn biển không phải nộp tiền sử dụng khu vực biển đối với hoạt động lấn biển.

Căn cứ: khoản 10 Điều 13

Nhà nước có được thu hồi đất khi chưa xây xong khu tái định cư không?

Được phép quyết định thu hồi đất khi phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã duyệt và cơ quan có thẩm quyền đã hoàn thành bố trí tạm cư hoặc đã chi trả kinh phí tạm cư.

Căn cứ: Phụ lục Mục I khoản 2 điểm b

Chủ đề:#Bồi thường tái định cư#Cấp giấy chứng nhận#Thủ tục đất đai#thu hồi đất#bồi thường giải phóng mặt bằng#bảng giá đất#cấp sổ đỏ#đất nông nghiệp 50 năm#dự án lấn biển

Phân tích do AI hỗ trợ từ toàn văn văn bản, cập nhật 19/11/2026. Nội dung chỉ để tham khảo, cần đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.