Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

5 công đoạn được xác định là sơ chế nông sản thông thường

Tại Công văn 8332/CT-QLNT, Cục Thuế làm rõ 5 bước gồm làm sạch, gọt vỏ, bóc vỏ, cấp đông và bảo quản lạnh thuộc danh mục sơ chế nông sản thông thường, đồng thời hướng dẫn nguyên tắc thuế GTGT khi bán cho doanh nghiệp.

Mục lục nội dungThu gọn

Doanh nghiệp ngành nông sản thực hiện những công đoạn nào thì sản phẩm vẫn được coi là giữ nguyên tính chất sơ chế thông thường để áp dụng chính sách thuế giá trị gia tăng phù hợp? Căn cứ theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP được dẫn chiếu tại Công văn 8332/CT-QLNT, 5 công đoạn gồm làm sạch, gọt vỏ, bóc vỏ, cấp đông và bảo quản lạnh chính thức được xác định là sơ chế thông thường. Hàng hóa qua các bước này khi bán cho tổ chức kinh doanh khác được áp dụng cơ chế không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào kể từ ngày 01/01/2026.

Danh mục 5 công đoạn sơ chế nông sản thông thường theo quy định

Trong chuỗi thu mua và xử lý nông sản, ranh giới giữa sơ chế thông thường và chế biến sâu quyết định trực tiếp nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng. Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, cơ quan quản lý phân định rõ ràng các bước kỹ thuật cơ bản nhằm bảo quản hoặc loại bỏ phần thừa của nông sản mà không làm thay đổi bản chất sản phẩm.

Cụ thể, các bước thao tác kỹ thuật được công nhận bao gồm:

  • Làm sạch: Loại bỏ tạp chất, đất cát, bụi bẩn bám trên bề mặt nông sản sau thu hoạch;
  • Gọt vỏ: Thao tác tác động cơ học gọt bỏ lớp vỏ ngoài của củ, quả;
  • Bóc vỏ: Tách phần vỏ bảo vệ bên ngoài của hạt, quả;
  • Cấp đông: Hạ nhiệt độ sản phẩm nhanh xuống mức âm sâu để bảo đảm cấu trúc tế bào;
  • Bảo quản lạnh: Duy trì nhiệt độ thấp xuyên suốt quá trình lưu kho, vận chuyển để kéo dài thời gian lưu trữ.

Sản phẩm chỉ trải qua một hoặc kết hợp các bước nêu trên vẫn giữ nguyên tính chất là nông sản sơ chế thông thường, không bị coi là đã chế biến thành sản phẩm khác.

Thủ tục xử lý khi phát sinh công đoạn nằm ngoài danh mục

Trên thực tế sản xuất, nhiều doanh nghiệp áp dụng các biện pháp xử lý cơ học, nhiệt học hoặc hóa học bổ trợ. Cơ quan thuế không có thẩm quyền tự ý mở rộng danh mục sơ chế. Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP được nêu tại Công văn 8332/CT-QLNT, trường hợp quy trình sản xuất phát sinh công đoạn khác chưa được quy định cụ thể, cơ quan thuế đề nghị doanh nghiệp phải liên hệ trực tiếp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm hướng dẫn, giám định và xác định xem công đoạn phát sinh đó có làm biến tính sản phẩm hay vẫn thuộc phạm vi chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường. Kết luận bằng văn bản từ cơ quan chuyên ngành này là căn cứ pháp lý duy nhất để cơ quan thuế xác định chính sách thuế giá trị gia tăng áp dụng cho sản phẩm.

Chính sách thuế giá trị gia tăng đối với nông sản sơ chế bán cho tổ chức kinh doanh

Chính sách thuế giá trị gia tăng đối với mặt hàng nông sản chưa chế biến hoặc mới qua sơ chế thông thường được phân loại rõ rệt tùy theo đối tượng mua hàng. Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP được hướng dẫn tại Công văn 8332/CT-QLNT, mốc thời gian áp dụng thực hiện thống nhất từ ngày 01/01/2026.

Hiện tại, quy định này đang có hiệu lực thi hành và áp dụng cho các giao dịch thương mại giữa các tổ chức kinh tế. Mức độ điều tiết thuế và quyền lợi khấu trừ được thể hiện cụ thể qua bảng so sánh sau:

Đối tượng người mua Tình trạng chế biến của sản phẩm Nghĩa vụ kê khai, nộp thuế GTGT Quyền lợi khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khác Chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường Không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT Được khấu trừ toàn bộ thuế GTGT đầu vào hợp lệ
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc tiêu dùng Chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường Phải kê khai, tính nộp thuế theo thuế suất quy định Kê khai, khấu trừ theo quy định chung
Mọi đối tượng người mua Đã qua chế biến thành sản phẩm khác Kê khai, tính nộp theo thuế suất 5% hoặc 10% Khấu trừ theo quy định chung đối với hàng chịu thuế

Cơ chế không phải tính nộp thuế đầu ra nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào mang lại lợi thế tài chính lớn cho các doanh nghiệp cung ứng nông sản trong chuỗi liên kết kinh doanh.

Tình huống thực tế tại Công ty cổ phần Mekong Delta Gourmet

Tình huống thực tế phát sinh tại Công ty cổ phần Mekong Delta Gourmet (địa chỉ tại Lô C2, Đường Dọc 2, KCN Phú An Thạnh, Xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh). Doanh nghiệp gửi văn bản số CV/2026/10/02 ngày 01/10/2026 đến cơ quan thuế hỏi về nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng đối với nông sản do công ty thu mua, sơ chế và bán ra.

Theo hồ sơ và quy trình kỹ thuật do đơn vị cung cấp, các bước thực hiện gồm làm sạch, gọt vỏ, bóc vỏ, cấp đông và bảo quản lạnh. Cục Thuế trả lời tại Công văn 8332/CT-QLNT khẳng định: theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, toàn bộ 5 bước trên là sơ chế thông thường. Khi công ty bán các mặt hàng nông sản này cho doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã khác, công ty không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào kể từ ngày 01/01/2026.

Đối tượng chịu ảnh hưởng và các bước doanh nghiệp cần thực hiện

Hướng dẫn tại văn bản tác động trực tiếp đến toàn bộ các tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi cung ứng nông sản. Để bảo đảm quyền lợi khấu trừ và tuân thủ pháp luật, các đối tượng chịu ảnh hưởng cần thực hiện các bước sau:

  1. Doanh nghiệp chế biến, kinh doanh nông sản: Tiến hành rà soát lại toàn bộ quy trình công nghệ tại nhà xưởng; đối chiếu từng công đoạn xử lý thực tế với 5 bước đã được quy định;
  2. Doanh nghiệp phát sinh công đoạn mới: Nếu quy trình có các bước ngoài danh mục, phải lập hồ sơ kỹ thuật gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường để xin ý kiến thẩm định chuyên môn;
  3. Bộ phận kế toán thuế: Phân loại chính xác đối tượng khách hàng là doanh nghiệp, hợp tác xã hay cá nhân để xuất hóa đơn và kê khai thuế giá trị gia tăng đầu ra đúng quy định; lưu trữ chứng từ đầu vào đầy đủ để phục vụ khấu trừ.

Câu hỏi thường gặp về sơ chế nông sản thông thường

Làm sạch và gọt vỏ có bị coi là chế biến thành sản phẩm khác không?

Không. Căn cứ theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, các thao tác làm sạch, gọt vỏ, bóc vỏ, cấp đông, bảo quản lạnh được xác định rõ là sơ chế thông thường, sản phẩm không bị coi là đã chế biến thành sản phẩm khác.

Doanh nghiệp xử lý thế nào khi có công đoạn sơ chế mới chưa được quy định?

Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP được nêu tại Công văn 8332/CT-QLNT, doanh nghiệp phải chủ động liên hệ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để nhận văn bản hướng dẫn xác định bản chất sản phẩm trước khi áp dụng chính sách thuế.

Bán nông sản sơ chế cho doanh nghiệp khác từ 01/01/2026 có phải nộp thuế GTGT không?

Căn cứ khoản 1 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, khi bán nông sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường cho doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khác thì người bán không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình và đối chiếu quy định

Việc nắm rõ 5 công đoạn sơ chế nông sản thông thường giúp doanh nghiệp bảo vệ trọn vẹn quyền lợi khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào, giảm áp lực vốn lưu động trong sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm tra hiệu lực áp dụng của các chứng từ, đối chiếu quy trình sản xuất thực tế với văn bản gốc và tham khảo ý kiến cơ quan thuế hoặc tư vấn pháp lý chuyên ngành khi có phát sinh mới trong chuỗi cung ứng.

Ảnh minh họa AI: sổ sách kế toán, góc thao tác thực tế
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm