Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Cấm rút tiền Quỹ bình ổn vượt mức Bộ Công Thương phê duyệt

Theo Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT đang có hiệu lực, thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của hồ sơ và tuyệt đối không được rút tiền vượt quá mức ghi tại quyết định phê duyệt của Bộ Công Thương.

Mục lục nội dungThu gọn

Quy định về quản lý và giải ngân nguồn tiền tạm ứng từ ngân sách nhà nước cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu hiện đang được áp dụng theo Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-BCT do Bộ Công Thương ban hành ngày 21 tháng 10 năm 2026. Văn bản này hợp nhất Thông tư số 19/2026/TT-BCT có hiệu lực từ ngày 03 tháng 4 năm 2026 và Thông tư số 67/2026/TT-BCT có hiệu lực từ ngày 20 tháng 10 năm 2026. Trong đó, nguyên tắc cốt lõi chi phối hoạt động rút tiền Quỹ bình ổn là thương nhân không được giải ngân vượt quá hạn mức phê duyệt và phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về hồ sơ đề nghị rút vốn.

Đối tượng chịu tác động trực tiếp của quy định tại Điều 7 Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT gồm các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và các ngân hàng thương mại nơi thương nhân mở tài khoản phong tỏa. Khi thực hiện chi sử dụng nguồn vốn tạm ứng ngân sách nhà nước, doanh nghiệp phải tuân thủ đồng thời hai vòng kiểm soát: giới hạn trần theo quyết định hành chính và công thức xác định số tiền chi thực tế phát sinh trong kỳ điều hành.

Giới hạn rút tiền Quỹ bình ổn và trách nhiệm pháp lý của thương nhân

Theo khoản 1 Điều 7 Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT, việc rút tiền Quỹ bình ổn từ tài khoản phong tỏa tại ngân hàng thương mại không phải là thao tác giải ngân tự động theo nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp. Thương nhân đầu mối bắt buộc phải căn cứ vào Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng hoặc số tiền tạm ứng bổ sung của Bộ Công Thương để xác định số tiền chi sử dụng thực tế phát sinh theo đúng quy định.

Thương nhân chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của hồ sơ, số liệu chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu tạm ứng từ nguồn ngân sách nhà nước. Số tiền rút tối đa không vượt quá số tiền tại Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng/số tiền tạm ứng bổ sung.

Quy định tại khoản 1 Điều 7 đặt ra hai nghĩa vụ song hành đối với thương nhân đầu mối. Thứ nhất, doanh nghiệp chỉ được rút đúng phần chi sử dụng thực tế phát sinh trong kỳ điều hành, kể cả khi hạn mức được phê duyệt còn dư. Thứ hai, trong mọi trường hợp, tổng số tiền rút ra từ tài khoản phong tỏa không được phép vượt quá con số ghi trên Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng hoặc Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng bổ sung của Bộ Công Thương.

Bên cạnh giới hạn trần về số tiền, khoản 1 Điều 7 nhấn mạnh trách nhiệm toàn diện của thương nhân về tính chính xác và tính hợp pháp của toàn bộ hồ sơ, số liệu chi sử dụng nguồn vốn tạm ứng từ ngân sách nhà nước. Điều này đồng nghĩa ngân hàng thương mại chỉ kiểm tra tính đầy đủ và đối chiếu theo bộ hồ sơ giải ngân, còn trách nhiệm gốc đối với tính trung thực của số liệu tiêu thụ xăng dầu và các căn cứ tính toán thuộc hoàn toàn về thương nhân đầu mối lập hồ sơ.

Hồ sơ rút tiền từ tài khoản phong tỏa tại ngân hàng thương mại

Nguồn tiền tạm ứng từ ngân sách nhà nước cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu được quản lý tách biệt trong tài khoản phong tỏa mở tại ngân hàng thương mại. Để giải ngân hợp lệ từ tài khoản phong tỏa này, khoản 2 Điều 7 Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT quy định bộ hồ sơ bắt buộc mà thương nhân đầu mối phải chuẩn bị và xuất trình cho ngân hàng quản lý tài khoản.

Thành phần hồ sơ rút tiền được thiết kế nhằm bảo đảm ngân hàng thương mại có đủ căn cứ pháp lý đối chiếu giữa hạn mức tối đa do cơ quan quản lý nhà nước phê duyệt và số tiền chi sử dụng thực tế trong từng kỳ điều hành giá xăng dầu. Ba nhóm tài liệu cấu thành hồ sơ theo điểm a, điểm b và điểm c khoản 2 Điều 7 được phân biệt rõ về chủ thể phát hành và mục đích kiểm soát như bảng dưới đây.

Thành phần hồ sơVị trí quy địnhChủ thể ban hành hoặc lậpVai trò khi rút tiền từ tài khoản phong tỏa
Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng/số tiền tạm ứng bổ sung của Bộ Công Thương cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu tại các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầuĐiểm a khoản 2 Điều 7Bộ Công ThươngXác lập căn cứ pháp lý và mức trần tối đa thương nhân được phép rút
Bảng xác định số tiền chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu của kỳ điều hànhĐiểm b khoản 2 Điều 7Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầuChứng minh số tiền chi sử dụng thực tế phát sinh trong kỳ điều hành cần giải ngân
Các văn bản khác (nếu có) theo quy định nội bộ của ngân hàng thương mại nơi thương nhân mở tài khoản phong tỏaĐiểm c khoản 2 Điều 7Theo yêu cầu nghiệp vụ của ngân hàng thương mại và thương nhân cung cấpĐáp ứng quy trình kiểm soát giao dịch, chữ ký, ủy quyền và hạch toán nội bộ của ngân hàng

Điểm đáng chú ý trong thực tế giao dịch là quy định mở tại điểm c khoản 2 Điều 7. Ngoài hai văn bản cốt lõi là quyết định phê duyệt của Bộ Công Thương và bảng xác định số tiền chi sử dụng của kỳ điều hành, ngân hàng thương mại có quyền yêu cầu bổ sung các văn bản khác theo quy định nội bộ của chính ngân hàng đó. Nếu thương nhân không rà soát trước danh mục chứng từ nội bộ của ngân hàng nơi mở tài khoản phong tỏa, hồ sơ rút tiền có thể bị tạm dừng xử lý dù đã có đủ quyết định phê duyệt của Bộ Công Thương.

Ngoài ra, tại điểm a khoản 2 Điều 7, quyết định phê duyệt phải xác định đúng đối tượng áp dụng là Quỹ bình ổn giá xăng dầu tại các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thể hiện rõ số tiền tạm ứng hoặc số tiền tạm ứng bổ sung. Việc lưu trữ đồng bộ các quyết định tạm ứng ban đầu và quyết định tạm ứng bổ sung giúp bộ phận tài chính của doanh nghiệp và giao dịch viên ngân hàng theo dõi lũy kế số đã rút, tránh nguy cơ cộng dồn vượt trần phê duyệt.

Cách xác định số tiền chi sử dụng Quỹ bình ổn trong kỳ điều hành

Để lập đúng Bảng xác định số tiền chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu của kỳ điều hành theo điểm b khoản 2 Điều 7, thương nhân đầu mối phải áp dụng đúng công thức tính toán tại khoản 3 Điều 7 Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT. Quy định này loại bỏ việc ước tính tùy nghi, buộc số tiền đề nghị rút phải gắn chặt với hai thông số xác định trong kỳ điều hành giá.

Cụ thể, theo khoản 3 Điều 7, tổng số tiền chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu tạm ứng từ nguồn ngân sách nhà nước trong kỳ điều hành được xác định bằng phép nhân giữa hai yếu tố: mức chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu tại văn bản thông báo điều hành giá bán xăng dầu của Bộ Công Thương nhân với sản lượng bán ra đầu tiên tính trên một lít, kg xăng, dầu ở nhiệt độ thực tế đã tiêu thụ tại thị trường nội địa trong kỳ điều hành của thương nhân.

Yếu tố thứ nhất là mức chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Con số này không do doanh nghiệp tự đặt ra mà phải lấy nguyên trạng từ văn bản thông báo điều hành giá bán xăng dầu của Bộ Công Thương áp dụng cho chính kỳ điều hành đó. Mỗi kỳ điều hành có thể có mức chi khác nhau hoặc phân theo từng mặt hàng xăng, dầu, do đó kế toán doanh nghiệp phải đối chiếu chính xác từng văn bản thông báo điều hành giá tương ứng với khoảng thời gian phát sinh sản lượng.

Yếu tố thứ hai là sản lượng bán ra để làm căn cứ nhân với mức chi sử dụng. Khoản 3 Điều 7 quy định bốn điều kiện kỹ thuật đi kèm chỉ tiêu sản lượng này. Một là phải là sản lượng bán ra đầu tiên, nhằm tránh tính trùng qua nhiều khâu luân chuyển nội bộ. Hai là đơn vị tính phải xác định trên một lít hoặc kilôgam xăng, dầu. Ba là phải đo lường ở nhiệt độ thực tế. Bốn là phần xăng, dầu đó phải đã tiêu thụ tại thị trường nội địa trong đúng kỳ điều hành của thương nhân, loại trừ các lô hàng chưa tiêu thụ hoặc không tiêu thụ tại thị trường nội địa.

Lớp kiểm soát theo Điều 7Căn cứ áp dụngThông số đối chiếu chínhHệ quả nếu không đáp ứng
Giới hạn trần giải ngânKhoản 1 Điều 7Số tiền ghi tại Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng hoặc tạm ứng bổ sungKhông được rút phần vượt mức phê duyệt từ tài khoản phong tỏa
Tính đầy đủ của bộ hồ sơKhoản 2 Điều 7Quyết định của Bộ Công Thương, Bảng xác định số tiền chi sử dụng, văn bản nội bộ ngân hàngChưa đủ hồ sơ thực hiện rút tiền tại ngân hàng thương mại
Tính chính xác của số liệu chi sử dụngKhoản 3 Điều 7Mức chi tại thông báo điều hành giá và sản lượng bán ra đầu tiên tiêu thụ nội địa ở nhiệt độ thực tếSai lệch Bảng xác định số tiền chi sử dụng; thương nhân chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp

Tình huống đối chiếu số liệu chi sử dụng khi rút vốn tạm ứng

Để hình dung cách vận hành đồng bộ các quy định tại Điều 7 Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT, có thể xem xét quy trình nghiệp vụ của một thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu khi thực hiện chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu tạm ứng từ ngân sách nhà nước sau ngày 20 tháng 10 năm 2026.

Bước đầu tiên, thương nhân tiếp nhận Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng của Bộ Công Thương theo khoản 1 Điều 7 và xác nhận khoản tiền đã được chuyển vào tài khoản phong tỏa mở tại ngân hàng thương mại. Khi Bộ Công Thương ban hành văn bản thông báo điều hành giá bán xăng dầu có nội dung chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu, bộ phận kinh doanh và kho vận của thương nhân tổng hợp số liệu sản lượng bán ra đầu tiên tính theo lít hoặc kilôgam ở nhiệt độ thực tế đã tiêu thụ tại thị trường nội địa trong suốt kỳ điều hành đó.

Bước thứ hai, bộ phận tài chính - kế toán nhân mức chi sử dụng tại văn bản thông báo điều hành giá với sản lượng đã tổng hợp theo công thức tại khoản 3 Điều 7 để ra tổng số tiền chi sử dụng thực tế phát sinh, đồng thời lập Bảng xác định số tiền chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu của kỳ điều hành theo điểm b khoản 2 Điều 7.

Bước thứ ba là bước đối chiếu trần rút vốn theo khoản 1 Điều 7. Nếu tổng số tiền chi sử dụng thực tế phát sinh nhỏ hơn hoặc bằng số tiền tại Quyết định phê duyệt, thương nhân lập hồ sơ đề nghị ngân hàng thương mại giải ngân đúng bằng số tiền chi sử dụng thực tế phát sinh. Ngược lại, nếu tổng số tiền chi sử dụng thực tế phát sinh lớn hơn số tiền tại Quyết định phê duyệt, thương nhân chỉ được phép đề nghị rút số tiền tối đa bằng đúng mức ghi trên Quyết định phê duyệt, tuyệt đối không rút vượt phần chênh lệch khi chưa có Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng bổ sung của Bộ Công Thương.

Bước thứ tư, thương nhân nộp đủ Quyết định phê duyệt theo điểm a, Bảng xác định số tiền chi sử dụng theo điểm b và các văn bản theo quy định nội bộ của ngân hàng theo điểm c khoản 2 Điều 7 để ngân hàng thương mại kiểm tra và giải ngân từ tài khoản phong tỏa.

Ai bị ảnh hưởng và cần làm gì để tránh vi phạm

Hai nhóm chủ thể trực tiếp vận hành cơ chế tài khoản phong tỏa theo Điều 7 Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT là thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và ngân hàng thương mại quản lý tài khoản. Việc phân định rõ đầu việc giúp mỗi bên kiểm soát rủi ro sai sót hồ sơ và giải ngân sai quy định.

Đối với thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu

  • Rà soát chặt giới hạn phê duyệt trước mỗi lần lập chứng từ rút tiền: Đối chiếu số tiền đề nghị rút với tổng hạn mức ghi tại Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng hoặc Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng bổ sung của Bộ Công Thương theo khoản 1 Điều 7, bảo đảm số tiền rút không vượt mức được duyệt.
  • Chuẩn hóa hệ thống đo đếm và hạch toán sản lượng theo kỳ điều hành: Tách bạch sản lượng bán ra đầu tiên đã tiêu thụ tại thị trường nội địa trong từng kỳ điều hành, ghi nhận đúng đơn vị lít hoặc kilôgam ở nhiệt độ thực tế theo khoản 3 Điều 7 để tránh sai số khi nhân với mức chi sử dụng tại thông báo điều hành giá.
  • Kiểm tra tính hợp pháp và tính chính xác của toàn bộ hồ sơ trước khi ký phát hành: Lưu giữ đầy đủ chứng từ bán hàng, biên bản chốt sản lượng và văn bản điều hành giá làm căn cứ giải trình cho Bảng xác định số tiền chi sử dụng, bởi khoản 1 Điều 7 quy định thương nhân phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của hồ sơ và số liệu.
  • Chủ động hỏi trước yêu cầu nội bộ của ngân hàng mở tài khoản phong tỏa: Theo điểm c khoản 2 Điều 7, mỗi ngân hàng thương mại có thể yêu cầu thêm văn bản theo quy định nội bộ; thương nhân cần thống nhất danh mục biểu mẫu ngay từ khi mở tài khoản phong tỏa để tránh chậm giải ngân.

Đối với ngân hàng thương mại nơi mở tài khoản phong tỏa

  1. Kiểm tra đủ bộ hồ sơ theo khoản 2 Điều 7 trước khi mở phong tỏa giải ngân: Đối chiếu sự hiện diện của Quyết định phê duyệt từ Bộ Công Thương theo điểm a, Bảng xác định số tiền chi sử dụng của kỳ điều hành theo điểm b và các văn bản nội bộ theo điểm c.
  2. Kiểm soát trần số tiền chi trả theo quyết định hành chính: Theo dõi chặt lũy kế số tiền thương nhân đã rút từ tài khoản phong tỏa, từ chối thực hiện lệnh rút vượt quá số tiền ghi trên Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng hoặc số tiền tạm ứng bổ sung theo khoản 1 Điều 7.
  3. Ban hành hướng dẫn nội bộ rõ ràng cho tài khoản phong tỏa Quỹ bình ổn: Quy định minh bạch các văn bản bổ sung theo điểm c khoản 2 Điều 7 để thương nhân đầu mối chuẩn bị đồng bộ khi giao dịch.

Câu hỏi thường gặp về quy định rút vốn Quỹ bình ổn giá xăng dầu

Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT đang áp dụng dựa trên những thông tư nào và có hiệu lực từ bao giờ?

Theo phần mở đầu của Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT ký ngày 21 tháng 10 năm 2026, văn bản này hợp nhất Thông tư số 19/2026/TT-BCT ngày 03 tháng 4 năm 2026 (có hiệu lực kể từ ngày 03 tháng 4 năm 2026) và Thông tư số 67/2026/TT-BCT ngày 20 tháng 10 năm 2026 (có hiệu lực kể từ ngày 20 tháng 10 năm 2026). Toàn bộ các quy định hợp nhất này hiện đang có hiệu lực thi hành.

Thương nhân có được rút vượt số tiền trên quyết định nếu số liệu thực tế phát sinh lớn hơn không?

Không. Khoản 1 Điều 7 Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT quy định dứt khoát số tiền rút tối đa không vượt quá số tiền tại Quyết định phê duyệt số tiền tạm ứng hoặc số tiền tạm ứng bổ sung của Bộ Công Thương. Dù số tiền chi sử dụng thực tế phát sinh tính theo khoản 3 Điều 7 cao hơn hạn mức này, thương nhân vẫn chỉ được rút tối đa bằng mức đã được phê duyệt cho đến khi có quyết định phê duyệt bổ sung.

Ngân hàng thương mại có quyền yêu cầu thêm văn bản ngoài quyết định của Bộ Công Thương không?

Có. Theo điểm c khoản 2 Điều 7 Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT, ngoài Quyết định phê duyệt của Bộ Công Thương và Bảng xác định số tiền chi sử dụng của kỳ điều hành, hồ sơ rút tiền từ tài khoản phong tỏa còn bao gồm các văn bản khác (nếu có) theo quy định nội bộ của ngân hàng thương mại nơi thương nhân mở tài khoản phong tỏa.

Sản lượng xăng dầu làm căn cứ tính tiền chi sử dụng được xác định theo tiêu chí nào?

Theo khoản 3 Điều 7 Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT, sản lượng dùng để nhân với mức chi sử dụng phải là sản lượng bán ra đầu tiên tính trên một lít hoặc kilôgam xăng, dầu ở nhiệt độ thực tế đã tiêu thụ tại thị trường nội địa trong kỳ điều hành của thương nhân.

Lưu ý thực hiện và bước kiểm tra cần thiết cho doanh nghiệp

Quy định tại Điều 7 Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT xác lập khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ đối với việc chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu tạm ứng từ nguồn ngân sách nhà nước. Trọng tâm bắt buộc đối với thương nhân đầu mối là tuyệt đối không rút quá số tiền ghi tại Quyết định phê duyệt của Bộ Công Thương, tính đúng số chi thực tế theo công thức chuẩn hóa và chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác, hợp pháp của hồ sơ, số liệu.

Để bảo đảm tuân thủ đúng quy định đang áp dụng, thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và ngân hàng thương mại nên trực tiếp đối chiếu toàn văn Văn bản hợp nhất 135/VBHN-BCT, kiểm tra tình trạng hiệu lực của các quyết định phê duyệt tạm ứng và thông báo điều hành giá xăng dầu theo từng kỳ. Trường hợp phát sinh vướng mắc về chứng từ nội bộ ngân hàng hoặc cách xác định sản lượng tiêu thụ nội địa ở nhiệt độ thực tế, doanh nghiệp cần làm việc sớm với ngân hàng mở tài khoản phong tỏa và tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên ngành trước khi thực hiện giải ngân.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Rút tiền Quỹ bình ổn: Cấm vượt mức phê duyệt | Góc Luật