Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Chi phí vận chuyển được trừ khỏi giá tính thuế tài nguyên khi nào?

Theo hướng dẫn tại Công văn 7943/CT-QLNT, chi phí vận chuyển đi tiêu thụ được loại trừ khỏi giá tính thuế tài nguyên nếu ghi nhận riêng trên hóa đơn. Doanh nghiệp khai thác khoáng sản cần nắm rõ điều kiện bóc tách chi phí và nguyên tắc định giá để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.

Mục lục nội dungThu gọn

Vấn đề xác định cước cọ và chi phí lưu thông luôn là mối quan tâm hàng đầu của các đơn vị khai thác khoáng sản trong kỳ kê khai nghĩa vụ tài chính. Doanh nghiệp cần xác định rõ điều kiện chi phí vận chuyển được trừ khi xuất bán khoáng sản để tránh tình trạng đội giá kê khai hoặc bị xử lý truy thu do thực hiện sai phương pháp lập chứng từ kế toán theo quy định hiện hành.

Quy định về chi phí vận chuyển được trừ khi lập hóa đơn tiêu thụ

Trong hoạt động tiêu thụ khoáng sản, khoảng cách từ khai trường, xưởng chế biến đến điểm giao nhận của đối tác mua hàng thường làm phát sinh cước vận tải lớn. Căn cứ theo Điều 6 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, cơ chế khấu trừ chi phí vận tải ra khỏi cơ sở định giá tính thuế được quy định cụ thể: trường hợp sản phẩm tài nguyên được vận chuyển đi tiêu thụ, trong đó chi phí vận chuyển, giá bán sản phẩm tài nguyên được ghi nhận riêng trên hóa đơn thì giá tính thuế tài nguyên là giá bán sản phẩm tài nguyên không bao gồm chi phí vận chuyển.

Điều này đồng nghĩa với việc hình thức thể hiện trên hóa đơn thương mại giữ vai trò quyết định giá trị pháp lý để cơ quan thuế chấp thuận bóc tách cước vận chuyển. Nếu doanh nghiệp thỏa thuận giá bán bao gồm cả cước giao hàng tận kho bên mua nhưng khi lập hóa đơn lại ghi tổng giá thanh toán chung một dòng mà không tách riêng giá bán tài nguyên và cước vận chuyển, toàn bộ số tiền thanh toán ghi trên hóa đơn sẽ bị coi là căn cứ tính thuế tài nguyên theo quy định.

Nguyên tắc xác định mức giá tính thuế tài nguyên

Căn cứ theo Điều 6 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, mức giá làm căn cứ tính thuế là giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên của tổ chức, cá nhân khai thác chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Mức giá này chịu sự ràng buộc chặt chẽ bởi khung giá do chính quyền địa phương ban hành: không được thấp hơn giá tính thuế tài nguyên do UBND cấp tỉnh quy định. Trường hợp giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên thấp hơn giá tính thuế tài nguyên do UBND cấp tỉnh quy định thì tính thuế tài nguyên theo giá do UBND cấp tỉnh quy định.

Căn cứ theo khoản 1 Điều 6 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, đối với loại tài nguyên xác định được giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên, giá tính thuế là giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên có cùng phẩm cấp, chất lượng chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng và được áp dụng cho toàn bộ sản lượng tài nguyên khai thác trong tháng. Giá bán của một đơn vị tài nguyên được tính bằng tổng doanh thu (chưa có thuế GTGT) của loại tài nguyên bán ra chia cho tổng sản lượng tài nguyên tương ứng bán ra trong tháng.

Đối với trường hợp đặc thù phát sinh trong chu kỳ sản xuất kinh doanh, căn cứ theo khoản 1 Điều 6 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, trường hợp trong tháng có khai thác tài nguyên nhưng không phát sinh doanh thu bán tài nguyên thì giá tính thuế tài nguyên là giá tính thuế đơn vị tài nguyên bình quân gia quyền của tháng trước gần nhất có doanh thu. Nếu giá tính thuế đơn vị tài nguyên bình quân gia quyền của tháng trước gần nhất có doanh thu thấp hơn giá tính thuế tài nguyên do UBND cấp tỉnh quy định thì áp dụng giá tính thuế tài nguyên do UBND cấp tỉnh quy định.

Sản lượng tài nguyên tính thuế qua sàng tuyển, phân loại

Trong thực tế khai thác mỏ, tài nguyên thô thường chứa nhiều tạp chất và phải trải qua các công đoạn làm giàu khoáng sản. Căn cứ theo khoản 2 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, đối với tài nguyên không xác định được số lượng, trọng lượng hoặc khối lượng thực tế của tài nguyên khai thác do chứa nhiều chất, tạp chất khác nhau và được bán ra sau khi sàng tuyển, phân loại thì sản lượng tài nguyên tính thuế được xác định theo từng trường hợp cụ thể.

Thứ nhất, căn cứ theo điểm a khoản 2 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, đối với tài nguyên sau khi sàng tuyển, phân loại thu được từng chất riêng thì sản lượng tài nguyên tính thuế được xác định theo số lượng, trọng lượng hoặc khối lượng loại tài nguyên hoặc từng chất có trong tài nguyên thu được sau khi sàng tuyển, phân loại.

Thứ hai, trường hợp tận thu phế phẩm chế biến được quy định rất chặt chẽ: trường hợp đất, đá, phế thải, bã xít thu được qua sàng tuyển mà bán ra thì phải nộp thuế tài nguyên đối với lượng tài nguyên có trong phế thải, bã xít bán ra theo giá bán và thuế suất tương ứng của tài nguyên có trong phế thải, bã xít (theo điểm a khoản 2 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC).

Thứ ba, căn cứ theo điểm b khoản 2 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, đối với tài nguyên khai thác có chứa nhiều chất khác nhau (quặng đa kim) qua sàng, tuyển, phân loại mà không xác định được sản lượng từng chất có trong tài nguyên khai thác (quặng) thì sản lượng tài nguyên tính thuế được xác định đối với từng chất căn cứ sản lượng tài nguyên thực tế khai thác (quặng) và tỷ lệ của từng chất có trong tài nguyên. Tỷ lệ từng chất có trong tài nguyên được xác định theo mẫu tài nguyên khai thác đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm định và phê duyệt.

Cũng theo điểm b khoản 2 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, trường hợp tỷ lệ của từng chất có trong tài nguyên khai thác thực tế khác với tỷ lệ từng chất có trong mẫu tài nguyên (quặng) thì sản lượng tính thuế được xác định căn cứ kết quả kiểm định về tỷ lệ từng chất có trong tài nguyên khai thác thực tế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Phân loại tài nguyên qua sàng tuyểnCăn cứ xác định sản lượng tính thuếNguyên tắc áp dụng nghĩa vụ thuế
Thu được từng chất riêng biệtSố lượng, trọng lượng hoặc khối lượng từng chất thu được thực tếÁp dụng theo từng loại tài nguyên hoặc chất riêng thu được sau sàng tuyển, phân loại (theo điểm a khoản 2 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC).
Đất, đá, phế thải, bã xít bán raLượng tài nguyên có trong phế thải, bã xít thực tế xuất bánTính theo giá bán và thuế suất tương ứng của tài nguyên có trong đất, đá, phế thải, bã xít (theo điểm a khoản 2 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC).
Quặng đa kim không tách riêng từng chấtSản lượng quặng thực tế nhân tỷ lệ từng chất theo mẫu phê duyệtXác định theo mẫu kiểm định được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; nếu thực tế sai khác thì căn cứ kết quả kiểm định lại thực tế (theo điểm b khoản 2 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC).

Tình huống minh họa từ hoạt động tuyển quặng chì, kẽm thực tế

Hồ sơ xử lý vướng mắc tại Công văn số 7943/CT-QLNT ngày 22/10/2026 phản ánh trường hợp thực tế phát sinh tại Chi nhánh Công ty TNHH TMDV Hoàng Nam (địa chỉ tại Thôn Cốc Thử, xã Chợ Đồn, tỉnh Thái Nguyên). Đơn vị này gửi văn bản số 918/CV-HN ngày 28/9/2026 đề nghị hướng dẫn chính sách thuế tài nguyên đối với chuỗi sản xuất quặng chì, kẽm.

Mô hình vận hành của Chi nhánh Công ty TNHH TMDV Hoàng Nam gồm: khai thác quặng chì, kẽm, sau đó đưa vào đập, nghiền, tuyển nổi thu được tinh quặng chì và tinh quặng kẽm để bán, đồng thời xác định được giá bán tinh quặng chì và tinh quặng kẽm. Hoạt động này có sự khác biệt về bản chất công nghệ và thành phẩm thương mại so với mô hình đã được xử lý trước đó.

Trước đó, tại Công văn số 107/CT-CS ngày 08/01/2026, Cục Thuế đã gửi Thuế tỉnh Thái Nguyên hướng dẫn đối với trường hợp các doanh nghiệp khai thác quặng chì, kẽm đưa vào sàng tuyển, sau đó sản xuất ra chì thỏi, kẽm thỏi, bột oxit để bán (doanh nghiệp chỉ bán sản phẩm sản xuất ra là chì thỏi, kẽm thỏi, bột oxit) trên cơ sở nội dung báo cáo của Thuế tỉnh Thái Nguyên tại công văn số 4348/TNG-QLDN2 ngày 24/11/2025.

Sự phân biệt giữa hai mô hình chế biến sâu đặt ra yêu cầu cơ quan thuế phải xem xét hồ sơ công nghệ cụ thể của từng doanh nghiệp:

  • Mô hình sản xuất ra sản phẩm luyện kim sâu (chì thỏi, kẽm thỏi, bột oxit): thực hiện theo nguyên tắc hướng dẫn tại Công văn số 107/CT-CS ngày 08/01/2026.
  • Mô hình dừng lại ở mức thu tinh quặng (đập, nghiền, tuyển nổi thu tinh quặng chì và tinh quặng kẽm): căn cứ theo mục 2 Công văn số 7943/CT-QLNT, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ mô hình chế biến cho Thuế tỉnh Thái Nguyên để được xác định phương pháp tính thuế thích hợp dựa trên giá bán tinh quặng xác định được.

Đối tượng chịu ảnh hưởng và các bước doanh nghiệp cần thực hiện

Các nội dung điều hành và hướng dẫn tại Công văn số 7943/CT-QLNT tác động trực tiếp đến doanh nghiệp khai thác khoáng sản và cơ quan quản lý thu trên địa bàn. Mỗi chủ thể chịu trách nhiệm thực thi các bước công việc cụ thể:

  1. Đối với Chi nhánh Công ty TNHH TMDV Hoàng Nam: Căn cứ theo mục 2 Công văn số 7943/CT-QLNT, đơn vị cần chủ động liên hệ trực tiếp với Thuế tỉnh Thái Nguyên; chuẩn bị và cung cấp đầy đủ bộ hồ sơ gồm: quy trình sản xuất, mô hình khai thác, chế biến, kinh doanh khoáng sản thực tế để cơ quan thuế địa phương có đầy đủ cơ sở đối chiếu.
  2. Đối với các doanh nghiệp khai thác, tuyển quặng khoáng sản nói chung: Rà soát quy trình xuất bán, tách riêng chi phí vận chuyển trên hóa đơn theo Điều 6 Thông tư số 152/2015/TT-BTC; theo dõi đơn giá bán so sánh với bảng giá tính thuế tài nguyên của UBND cấp tỉnh ban hành; lưu trữ kết quả kiểm định mẫu quặng đa kim của cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC.
  3. Đối với Thuế tỉnh Thái Nguyên: Tiếp nhận hồ sơ thực tế từ người nộp thuế; đối chiếu các căn cứ tại Điều 5, Điều 6 Thông tư số 152/2015/TT-BTC và Công văn số 107/CT-CS ngày 08/01/2026 để ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết, bảo đảm thu đúng quy định pháp luật.

Câu hỏi thường gặp về thuế tài nguyên và cước vận chuyển

Bán bã xít, đất đá thải sau khi sàng tuyển có phải kê khai nộp thuế tài nguyên?

Có. Căn cứ theo điểm a khoản 2 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, trường hợp đất, đá, phế thải, bã xít thu được qua sàng tuyển mà bán ra thì phải nộp thuế tài nguyên đối với lượng tài nguyên có trong phế thải, bã xít bán ra theo giá bán và thuế suất tương ứng của tài nguyên có trong phế thải, bã xít.

Nếu giá bán khoáng sản ghi trên hợp đồng thấp hơn bảng giá của UBND tỉnh thì tính thuế ra sao?

Căn cứ theo Điều 6 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, giá tính thuế tài nguyên do tổ chức, cá nhân khai thác xác định không được thấp hơn giá do UBND cấp tỉnh quy định. Trường hợp giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên thực tế thấp hơn giá do UBND cấp tỉnh quy định thì bắt buộc phải tính thuế tài nguyên theo giá do UBND cấp tỉnh quy định.

Trong tháng không có doanh thu bán khoáng sản thì lấy mức giá nào để tính thuế?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 6 Thông tư số 152/2015/TT-BTC, trường hợp trong tháng có khai thác tài nguyên nhưng không phát sinh doanh thu bán tài nguyên thì giá tính thuế là giá tính thuế đơn vị tài nguyên bình quân gia quyền của tháng trước gần nhất có doanh thu. Nếu mức bình quân gia quyền này thấp hơn giá do UBND cấp tỉnh quy định thì áp dụng giá tính thuế tài nguyên do UBND cấp tỉnh quy định.

Chi nhánh Công ty Hoàng Nam cần nộp các tài liệu gì cho cơ quan thuế địa phương?

Căn cứ theo mục 2 Công văn số 7943/CT-QLNT, Chi nhánh Công ty TNHH TMDV Hoàng Nam phải cung cấp đầy đủ hồ sơ gồm quy trình sản xuất, mô hình khai thác, chế biến, kinh doanh khoáng sản thực tế của chi nhánh cho Thuế tỉnh Thái Nguyên để được hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ theo đúng quy định.

Khuyến nghị pháp lý cho doanh nghiệp khoáng sản

Các đơn vị khai thác khoáng sản cần chủ động kiểm tra hiệu lực áp dụng của bảng giá tài nguyên do UBND cấp tỉnh sở tại ban hành để đối chiếu kịp thời với giá bán xuất kho thực tế. Trong khâu phát hành hóa đơn thương mại, kế toán doanh nghiệp phải thực hiện bóc tách riêng biệt giữa giá bán khoáng sản và chi phí vận tải giao hàng nhằm bảo đảm đủ điều kiện loại trừ cước vận chuyển theo Điều 6 Thông tư số 152/2015/TT-BTC. Doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu văn bản gốc và tham khảo ý kiến hướng dẫn cụ thể từ cơ quan quản lý thuế địa phương khi phát sinh thay đổi trong dây chuyền khai thác, chế biến.

Ảnh minh họa AI: thuế tài nguyên, góc thao tác thực tế
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm