Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Chính thức bãi bỏ thủ tục cấp phép tổ chức chứng thực chữ ký số cũ

Toàn bộ quy định về hồ sơ, thủ tục cấp phép, đăng ký tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số chính thức bị bãi bỏ từ ngày 15/11/2026 theo Thông tư 59/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ, đánh dấu bước chuyển đổi quan trọng trong công tác quản lý dịch vụ tin cậy.

Mục lục nội dungThu gọn

Ngày 15/11/2026, Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức phát sinh hiệu lực thi hành, chấm dứt hoàn toàn giá trị pháp lý của ba thông tư chuyên ngành do Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành trước đây. Động thái này tạo ra bước ngoặt đáng kể đối với hệ thống văn bản điều chỉnh lĩnh vực chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy, trong đó việc bãi bỏ thủ tục cấp phép, đăng ký và công nhận theo khuôn khổ cũ đặt ra nhiều yêu cầu điều chỉnh nghiệp vụ cấp thiết cho các cơ quan, tổ chức liên quan.

Bối cảnh ban hành và hiệu lực thực thi của Thông tư 59/2026/TT-BKHCN

Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ký ban hành vào ngày 25 tháng 09 năm 2026, xác lập thời điểm có hiệu lực kể từ ngày 15/11/2026. Quyết định bãi bỏ các văn bản này được xây dựng trên cơ sở đề nghị của Giám đốc Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia, đồng thời viện dẫn các căn cứ pháp lý quan trọng bao gồm Nghị định số 78/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 4 năm 2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 187/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025).

Bên cạnh đó, quá trình ban hành thông tư được đối chiếu trực tiếp với Nghị định số 23/2025/NĐ-CP ngày 21 tháng 02 năm 2025 của Chính phủ quy định về chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy, cùng Nghị định số 225/2026/NĐ-CP ngày 24 tháng 6 năm 2026 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Khoa học và Công nghệ. Việc bãi bỏ các thông tư tiền nhiệm là bước đi nhằm làm sạch hệ thống văn bản pháp luật, đồng bộ hóa thẩm quyền quản lý nhà nước sau khi có sự chuyển giao và cập nhật chức năng nhiệm vụ giữa các bộ ngành.

Kể từ thời điểm ngày 15/11/2026, các quy chuẩn hành chính từng được thiết lập trong giai đoạn 2009-2017 thuộc phạm vi điều chỉnh của các thông tư bị bãi bỏ không còn giá trị áp dụng. Cơ quan thực thi và các tổ chức cung cấp dịch vụ bắt buộc phải chấm dứt việc căn cứ vào các biểu mẫu, quy trình cũng như yêu cầu kỹ thuật từng được quy định tại các văn bản đã hết hiệu lực.

Chi tiết các văn bản chính thức hết hiệu lực pháp luật

Căn cứ theo Điều 1 Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, có ba văn bản quy phạm pháp luật do Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành trước đây bị bãi bỏ toàn bộ:

Thứ nhất, theo Khoản 1 Điều 1, bãi bỏ toàn bộ "Thông tư số 37/2009/TT-BTTTT ngày 14 tháng 12 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông quy định về hồ sơ và thủ tục liên quan đến cấp phép, đăng ký, công nhận các tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số". Đây từng là văn bản nền tảng quy định chi tiết các bước lập hồ sơ, thẩm tra và trình tự cấp phép hoạt động cho các tổ chức chứng thực chữ ký số công cộng cũng như quy trình đăng ký, công nhận dịch vụ.

Thứ hai, theo Khoản 2 Điều 1, bãi bỏ toàn bộ "Thông tư số 08/2011/TT-BTTTT ngày 31 tháng 3 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 37/2009/TT-BTTTT ngày 14 tháng 12 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông quy định về hồ sơ, thủ tục liên quan đến cấp phép, đăng ký, công nhận các tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số". Văn bản này vốn giữ vai trò điều chỉnh, bổ sung một số mắt xích thủ tục hành chính phát sinh sau hơn một năm thi hành Thông tư số 37/2009/TT-BTTTT.

Thứ ba, theo Khoản 3 Điều 1, bãi bỏ toàn bộ Thông tư số 41/2017/TT-BTTTT ngày 19 tháng 12 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông quy định sử dụng chữ ký số cho văn bản điện tử trong cơ quan nhà nước. Việc bãi bỏ văn bản này đồng nghĩa toàn bộ các quy tắc mang tính hướng dẫn chuyên ngành trước đây về hình thức, quy cách và vị trí ký số trên văn bản điện tử của khối cơ quan nhà nước chính thức dừng áp dụng theo cơ chế cũ.

Hệ quả pháp lý khi bãi bỏ thủ tục cấp phép và đăng ký cũ

Việc bãi bỏ hoàn toàn ba thông tư không chỉ đơn thuần là thao tác kỹ thuật lập pháp mà tạo ra những thay đổi căn bản trong toàn bộ chuỗi quy trình hành chính và quản lý nghiệp vụ chữ ký số. Cụ thể, các tác động trực tiếp bao gồm:

Trước hết, cơ chế tiếp nhận và thẩm định hồ sơ theo các mẫu đơn, tiêu chí kỹ thuật và quy trình cấp phép, đăng ký cũ chấm dứt giá trị thực hiện. Doanh nghiệp không còn cơ sở để nộp hồ sơ xin cấp mới, cấp lại hoặc sửa đổi giấy phép theo danh mục thành phần do Thông tư số 37/2009/TT-BTTTT và Thông tư số 08/2011/TT-BTTTT đặt ra.

Thứ hai, đối với hoạt động sử dụng chữ ký số trong khối cơ quan nhà nước, việc Thông tư số 41/2017/TT-BTTTT hết hiệu lực theo Khoản 3 Điều 1 đòi hỏi các cơ quan công quyền phải ngừng việc áp dụng máy móc các quy định cũ về cách thức ký số văn bản điện tử. Toàn bộ các quy chế nội bộ hoặc văn bản chỉ đạo của các đơn vị hành chính viện dẫn trực tiếp Thông tư số 41/2017/TT-BTTTT sẽ phải được cập nhật tương ứng.

Thứ ba, việc bãi bỏ đồng loạt thể hiện rõ quyết tâm làm sạch hệ thống thể chế, loại bỏ triệt để các quy định đã lỗi thời, không còn phù hợp với khuôn khổ vận hành dịch vụ tin cậy mới được định hình tại Nghị định số 23/2025/NĐ-CP và cơ cấu quản trị của Bộ Khoa học và Công nghệ theo Nghị định số 225/2026/NĐ-CP.

Đối tượng chịu tác động và những việc cần triển khai ngay

Theo nội dung Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, các nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc bãi bỏ ba thông tư bao gồm:

  • Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số: Chấm dứt hoàn toàn việc áp dụng các quy trình, biểu mẫu, hồ sơ cấp phép, đăng ký, công nhận căn cứ theo Thông tư 37/2009/TT-BTTTT và Thông tư 08/2011/TT-BTTTT. Các đơn vị này cần rà soát lại cơ chế cung cấp dịch vụ và tài liệu vận hành pháp lý của tổ chức.
  • Cơ quan nhà nước: Chấm dứt áp dụng các quy định chuyên biệt về sử dụng chữ ký số cho văn bản điện tử từng được đặt ra tại Thông tư 41/2017/TT-BTTTT; tiến hành rà soát quy trình văn thư, lưu trữ và ký duyệt văn bản điện tử nội bộ.
  • Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia: Đơn vị đề xuất ban hành Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, chịu trách nhiệm trực tiếp trong công tác theo dõi, triển khai việc chấm dứt hiệu lực các quy định cũ và vận hành dịch vụ tin cậy theo khuôn khổ pháp lý hiện hành.
  • Các đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cùng cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan: Thống nhất áp dụng nguyên tắc bãi bỏ, không yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp các giấy tờ, hồ sơ theo các thủ tục cũ đã bị hủy bỏ.

Tình huống pháp lý thực tế trong quá trình áp dụng quy định

Để làm rõ tác động của Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, xét tình huống một doanh nghiệp chuẩn bị nộp hồ sơ xin cấp phép dịch vụ chứng thực chữ ký số:

Vào đầu tháng 11/2026, doanh nghiệp hoàn tất bộ hồ sơ đề nghị cấp phép hoạt động căn cứ theo các danh mục tài liệu quy định tại Thông tư số 37/2009/TT-BTTTT và văn bản sửa đổi là Thông tư số 08/2011/TT-BTTTT. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa kịp nộp hồ sơ trước ngày 15/11/2026.

Tại thời điểm ngày 15/11/2026, khi Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN chính thức có hiệu lực thi hành theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ, bộ hồ sơ chuẩn bị theo Thông tư 37/2009/TT-BTTTT và Thông tư 08/2011/TT-BTTTT hoàn toàn không còn giá trị pháp lý để cơ quan có thẩm quyền thụ lý. Nếu nộp hồ sơ theo căn cứ cũ, cơ quan tiếp nhận sẽ không thể phê duyệt do toàn bộ thủ tục tại hai thông tư này đã bị bãi bỏ theo Khoản 1 và Khoản 2 Điều 1 Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN.

Do đó, doanh nghiệp bắt buộc phải đình chỉ việc nộp bộ hồ sơ cũ, tiến hành cập nhật lại căn cứ thẩm quyền và trình tự thực hiện theo các văn bản quy phạm pháp luật đang có hiệu lực điều chỉnh lĩnh vực chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy hiện nay.

Câu hỏi thường gặp về việc bãi bỏ các thông tư cũ

Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN có hiệu lực thi hành từ thời điểm nào?

Căn cứ văn bản ban hành ngày 25 tháng 09 năm 2026 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2026.

Cơ quan nhà nước có còn phải áp dụng Thông tư 41/2017/TT-BTTTT khi ký số văn bản điện tử không?

Không. Căn cứ theo Khoản 3 Điều 1 Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, toàn bộ Thông tư số 41/2017/TT-BTTTT ngày 19 tháng 12 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông đã chính thức bị bãi bỏ kể từ ngày 15/11/2026. Các cơ quan nhà nước chấm dứt áp dụng các quy chuẩn tại thông tư này.

Các thủ tục đăng ký, cấp phép theo Thông tư 37/2009/TT-BTTTT và Thông tư 08/2011/TT-BTTTT có còn được thụ lý không?

Không. Theo quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều 1 Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, toàn bộ các quy định về hồ sơ và thủ tục liên quan đến cấp phép, đăng ký, công nhận tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số tại Thông tư 37/2009/TT-BTTTT và Thông tư 08/2011/TT-BTTTT đã chính thức bị bãi bỏ.

Khuyến nghị thực thi và các bước rà soát tiếp theo

Sự kiện bãi bỏ ba thông tư chuyên ngành thuộc thẩm quyền quản lý cũ của Bộ Thông tin và Truyền thông là một bước chuẩn hóa hệ thống văn bản pháp lý. Đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số cũng như các đơn vị hành chính, việc thực thi Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN đòi hỏi sự chủ động và chính xác.

Người đại diện pháp luật, cán bộ pháp chế và cán bộ chuyên môn cần lập tức kiểm tra hiệu lực văn bản, thực hiện đối chiếu văn bản gốc và cập nhật lại toàn bộ tài liệu quy trình, tiêu chuẩn dịch vụ tin cậy. Khi phát sinh các vướng mắc về mặt thủ tục hoặc thẩm quyền giải quyết, các tổ chức nên tham khảo tư vấn pháp lý chuyên sâu để đảm bảo hoạt động tuân thủ diễn ra thông suốt, hạn chế rủi ro gián đoạn công việc.

Ảnh minh họa AI: chữ ký số, góc không gian xử lý
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm