Cơ quan nhà nước chính thức dừng áp dụng Thông tư 41/2017 về chữ ký số
Theo Thông tư 59/2026/TT-BKHCN, cơ quan nhà nước chính thức dừng áp dụng Thông tư 41/2017 về chữ ký số cho văn bản điện tử kể từ ngày 15/11/2026.
Mục lục nội dungThu gọn
Cơ quan nhà nước có còn phải áp dụng Thông tư 41/2017/TT-BTTTT khi ký số văn bản điện tử không? Câu trả lời là không. Kể từ ngày 15/11/2026, Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức có hiệu lực thi hành, bãi bỏ toàn bộ quy định này. Việc dừng áp dụng Thông tư 41/2017 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hệ thống văn bản điều chỉnh chữ ký số, chấm dứt hiệu lực của các quy chuẩn quản lý cũ vốn được ban hành từ năm 2017.
Căn cứ pháp lý bãi bỏ Thông tư 41/2017 về chữ ký số
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN vào ngày 25 tháng 09 năm 2026. Văn bản xác lập việc bãi bỏ một số thông tư do Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành trước đây trong lĩnh vực chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy. Theo khoản 1 Điều 2, thời điểm văn bản chính thức có hiệu lực thi hành là ngày 15/11/2026.
Chi tiết danh mục các văn bản bị bãi bỏ toàn bộ
Điều 1 Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN quy định bãi bỏ toàn bộ ba thông tư trong lĩnh vực chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy do Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành trước đây. Danh mục bãi bỏ bao gồm các văn bản điều chỉnh từ khâu cấp phép dịch vụ chứng thực đến khâu ứng dụng thực tế trong cơ quan nhà nước.
Theo khoản 1 Điều 1, Thông tư số 37/2009/TT-BTTTT chấm dứt hoàn toàn hiệu lực. Văn bản này từng đóng vai trò thiết lập khung khổ ban đầu cho các hồ sơ, trình tự cấp phép tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số. Cùng với đó, theo khoản 2 Điều 1, Thông tư số 08/2011/TT-BTTTT sửa đổi Thông tư số 37/2009/TT-BTTTT cũng bị bãi bỏ trọn vẹn, không còn giá trị áp dụng.
Trực tiếp tác động đến khối hành chính công là quy định tại khoản 3 Điều 1. Quy chuẩn tại Thông tư số 41/2017/TT-BTTTT ngày 19/12/2017 quy định sử dụng chữ ký số cho văn bản điện tử trong cơ quan nhà nước bị bãi bỏ toàn bộ. Điều này đồng nghĩa mọi quy định mang tính kỹ thuật, quản lý trước đây tại Thông tư 41/2017/TT-BTTTT không còn giá trị bắt buộc kể từ mốc thời gian này.
Ai chịu ảnh hưởng khi dừng áp dụng Thông tư 41/2017?
Quy định tại Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN tác động trực tiếp đến nhiều nhóm chủ thể trong quản lý và giao dịch điện tử. Căn cứ theo khoản 2 Điều 2 và nội dung Điều 1, các nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng bao gồm:
- Cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức: Không còn tiếp tục viện dẫn, áp dụng Thông tư số 41/2017/TT-BTTTT vào quy trình xử lý, ký số, phát hành và tiếp nhận văn bản điện tử nội bộ cũng như liên cơ quan (theo khoản 3 Điều 1).
- Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số: Chấm dứt việc thực hiện các thủ tục hành chính, chuẩn bị hồ sơ cấp phép, đăng ký hoặc công nhận dịch vụ theo Thông tư số 37/2009/TT-BTTTT và Thông tư số 08/2011/TT-BTTTT (theo khoản 1 và khoản 2 Điều 1).
- Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia: Giám đốc đơn vị có trách nhiệm trực tiếp tham mưu và tổ chức thi hành thông tư bãi bỏ, điều chỉnh các quy trình kiểm tra, giám sát hệ thống chứng thực theo thẩm quyền (theo khoản 2 Điều 2).
- Các đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cùng tổ chức, cá nhân liên quan: Thủ trưởng các đơn vị và mọi tổ chức, cá nhân tham gia giao dịch điện tử chịu trách nhiệm thi hành việc chấm dứt áp dụng các văn bản nêu trên (theo khoản 2 Điều 2).
Trách nhiệm tổ chức thi hành của các cơ quan liên quan
Theo khoản 2 Điều 2, trách nhiệm tổ chức thi hành Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN được giao cụ thể cho:
Giám đốc Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này.
Quy định này ràng buộc trách nhiệm pháp lý đối với hệ thống các cơ quan hành chính từ trung ương đến địa phương. Nơi nhận của văn bản bao gồm Thủ tướng và các Phó Thủ tướng Chính phủ, Văn phòng Tổng Bí thư, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cùng Ủy ban nhân dân và Sở Khoa học và Công nghệ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Sự tham gia của toàn bộ hệ sinh thái hành chính khẳng định việc bãi bỏ không chỉ giới hạn trong nội bộ ngành khoa học và công nghệ, mà là sự chuyển đổi đồng bộ của toàn bộ bộ máy nhà nước trong quản lý chứng thực số và ký số điện tử.
Tình huống minh họa về xử lý văn bản điện tử thực tế
Để hiểu rõ hơn sự thay đổi từ ngày 15/11/2026, xét trường hợp xử lý ban hành văn bản điện tử tại một cơ quan hành chính nhà nước:
Vào ngày làm việc thông thường, bộ phận văn thư và cán bộ chuyên môn thực hiện quy trình ký số trên hệ thống phần mềm quản lý văn bản điều hành. Nếu quy chế nội bộ của cơ quan vẫn ghi yêu cầu: "Quy trình ký số và kiểm tra tính hợp lệ của chữ ký số phải tuân thủ nghiêm ngặt theo Thông tư số 41/2017/TT-BTTTT", thì căn cứ này đã không còn giá trị pháp lý.
Theo khoản 3 Điều 1 Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, Thông tư số 41/2017/TT-BTTTT đã bị bãi bỏ toàn bộ. Cán bộ văn thư không thể từ chối tiếp nhận hay yêu cầu chỉnh sửa văn bản với lý do "không đúng mẫu quy chuẩn của Thông tư 41/2017/TT-BTTTT". Cơ quan quản lý phải rà soát, lược bỏ các trích dẫn đến văn bản này trong tất cả quy trình làm việc hiện hữu.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN chính thức có hiệu lực từ khi nào?
Theo khoản 1 Điều 2 Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, văn bản có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 11 năm 2026.
Cơ quan nhà nước có còn phải tuân thủ Thông tư 41/2017/TT-BTTTT không?
Không. Căn cứ khoản 3 Điều 1 Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, toàn bộ Thông tư số 41/2017/TT-BTTTT ngày 19 tháng 12 năm 2017 đã bị bãi bỏ hoàn toàn, không còn giá trị áp dụng từ ngày 15/11/2026.
Hồ sơ xin cấp phép dịch vụ chứng thực chữ ký số có áp dụng Thông tư 37/2009/TT-BTTTT nữa không?
Không. Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 1 Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, Thông tư số 37/2009/TT-BTTTT và Thông tư số 08/2011/TT-BTTTT đều đã bị bãi bỏ toàn bộ.
Ai chịu trách nhiệm thi hành việc bãi bỏ các thông tư này?
Theo khoản 2 Điều 2 Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN, Giám đốc Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành.
Kiểm tra hiệu lực và đối chiếu văn bản gốc
Việc Bộ Khoa học và Công nghệ bãi bỏ các văn bản cũ theo Thông tư số 59/2026/TT-BKHCN yêu cầu các bên liên quan cập nhật ngay căn cứ pháp lý hiện hành. Người thực thi công vụ và các đơn vị cung cấp dịch vụ chứng thực số cần thực hiện ngay các bước sau:
- Kiểm tra tính chính xác của các quy chế văn thư điện tử nội bộ, loại bỏ ngay các điều khoản căn cứ vào Thông tư số 41/2017/TT-BTTTT (theo khoản 3 Điều 1).
- Đối chiếu toàn bộ văn bản gốc tại nguồn Công báo hoặc Cổng Thông tin điện tử Chính phủ để nắm rõ phạm vi bãi bỏ đối với Thông tư số 37/2009/TT-BTTTT và Thông tư số 08/2011/TT-BTTTT (theo khoản 1 và khoản 2 Điều 1).
- Thực hiện các nghiệp vụ quản lý chữ ký số dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đang có hiệu lực thi hành.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức