Công văn 7941/BGDĐT-GDPT: trường chuyên sắp đổi sang mô hình 3 khối, tuyển sinh theo khối từ 2027

Trường chuyên sẽ thay đổi thế nào trong vài năm tới? Ngày 09/11/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn 7941/BGDĐT-GDPT xin ý kiến lần thứ ba về dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường trung học phổ thông chuyên, thay thế Thông tư 05/2023/TT-BGDĐT. Đây là lần đầu tiên các nội dung đổi mới lớn được Bộ tóm tắt công khai trong một văn bản gửi toàn bộ Sở Giáo dục và Đào tạo và các đại học có trường chuyên.

Công văn do Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông Thái Văn Tài ký thừa lệnh Bộ trưởng, kèm toàn văn dự thảo Thông tư. Ý kiến góp ý gửi về Vụ Giáo dục Phổ thông trước ngày 15/11/2026. Bài viết này tóm tắt bốn điểm đổi mới cơ bản, những gì Bộ cần địa phương góp ý và lộ trình áp dụng dự kiến. Toàn văn và tệp gốc có tại hồ sơ văn bản trên Góc Luật.

Vì sao Bộ viết lại quy chế trường chuyên?

Theo công văn, dự thảo được xây dựng để thực hiện chủ trương phát triển nhân tài và đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đặc biệt là định hướng đột phá giáo dục theo Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 281/NQ-CP ngày 15/9/2025 của Chính phủ, Nghị quyết 248/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội và Kế hoạch 119/KH-BGDĐT ngày 23/01/2026 của Bộ.

Dự thảo đã qua hai vòng góp ý và được chỉnh sửa theo ý kiến của các cơ quan, địa phương và chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ. Bộ tự đánh giá đây là “những thay đổi lớn, tác động trực tiếp đến công tác tuyển sinh, tổ chức dạy học và quản lý trường chuyên”.

Bốn điểm đổi mới cơ bản

1. Định vị lại mục tiêu. Trường chuyên là nơi phát hiện, ươm tạo tài năng gắn với phát triển toàn diện và định hướng nghề nghiệp sớm, chứ không chỉ là nơi luyện thi học sinh giỏi.
2. Giáo dục theo ba tầng. Giáo dục toàn diện theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018; giáo dục nâng cao theo khối chuyên; giáo dục chuyên sâu theo môn học, kết hợp dự án học tập liên môn, liên ngành.
3. Ba khối chuyên thay cho lớp chuyên từng môn. Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội, Ngoại ngữ. Học sinh đăng ký môn học chuyên sâu vào cuối học kỳ I lớp 10, sau khi đã học, trải nghiệm và được tư vấn.
4. Tuyển sinh theo khối, đánh giá trường theo đầu ra. Mỗi khối một phương thức thi, không chia chỉ tiêu theo môn chuyên; hiệu quả trường chuyên được đo cả bằng tỷ lệ học sinh theo học các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ, toán học và chương trình đào tạo tài năng.

Ba khối chuyên gồm những môn nào?

Theo Điều 8 dự thảo Quy chế, mỗi khối gồm các môn có liên hệ chặt chẽ về kiến thức, phương pháp và cùng phục vụ một lĩnh vực phát triển tài năng:

• Khối Khoa học tự nhiên: Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học.
• Khối Khoa học xã hội: Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí.
• Khối Ngoại ngữ: các ngoại ngữ dạy theo Chương trình giáo dục phổ thông; lớp tổ chức theo ngoại ngữ học sinh đăng ký dự tuyển.

Mỗi lớp chuyên theo khối có không quá 35 học sinh. Trường chuyên không tổ chức lớp không chuyên. Từ lớp 11, học sinh học các môn chuyên sâu tại “lớp chuyên theo môn học”, cũng không quá 35 học sinh, gồm học sinh của một hoặc nhiều lớp cùng khối chọn môn đó.

Lộ trình áp dụng: 2027-2028 hoặc 2028-2029

Điều 2 dự thảo Thông tư quy định: tuyển sinh theo khối, lớp chuyên theo khối và theo môn, chọn môn chuyên sâu và dự án liên môn áp dụng từ năm học 2027-2028; trường chưa đủ điều kiện được lùi sang 2028-2029. Sở Giáo dục và Đào tạo (với trường thuộc tỉnh) hoặc đại học (với trường thuộc đại học) quyết định thời điểm cho từng trường, công bố cùng kế hoạch tuyển sinh lớp 10 và báo cáo Bộ.

Bộ cần địa phương góp ý những gì?

Công văn đề nghị các Sở và đại học lấy ý kiến cán bộ quản lý, giáo viên trường chuyên về toàn bộ dự thảo, tập trung bốn nhóm vấn đề:

• Mục đích và phương án tuyển sinh theo khối: môn thi, cấu trúc bài thi, bài đánh giá năng lực đọc hiểu; khả năng tổ chức và thời điểm áp dụng 2027-2028.
• Tổ chức lớp theo khối, chọn môn chuyên sâu, dự án liên môn; khả năng đáp ứng về giáo viên, cơ sở vật chất.
• Khả năng hợp tác với đại học, viện nghiên cứu trên địa bàn hoặc trong vùng.
• Tác động, khó khăn và đề xuất lộ trình, giải pháp chuyển tiếp để không gây xáo trộn.

Ngoài ra, các đơn vị phải gửi số liệu quy mô trường chuyên năm học 2026-2027 (số trường, số lớp, số học sinh, số giáo viên theo từng môn chuyên) để Bộ đánh giá tác động, và chủ động thông tin tới trường, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh.

Ai chịu tác động nhiều nhất?

• Học sinh lớp 8, lớp 9 hiện nay: là lứa đầu có thể thi vào trường chuyên theo khối từ năm học 2027-2028; cách ôn thi theo từng môn chuyên sẽ không còn phù hợp.
• Giáo viên trường chuyên: chuyển từ dạy một lớp chuyên cố định sang dạy theo khối, theo lớp môn học, hướng dẫn dự án cùng giảng viên đại học.
• Sở Giáo dục và Đào tạo: phải thiết kế đề thi mới, đặc biệt bài đánh giá năng lực đọc hiểu, và đánh giá điều kiện từng trường để chọn năm áp dụng.
• Cha mẹ học sinh: cần hiểu rằng trúng tuyển khối không có nghĩa là học sâu mọi môn trong khối.

Câu hỏi thường gặp

Quy chế mới đã có hiệu lực chưa? Chưa. Đây là dự thảo đang lấy ý kiến lần 3; ngày hiệu lực của Thông tư còn để trống.

Năm 2027 con tôi thi vào lớp 10 chuyên thì thi theo cách nào? Tùy trường. Nếu trường áp dụng từ 2027-2028, học sinh thi theo khối; nếu lùi sang 2028-2029, vẫn thi theo quy chế hiện hành. Sở sẽ công bố cùng kế hoạch tuyển sinh.

Có còn lớp chuyên Toán, chuyên Văn không? Không theo nghĩa lớp hành chính tuyển riêng. Học sinh vào lớp theo khối, sau đó chọn môn chuyên sâu và học tại lớp chuyên theo môn từ lớp 11.

Lời kết

Dự thảo lần 3 cho thấy hướng đi đã khá rõ: trường chuyên chuyển từ mô hình “lớp chuyên môn” sang “khối chuyên và lộ trình tài năng”. Nhà trường và Sở nên bắt đầu rà soát đội ngũ, quan hệ với đại học và cơ sở vật chất ngay từ bây giờ; phụ huynh có con đang học lớp 8, lớp 9 nên theo dõi kế hoạch tuyển sinh của tỉnh. Góc Luật sẽ cập nhật khi Thông tư chính thức được ban hành.