Dùng AI làm bài nộp nguyên văn bị coi là vi phạm liêm chính
Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT xác định rõ việc đưa AI làm toàn bộ bài luận hay chép trọn gói đề thi bị xử lý là hành vi vi phạm liêm chính học thuật, đồng thời đặt ra giới hạn đối với nhà trường trong việc yêu cầu học sinh sử dụng tài khoản cá nhân cho các công cụ số chưa qua kiểm duyệt.
Mục lục nội dungThu gọn
Vấn đề sử dụng trí tuệ nhân tạo trong môi trường giáo dục vừa được quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm môi trường giáo dục minh bạch. Kể từ ngày 12/11/2026, theo Điều 2 Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT, văn bản này đã chính thức phát sinh hiệu lực thi hành, tác động trực tiếp tới người học và các cơ sở giáo dục trên toàn quốc.
Trọng tâm của văn bản chỉ rõ giới hạn cấm đối với người học khi khai thác công cụ hỗ trợ thông minh. Cụ thể, theo Mục 5.2.3:
việc yêu cầu AI viết toàn bộ bài luận rồi nộp như sản phẩm của chính mình, hoặc dùng AI giải toàn bộ đề kiểm tra rồi chép lại nguyên văn, thuộc về hành vi vi phạm liêm chính học thuật
Nhận diện hành vi sai phạm khi ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo
Theo Mục 5.2.3, hai phương thức gian lận học thuật phổ biến bằng công nghệ đã được định danh cụ thể. Nhóm thứ nhất là việc chuyển giao toàn bộ nội dung bài luận cho AI chấp bút rồi nhận đó là kết quả nghiên cứu độc lập của bản thân. Nhóm thứ hai là sao chép y nguyên kết quả giải đề thi, đề kiểm tra do máy tạo ra.
Hành vi sao chép không chỉ làm sai lệch kết quả kiểm tra mà còn tước bỏ quá trình tư duy, rèn luyện kỹ năng của người học. Quy định không cấm việc tìm kiếm, tra cứu tài liệu phục vụ nghiên cứu nhưng nghiêm cấm việc biến sản phẩm của máy tính thành công sức cá nhân nhằm mục đích đối phó điểm số theo Mục 5.2.3.
Trách nhiệm quản lý của nhà trường và giáo viên đối với nền tảng số
Không chỉ đưa ra giới hạn cho người học, nhà trường và giáo viên cũng phải tuân thủ giới hạn điều hành công nghệ. Theo Công văn 5588/BGDĐT-GDPT:
Đặc biệt, nhà trường không nên bắt buộc học sinh phải sử dụng tài khoản cá nhân hoặc những công cụ chưa được rà soát.
Giáo viên không được tự ý ép học sinh đăng ký các ứng dụng khi chưa có thẩm định chuyên môn. Theo Công văn 5588/BGDĐT-GDPT, trường học phải bảo đảm quyền bảo vệ thông tin cho người học, không được biến công nghệ bên ngoài thành nghĩa vụ bắt buộc nếu các nền tảng số chưa qua quy trình sàng lọc chính thống.
Phân loại các giới hạn cho phép và chế tài ghi nhận theo quy định
Nhằm phân định ranh giới giữa việc ứng dụng hợp lệ và hành vi bị cấm, quy định thiết lập các tiêu chí phân loại cụ thể như sau:
| Hành vi xem xét | Căn cứ áp dụng | Đánh giá tính chất | Hệ quả thực tế |
|---|---|---|---|
| Nộp nguyên văn bài luận do AI viết | Theo Mục 5.2.3 | Gian lận trong thực hiện sản phẩm học tập | Bị xác định vi phạm quy chế học thuật |
| Chép trọn gói lời giải đề kiểm tra từ máy tính | Theo Mục 5.2.3 | Gian lận kết quả thi và kiểm tra định kỳ | Bị xử lý theo nội quy kiểm tra đánh giá |
| Ép học sinh tạo tài khoản cá nhân trên công cụ lạ | Theo Công văn 5588/BGDĐT-GDPT | Vượt quá thẩm quyền chỉ đạo chuyên môn | Nhà trường phải chấn chỉnh, bãi bỏ yêu cầu |
Đối tượng chịu ảnh hưởng và trách nhiệm thi hành văn bản
Theo Điều 3 Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT, trách nhiệm thi hành thuộc về Chánh Văn phòng, Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên cùng Thủ trưởng các đơn vị liên quan. Các đối tượng trong ngành giáo dục cần chủ động thực hiện ngay các phần việc sau:
- Học sinh: Tự thực hiện bài thi, đề kiểm tra; tuyệt đối không đưa sản phẩm của công nghệ vào thế chỗ kết quả học tập cá nhân theo Mục 5.2.3.
- Giáo viên: Thiết kế bài tập kiểm tra năng lực tư duy thực tế, không bắt buộc dùng công cụ số chưa kiểm định theo Công văn 5588/BGDĐT-GDPT.
- Cán bộ quản trị nhà trường: Rà soát danh mục nền tảng số được triển khai, bảo đảm an toàn dữ liệu học sinh theo Điều 1 Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT.
Tình huống minh họa về xử lý sai phạm trong nộp bài tập
Giả định trong đợt kiểm tra đánh giá, một học sinh nạp đề bài vào hệ sinh thái AI, sau đó chép toàn bộ văn bản phản hồi nộp cho giáo viên bộ môn. Đối chiếu quy định tại Mục 5.2.3, bài làm này bị xác định vi phạm liêm chính học thuật do sao chép nguyên văn sản phẩm của máy tính.
Ngược lại, nếu học sinh dùng công nghệ tra cứu tư liệu, chọn lọc dẫn chứng và tự trình bày bằng lập luận cá nhân thì không rơi vào điều cấm tại Mục 5.2.3. Sự phân định nằm ở việc có biến đổi sản phẩm của máy móc thành sản phẩm tự thân hay không.
Câu hỏi thường gặp
Dùng công cụ tự động làm bài luận rồi nộp tên mình có bị phạt không?
Hành vi dùng phần mềm viết toàn bộ bài luận rồi nhận là của mình bị xác định là hành vi gian lận học thuật theo Mục 5.2.3.
Trường học có được ép học sinh đăng ký dịch vụ công nghệ chưa duyệt không?
Không. Nhà trường không nên bắt buộc học sinh phải dùng tài khoản riêng hoặc những công cụ chưa qua rà soát theo Công văn 5588/BGDĐT-GDPT.
Văn bản chỉ đạo việc này đã có hiệu lực thi hành chưa?
Văn bản có hiệu lực từ ngày 12/11/2026 theo Điều 2 Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT, hiện tại đã chính thức áp dụng.
Hệ quả pháp lý khi vi phạm liêm chính trong học tập
Việc tôn trọng sự trung thực là nguyên tắc tối cao trong giáo dục. Người học và giáo viên cần đối chiếu văn bản gốc ban hành kèm Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT, theo dõi các hướng dẫn nghiệp vụ tiếp theo từ cơ quan quản lý để sử dụng công nghệ đúng giới hạn cho phép.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức