Công bố thông tin riêng tư của trẻ em từ đủ 7 tuổi cần ai đồng ý?
Theo tài liệu ban hành kèm Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT, việc công bố thông tin riêng tư của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên bắt buộc phải nhận được sự đồng thuận của cả trẻ em lẫn người đại diện theo pháp luật.
Mục lục nội dungThu gọn
Công bố thông tin riêng tư của trẻ em từ đủ 7 tuổi cần ai đồng ý? Câu trả lời theo quy định tại tài liệu ban hành kèm Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo là: bắt buộc phải có sự đồng ý của cả trẻ em và người đại diện theo pháp luật. Bất kỳ cá nhân, nhà trường, đơn vị truyền thông hay nền tảng mạng xã hội nào khi thu thập, xử lý nhằm tiết lộ thông tin đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của nhóm tuổi này đều không thể chỉ xin phép riêng phụ huynh hoặc tự ý đăng tải mà bỏ qua tiếng nói của chính đứa trẻ.
Nguyên tắc đồng thuận kép khi xử lý thông tin riêng tư của trẻ em
Tại Mục 1.2.2 tài liệu kèm theo Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT nêu rõ cơ chế bảo vệ đặc biệt đối với dữ liệu trẻ em: "khi dữ liệu được xử lý nhằm công bố hoặc tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên, phải có sự đồng ý của cả trẻ em và người đại diện theo pháp luật."
Quy định này thiết lập nguyên tắc kiểm soát kép. Trước đây, nhiều người mặc định rằng cha mẹ hoặc người giám hộ có toàn quyền quyết định việc chia sẻ mọi hình ảnh, kết quả học tập hay đời sống riêng của con cái. Tuy nhiên, căn cứ theo tài liệu ban hành kèm Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT, đối với trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên, trẻ đã bắt đầu hình thành nhận thức xã hội, có cảm nhận rõ ràng về danh dự, sự xấu hổ và quyền riêng tư cá nhân. Vì vậy, pháp luật quy định ý chí của trẻ em là một điều kiện độc lập, bắt buộc song hành cùng ý kiến của người đại diện.
Nếu người đại diện đồng ý nhưng trẻ em từ đủ 7 tuổi từ chối, việc công bố không được phép thực hiện. Ngược lại, nếu trẻ đồng ý hoặc tự đăng tải nhưng người đại diện không cho phép, việc tiết lộ thông tin đó vẫn vi phạm nguyên tắc bảo vệ quyền riêng tư. Chỉ khi cả hai chủ thể này cùng đưa ra sự đồng thuận rõ ràng, hành vi công bố mới bảo đảm giá trị pháp lý.
Phạm vi dữ liệu cá nhân của học sinh theo Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT
Để nhận diện các dữ liệu cần bảo vệ, tài liệu hướng dẫn kèm Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT phân định cụ thể những dạng dữ liệu cá nhân gắn liền với học sinh trong quá trình học tập, giao tiếp và sử dụng các dịch vụ số. Dữ liệu cá nhân của học sinh có thể bao gồm:
- Họ tên, ngày sinh của học sinh.
- Hình ảnh, video, âm thanh ghi nhận chân dung, sinh hoạt của học sinh.
- Thông tin liên hệ, bao gồm địa chỉ, số điện thoại cá nhân và gia đình.
- Tài khoản trực tuyến, lịch sử hoạt động, nội dung đã đăng tải hoặc vị trí địa lý.
- Thông tin học tập, bảng điểm, bài làm, hồ sơ theo dõi học tập và các loại dữ liệu khác có thể giúp xác định hoặc liên hệ tới một học sinh cụ thể.
Tài liệu nhấn mạnh học sinh chính là chủ thể dữ liệu cá nhân. Các thông tin này gắn liền với quyền nhân thân của các em, không phải là tài sản sở hữu riêng của nhà trường hay công cụ truyền thông tùy ý của cha mẹ và các đơn vị cung cấp dịch vụ số.
Quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư của trẻ em
Tại Mục 1.2.1 tài liệu kèm theo Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT khẳng định: "Trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư."
Bí mật cá nhân và đời sống riêng tư của trẻ không chỉ là các số liệu hành chính mà còn bao gồm những tâm tư, trao đổi cá nhân, thư tín, tin nhắn riêng tư, các biểu hiện cảm xúc và các biến cố xảy ra trong môi trường gia đình, lớp học. Việc bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào tự tiện ghi lại, chia sẻ, bình luận công khai mà không có sự cho phép đều cấu thành hành vi xâm phạm quyền bất khả xâm phạm của trẻ.
Theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 và Nghị định số 356/2025/NĐ-CP được dẫn chiếu trong tài liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, dữ liệu cá nhân chỉ được thu thập, xử lý trong phạm vi và vì mục đích cụ thể, rõ ràng; dữ liệu phải được bảo đảm tính chính xác, được bảo vệ bằng các biện pháp phù hợp và chỉ lưu trữ trong khoảng thời gian phù hợp với mục đích xử lý.
Hệ thống năm quyền cốt lõi của học sinh với tư cách chủ thể dữ liệu
Tài liệu ban hành kèm Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT xác định 5 quyền cơ bản và gần gũi nhất của học sinh đối với dữ liệu của mình:
| Tên quyền | Nội dung quy định | Cách thức thực hiện |
|---|---|---|
| 1. Quyền được biết | Học sinh có quyền biết ứng dụng, nền tảng học tập hoặc mạng xã hội đang thu thập những dữ liệu nào về mình, sử dụng vào mục đích gì, lưu trữ trong bao lâu và có chia sẻ cho bên khác hay không. | Đọc kỹ các nội dung chính về bảo vệ dữ liệu cá nhân trước khi đăng ký hoặc sử dụng dịch vụ số; không đồng ý khi chưa hiểu rõ. |
| 2. Quyền đồng ý hoặc không đồng ý | Học sinh có quyền cho phép hoặc từ chối việc xử lý dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đối với trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên, việc công bố/tiết lộ đời sống riêng tư phải có sự đồng ý của cả trẻ và người đại diện theo pháp luật. | Tự đưa ra quyết định hoặc thông qua cha mẹ, người đại diện theo pháp luật theo từng độ tuổi và từng loại dữ liệu. |
| 3. Quyền truy cập dữ liệu | Học sinh có quyền yêu cầu xem hoặc được cung cấp dữ liệu cá nhân mà một ứng dụng, nền tảng đang lưu trữ về mình (thông tin tài khoản, lịch sử hoạt động, hình ảnh, video, vị trí hoặc nội dung đã đăng tải). | Gửi yêu cầu trực tiếp trên hệ thống hoặc nhờ người đại diện yêu cầu nền tảng cung cấp dữ liệu. |
| 4. Quyền chỉnh sửa dữ liệu | Khi phát hiện dữ liệu cá nhân bị sai, thiếu hoặc không còn chính xác, học sinh có quyền yêu cầu chỉnh sửa, cập nhật. | Đề nghị nền tảng cập nhật lại (chẳng hạn đính chính ngày sinh bị sai để nền tảng xác định đúng độ tuổi và áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp). |
| 5. Quyền yêu cầu xóa dữ liệu | Học sinh có quyền yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân trong những trường hợp pháp luật cho phép (như khi không còn sử dụng ứng dụng hoặc mục đích thu thập dữ liệu đã hoàn thành). | Tự thực hiện yêu cầu xóa hoặc đề nghị cha mẹ, người đại diện theo pháp luật hỗ trợ thực hiện. |
Ai bị ảnh hưởng và cần làm gì để tuân thủ đúng quy định?
Việc áp dụng nguyên tắc đồng thuận kép tại Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT tác động trực tiếp tới bốn nhóm đối tượng chính trong đời sống học đường và không gian mạng:
1. Cha mẹ và người đại diện theo pháp luật
Cha mẹ cần từ bỏ thói quen tự ý chia sẻ hình ảnh sinh hoạt, bảng điểm, bài kiểm tra, video quay cảnh riêng tư của con từ đủ 7 tuổi trở lên lên mạng xã hội. Trước khi đăng tải bất kỳ thông tin nào, phụ huynh cần hỏi ý kiến con, tôn trọng cảm xúc và mong muốn của con. Đồng thời, cha mẹ giữ vai trò người đồng kiểm duyệt, hỗ trợ con yêu cầu nền tảng xóa bỏ các thông tin không phù hợp hoặc sửa chữa dữ liệu sai lệch.
2. Nhà trường, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục
Nhà trường khi tổ chức các hoạt động giáo dục, thi cử, khen thưởng hoặc kỷ luật phải rà soát quy trình đăng tải thông tin trên cổng thông tin điện tử, bảng tin, trang mạng xã hội của trường. Không được tự ý công khai thông tin học tập, hoàn cảnh khó khăn hay hình ảnh đời sống riêng của học sinh từ đủ 7 tuổi trở lên khi chưa có phiếu đồng thuận của cả học sinh và phụ huynh. Nhà trường cần hướng dẫn học sinh đọc kỹ điều khoản dữ liệu trên các phần mềm dạy học trực tuyến.
3. Đơn vị truyền thông và người sáng tạo nội dung
Phóng viên, biên tập viên, nhà sáng tạo nội dung mạng xã hội (YouTuber, TikToker) khi thực hiện các phóng sự, video, bài viết có nội dung liên quan tới đời sống riêng tư của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên phải thu thập văn bản hoặc bằng chứng ghi nhận sự đồng thuận rõ ràng của cả trẻ và người đại diện theo pháp luật. Tuyệt đối không phỏng vấn sâu, không tiết lộ danh tính, hình ảnh, hoàn cảnh gia đình của trẻ khi chưa có đầy đủ hai sự chấp thuận này.
4. Doanh nghiệp công nghệ và nhà cung cấp nền tảng số
Các ứng dụng học tập trực tuyến, mạng xã hội, trò chơi điện tử phải thiết kế cơ chế minh bạch theo Quyền được biết: thông báo rõ mục đích thu thập dữ liệu, thời hạn lưu trữ, bên tiếp nhận dữ liệu. Giao diện phải cung cấp công cụ kỹ thuật để học sinh và người đại diện thực hiện quyền truy cập, chỉnh sửa ngày sinh, rút lại sự đồng ý hoặc gửi yêu cầu xóa dữ liệu khi ngừng sử dụng dịch vụ.
Trách nhiệm của chính học sinh trong bảo vệ dữ liệu cá nhân
Không chỉ thụ hưởng các quyền được pháp luật bảo vệ, tài liệu kèm theo Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT nêu rõ học sinh cũng có trách nhiệm tự bảo vệ dữ liệu của mình và tôn trọng dữ liệu của người khác theo Điều 4 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 số 91/2025/QH15.
Cụ thể, trách nhiệm tự bảo vệ dữ liệu cá nhân đòi hỏi học sinh:
- Chủ động bảo vệ thông tin cá nhân trong toàn bộ quá trình học tập, giao tiếp và tham gia các dịch vụ số.
- Không tùy tiện công khai địa chỉ nhà ở, số điện thoại, tài khoản cá nhân, hình ảnh riêng tư trên Internet.
- Chủ động tìm hiểu thông tin được thu thập nhằm mục đích gì trước khi nhấn nút đồng ý tham gia ứng dụng.
- Tôn trọng dữ liệu của người khác: không tùy tiện đăng tải, chuyển tiếp, phát tán hình ảnh hoặc thông tin đời sống riêng tư của bạn bè, thầy cô hay người khác khi chưa được cho phép.
- Khi phát hiện dữ liệu cá nhân của mình hoặc bạn bè bị sử dụng không phù hợp, bị lộ lọt hoặc đe dọa, học sinh cần tìm kiếm ngay sự hỗ trợ của cha mẹ, thầy cô giáo hoặc người có trách nhiệm.
Câu hỏi thường gặp về bảo vệ thông tin riêng tư của trẻ em
Trẻ em dưới 7 tuổi thì việc công bố thông tin do ai quyết định?
Theo tài liệu ban hành kèm Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT, quy định bắt buộc phải có sự đồng ý của cả trẻ em và người đại diện áp dụng đối với trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên. Đối với trẻ dưới độ tuổi này, các quyền liên quan đến dữ liệu cá nhân do cha mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật thực hiện theo quy định chung.
Học sinh có quyền yêu cầu xóa dữ liệu của mình trên ứng dụng học tập không?
Có. Theo tài liệu ban hành kèm Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT, học sinh có Quyền yêu cầu xóa dữ liệu trong những trường hợp pháp luật cho phép, chẳng hạn như khi không còn sử dụng ứng dụng hoặc khi mục đích thu thập dữ liệu đã hoàn thành. Nếu chưa thể tự thao tác kỹ thuật, học sinh có quyền đề nghị cha mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật hỗ trợ gửi yêu cầu xóa.
Nếu nền tảng số ghi nhận sai ngày sinh của học sinh thì xử lý thế nào?
Căn cứ Quyền chỉnh sửa dữ liệu được nêu trong tài liệu kèm Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT, học sinh có quyền yêu cầu nền tảng chỉnh sửa lại ngày sinh cho chính xác. Việc cập nhật đúng ngày sinh có ý nghĩa then chốt để nền tảng nhận diện chuẩn xác độ tuổi của học sinh, từ đó kích hoạt và áp dụng đầy đủ các biện pháp bảo vệ pháp lý phù hợp với lứa tuổi.
Lời kết và khuyến nghị cho bạn đọc
Quy định tại tài liệu ban hành kèm Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT khẳng định rõ ràng nguyên tắc: việc công bố hoặc tiết lộ thông tin đời sống riêng tư của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên bắt buộc phải có sự đồng ý đồng thời của cả trẻ em và người đại diện theo pháp luật. Đây là bước tiến quan trọng nhằm bảo đảm quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, danh dự và nhân phẩm của trẻ em trên không gian số.
Người đọc là phụ huynh, nhà trường, cơ quan truyền thông và các tổ chức xử lý dữ liệu cần rà soát lại toàn bộ quy trình thu thập, đăng tải dữ liệu học sinh hiện tại để đối chiếu với văn bản gốc Quyết định 3307/QĐ-BGDĐT. Trong các hoạt động truyền thông hoặc xử lý dữ liệu phức tạp, các bên nên tham khảo thêm tư vấn pháp lý chuyên sâu để bảo đảm tuân thủ trọn vẹn quy định pháp luật và tôn trọng tối đa quyền cá nhân của học sinh.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức