Doanh nghiệp phải trả chi phí khám sức khỏe định kỳ cho lao động

Vấn đề bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho lực lượng lao động tiếp tục được củng cố chặt chẽ thông qua các quy định pháp luật chuyên ngành. Theo điểm a khoản 2 Điều 27, người sử dụng lao động có trách nhiệm trực tiếp trong việc bảo đảm quyền lợi khám sức khỏe định kỳ cho nhân sự, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp trong công tác chăm sóc sức khỏe dự phòng.

Nghĩa vụ chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ của người sử dụng lao động

Trách nhiệm bảo đảm nguồn lực tài chính cho hoạt động khám sức khỏe của người lao động được quy định cụ thể tại điểm a khoản 2 Điều 27: "Người sử dụng lao động chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ cho người lao động theo quy định pháp luật về lao động, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động;". Quy định này khẳng định nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp đối với sức khỏe của nhân viên.

Theo khoản 2 Điều 1, đối tượng áp dụng bao gồm toàn bộ cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tại Việt Nam. Do đó, mọi đơn vị sử dụng lao động, bất kể quy mô hay loại hình sở hữu, đều thuộc diện chịu sự điều chỉnh của quy định này. Doanh nghiệp không thể chuyển giao gánh nặng tài chính này sang cho người lao động hoặc khấu trừ trái phép vào thu nhập của nhân sự.

Cơ cấu nguồn kinh phí khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc

Theo khoản 1 Điều 27, người dân được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên. Để bảo đảm chính sách này được vận hành thống nhất, theo khoản 2 Điều 27, nguồn kinh phí chi trả cho hoạt động khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc bao gồm 6 nhóm nguồn lực cụ thể:

Sự phân định rõ ràng các nguồn kinh phí tại khoản 2 Điều 27 cho thấy trách nhiệm tài chính của người sử dụng lao động được tách biệt độc lập với nguồn ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm y tế, gắn liền trực tiếp với nghĩa vụ quản trị nhân sự tại đơn vị.

Ý nghĩa đối với hoạt động y tế dự phòng và quản trị doanh nghiệp

Theo khoản 1 Điều 2, phòng bệnh được xác định là hoạt động y tế dự phòng nhằm ngăn ngừa sự phát sinh, ngăn chặn sự lây lan, tiến triển, giảm thiểu hậu quả của bệnh và nâng cao sức khỏe cá nhân, cộng đồng. Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ khám sức khỏe định kỳ theo điểm a khoản 2 Điều 27 không đơn thuần là thủ tục hành chính, mà là biện pháp thiết thực giúp phát hiện sớm các nguy cơ sức khỏe, bảo đảm năng suất lao động và duy trì môi trường làm việc an toàn.

Hơn nữa, theo khoản 1 Điều 1, phạm vi điều chỉnh bao quát nhiều lĩnh vực trọng yếu bao gồm: phòng, chống bệnh truyền nhiễm; phòng, chống bệnh không lây nhiễm; phòng, chống rối loạn tâm thần; dinh dưỡng trong phòng bệnh; và điều kiện bảo đảm để phòng bệnh. Việc doanh nghiệp chủ động phối hợp với các cơ sở y tế dự phòng (được giải thích tại khoản 3 Điều 2) để tổ chức khám sức khỏe sẽ hỗ trợ toàn diện công tác giám sát trong phòng bệnh theo khoản 4 Điều 2.

Gợi ý chuẩn bị cho bộ phận nhân sự và người sử dụng lao động

Để bảo đảm tuân thủ đầy đủ và hạn chế rủi ro pháp lý, người sử dụng lao động cùng cán bộ phụ trách nhân sự cần chủ động thực hiện các bước chuẩn bị sau:

• Lập dự toán ngân sách định kỳ: Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 27, doanh nghiệp phải chủ động phân bổ nguồn kinh phí hàng năm để chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ cho toàn bộ người lao động theo quy định pháp luật về lao động, an toàn, vệ sinh lao động.
• Cập nhật hướng dẫn của Chính phủ: Theo dõi quy định của Chính phủ theo khoản 3 Điều 27 về phạm vi, đối tượng, lộ trình ưu tiên và cơ sở tổ chức khám để lựa chọn đơn vị y tế phù hợp.
• Bảo đảm quyền lợi người lao động: Thực hiện đầy đủ chính sách nhằm bảo đảm người lao động được kiểm tra sức khỏe ít nhất mỗi năm một lần theo định hướng tại khoản 1 Điều 27.