Doanh nghiệp xăng dầu tự quyết giá bán nhưng không vượt mức trần
Theo Văn bản 9315/BCT-TTTN của Bộ Công Thương, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối xăng dầu được tự quyết định giá bán nhưng không vượt trần quy định, đồng thời chịu sự kiểm tra nghiêm ngặt về nguồn cung.
Mục lục nội dungThu gọn
Tại Văn bản 9315/BCT-TTTN ban hành ngày 05/11/2026, cơ quan điều hành đã đưa ra cơ chế quản lý giá bán lẻ gắn liền với trách nhiệm cung ứng. Theo đó, các thương nhân phân phối và đầu mối được quyền tự quyết giá bán trong biên độ cho phép, nhưng tuyệt đối không được vượt qua ngưỡng giá trần do liên Bộ quy định, đồng thời phải chịu sự giám sát toàn diện về nghĩa vụ duy trì nguồn hàng trên thị trường.
Khung giá trần và cơ chế trích lập Quỹ Bình ổn giá đang áp dụng
Căn cứ theo Mục 2 của văn bản điều hành, mức giá bán tối đa đối với các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường đã chính thức có hiệu lực và tiếp tục được áp dụng cho đến trước kỳ điều hành kế tiếp. Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu được quyền chủ động xây dựng bảng giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình, song trần giá bắt buộc không được vượt qua các ngưỡng cụ thể đã được công bố.
Cụ thể, theo Mục 1 và Mục 2, cấu cấu giá cơ sở kỳ này được xác lập sau khi thực hiện trích lập và chi Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tạm ứng của ngân sách nhà nước. Mức trần giá và mức trích lập đối với từng mặt hàng nhiên liệu được quy định chi tiết trong bảng dưới đây:
| Mặt hàng xăng dầu | Mức giá bán trần (theo Mục 2) | Trích lập Quỹ BOG (theo Điểm 1.1 Mục 1) | Chi Quỹ BOG (theo Điểm 1.2 Mục 1) |
|---|---|---|---|
| Xăng E5RON92 | Không cao hơn 20.898 đồng/lít | 700 đồng/lít (xăng sinh học) | 0 đồng/lít |
| Xăng E10RON95-III | Không cao hơn 21.156 đồng/lít | 700 đồng/lít (xăng sinh học) | 0 đồng/lít |
| Dầu điêzen 0.05S | Không cao hơn 28.696 đồng/lít | 0 đồng/lít | 0 đồng/lít |
| Dầu madút 180CST 3.5S | Không cao hơn 22.005 đồng/kg | 500 đồng/kg | 0 đồng/kg |
Theo Điểm 1.2 Mục 1, mức chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá đối với toàn bộ các chủng loại nhiên liệu nêu trên đều được ấn định ở mức 0 đồng/lít hoặc 0 đồng/kg. Mức trích lập và chi sử dụng này đã chính thức áp dụng từ 15 giờ 00 phút ngày 05/11/2026 theo Mục 3, đòi hỏi doanh nghiệp phải hạch toán chính xác dòng tiền trích lập vào tài khoản quỹ tại các ngân hàng thương mại được chỉ định theo nơi nhận của văn bản.
Biến động giá thành phẩm thế giới và căn cứ xác lập biên độ điều hành
Việc định hình trần giá bán lẻ trong nước xuất phát trực tiếp từ biến động trên thị trường quốc tế giữa hai kỳ công bố. Theo số liệu thống kê giá thành phẩm xăng dầu thế giới giữa 02 kỳ công bố từ ngày 03/11/2026 đến ngày 04/11/2026 được ban hành kèm theo văn bản, giá các mặt hàng nhiên liệu thế giới có sự chênh lệch rõ rệt giữa các phiên giao dịch.
Số liệu từ bảng thống kê giá thế giới thể hiện diễn biến chi tiết như sau:
| Ngày | X92 (USD/thùng) | X95 (USD/thùng) | DO 0,05 (USD/thùng) | FO 3,5S (USD/tấn) | VCB mua CK (VNĐ/USD) | VCB bán (VNĐ/USD) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 03/11/2026 | 114,280 | 115,530 | 164,080 | 759,100 | 25.640 | 25.960 |
| 04/11/2026 | 110,950 | 112,200 | 163,110 | 706,470 | 25.640 | 25.910 |
| Bình quân | 112,615 | 113,865 | 163,595 | 732,785 | 25.640 | 25.935 |
Căn cứ dữ liệu bình quân, giá X92 đứng ở mức 112,615 USD/thùng, X95 đạt 113,865 USD/thùng, Dầu điêzen 0.05S bình quân ở mức 163,595 USD/thùng và Dầu madút 3,5S ở mức 732,785 USD/tấn. Cùng với đó, tỷ giá bán ngoại tệ của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCB) bình quân ghi nhận ở mức 25.935 VNĐ/USD (trong đó ngày 03/11/2026 là 25.960 VNĐ/USD và ngày 04/11/2026 là 25.910 VNĐ/USD), còn tỷ giá mua chuyển khoản ổn định ở mức 25.640 VNĐ/USD cho cả hai ngày tính toán.
Sự biến động giảm của giá thành phẩm thế giới giữa ngày 03/11/2026 và ngày 04/11/2026 tạo cơ sở kỹ thuật để liên Bộ xác lập mức giá trần tại Mục 2, đồng thời xác định mức trích Quỹ Bình ổn giá đối với xăng sinh học ở mức 700 đồng/lít và dầu madút ở mức 500 đồng/kg theo Điểm 1.1 Mục 1.
Quyền tự quyết giá bán của thương nhân đầu mối và phân phối
Quy định trao quyền chủ động cho doanh nghiệp được nêu rõ tại Mục 3 của văn bản. Cụ thể, kể từ thời điểm 15 giờ 00 phút ngày 05/11/2026 cho đến trước ngày Bộ Công Thương thông báo giá bán xăng dầu tiếp theo, việc điều chỉnh giá bán các mặt hàng xăng dầu do thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu tự quyết định.
Quyền định đoạt mức giá này không mang tính vô điều kiện mà phải tuân thủ nghiêm ngặt hai ranh giới pháp lý:
- Không được vượt quá mức giá bán tối đa đã quy định tại Mục 2 đối với từng chủng loại sản phẩm xăng dầu phổ biến.
- Phải bảo đảm phù hợp với các quy định khung tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP, Nghị định số 95/2021/NĐ-CP và Nghị định số 80/2023/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu.
Thời hạn điều chỉnh giá của các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được ấn định theo Mục 3 là không được muộn hơn 15 giờ 00 phút ngày 05/11/2026. Sau thời điểm mốc này, trong suốt chu kỳ điều hành cho đến trước đợt thông báo giá tiếp theo của cơ quan có thẩm quyền, doanh nghiệp được linh hoạt điều chỉnh giá trong phạm vi trần nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành và tính cạnh tranh trên thị trường.
Giám sát nguồn cung và nghĩa vụ báo cáo hai Bộ
Đi kèm với cơ chế cho phép linh hoạt về giá là yêu cầu kiểm soát gắt gao về nguồn cung nhiên liệu. Theo Mục 4, Bộ Công Thương khẳng định sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường của các thương nhân kinh doanh xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nếu có.
Doanh nghiệp phân phối và đầu mối không chỉ chịu trách nhiệm nội bộ về nguồn hàng mà còn phải chấp hành nghĩa vụ thủ tục hành chính tại Mục 4: thông báo các thương nhân biết, thực hiện và báo cáo tình hình thực hiện về Bộ Công Thương cùng Bộ Tài chính để phục vụ công tác giám sát liên ngành.
Văn bản điều hành đồng thời được gửi tới nhiều cơ quan chuyên trách gồm Cục Quản lý giá thuộc Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam và các ngân hàng thương mại nơi thương nhân mở tài khoản Quỹ Bình ổn giá. Mạng lưới tiếp nhận này đảm bảo dòng tiền trích lập và diễn biến phân phối hàng hóa được giám sát chặt chẽ từ trung ương đến địa phương.
Tình huống minh họa: Thiết lập giá bán và trích lập Quỹ BOG
Để hiểu rõ cách thức vận hành cơ chế quản lý, xem xét trường hợp thực tế của một thương nhân kinh doanh xăng dầu đầu mối đang cung ứng các mặt hàng ra thị trường căn cứ trên các mốc số liệu tại văn bản:
- Mặt hàng Xăng E5RON92: Theo Điểm 1.1 Mục 1, doanh nghiệp thực hiện trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu 700 đồng/lít từ nguồn tạm ứng ngân sách nhà nước; mức chi sử dụng theo Điểm 1.2 Mục 1 là 0 đồng/lít. Sau khi hoàn tất trích lập, thương nhân có thể niêm yết mức giá bán là 20.850 đồng/lít hoặc 20.898 đồng/lít, nhưng nếu niêm yết 20.900 đồng/lít sẽ vi phạm quy định trần giá tại Mục 2.
- Mặt hàng Dầu điêzen 0.05S: Theo Điểm 1.1 và Điểm 1.2 Mục 1, mức trích lập là 0 đồng/lít và mức chi sử dụng là 0 đồng/lít. Doanh nghiệp được ấn định mức giá bán tùy chọn nhưng tối đa không quá 28.696 đồng/lít theo Mục 2. Mức trần này phản ánh mức giá bình quân thế giới đạt 163,595 USD/thùng ghi nhận giữa hai ngày 03/11/2026 và 04/11/2026.
- Mặt hàng Dầu madút 180CST 3.5S: Mức trích lập quỹ theo Điểm 1.1 Mục 1 là 500 đồng/kg, mức chi theo Điểm 1.2 Mục 1 là 0 đồng/kg. Mức trần giá tối đa thương nhân được áp dụng là 22.005 đồng/kg theo quy định tại Mục 2.
Qua tình huống nêu trên, tính tự quyết của doanh nghiệp gắn liền với nghĩa vụ hạch toán đúng số tiền trích Quỹ Bình ổn giá và bảo đảm mức niêm yết bán ra không vượt trần biên độ.
Trách nhiệm của thương nhân đầu mối và phân phối
Đối với cộng đồng doanh nghiệp xăng dầu chịu sự điều chỉnh của văn bản, các đơn vị cần rà soát và thực hiện đầy đủ chuỗi nhiệm vụ sau:
- Kiểm soát giá bán lẻ: Rà soát toàn bộ các điểm bán lẻ, trạm xăng dầu trực thuộc hoặc thuộc kênh phân phối, đảm bảo không có bất kỳ điểm bán nào vượt ngưỡng 20.898 đồng/lít với Xăng E5RON92, 21.156 đồng/lít với Xăng E10RON95-III, 28.696 đồng/lít với Dầu điêzen 0.05S và 22.005 đồng/kg với Dầu madút 180CST 3.5S theo Mục 2.
- Thực hiện nghĩa vụ Quỹ BOG: Trích nộp Quỹ Bình ổn giá nghiêm túc theo Điểm 1.1 Mục 1 (700 đồng/lít với xăng sinh học, 500 đồng/kg với dầu madút, 0 đồng đối với dầu điêzen) áp dụng từ 15 giờ 00 phút ngày 05/11/2026 theo Mục 3.
- Bảo đảm nguồn cung thị trường: Duy trì liên tục hoạt động xuất bán, dự trữ và cung ứng, không để xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn hàng nhằm tránh bị xử lý nghiêm theo Mục 4.
- Chấp hành chế độ báo cáo: Hoàn thiện báo cáo tình hình thực hiện gửi đồng thời về Bộ Công Thương và Bộ Tài chính theo Mục 4 để phục vụ hoạt động giám sát.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp có được bán giá cao hơn mức trần tại Mục 2 không?
Không. Căn cứ Mục 2, mức giá công bố là mức tối đa không được vượt qua. Bán cao hơn 20.898 đồng/lít đối với Xăng E5RON92 hay 21.156 đồng/lít đối với Xăng E10RON95-III là hành vi vi phạm trần giá điều hành.
Quyền tự quyết định giá bán của doanh nghiệp có hiệu lực trong bao lâu?
Căn cứ Mục 3, quyền điều chỉnh giá do thương nhân đầu mối và phân phối quyết định áp dụng kể từ 15 giờ 00 phút ngày 05/11/2026 cho đến trước ngày Bộ Công Thương ban hành thông báo giá bán xăng dầu tiếp theo.
Mức trích lập Quỹ Bình ổn giá kỳ này được lấy từ nguồn nào?
Theo Điểm 1.1 Mục 1, nguồn trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu kỳ điều hành này là nguồn tạm ứng từ ngân sách nhà nước, với mức trích cụ thể là 700 đồng/lít cho xăng sinh học và 500 đồng/kg cho dầu madút.
Cơ quan nào có thẩm quyền kiểm tra việc cung ứng xăng dầu của doanh nghiệp?
Theo Mục 4, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường và xử lý nghiêm các vi phạm phát sinh.
Khuyến nghị tuân thủ đối với doanh nghiệp xăng dầu
Cơ chế điều hành hiện tại tạo dư địa cho doanh nghiệp chủ động xây dựng phương án kinh doanh nhưng đi kèm áp lực tuân thủ rất cao. Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối cần thường xuyên kiểm tra hiệu lực văn bản điều hành, chủ động đối chiếu văn bản gốc số 9315/BCT-TTTN để nắm bắt kịp thời các mốc thời gian áp dụng, định mức trích lập Quỹ Bình ổn giá và mức giá bán tối đa cho phép.
Bên cạnh việc theo dõi biến động thị trường và thông báo kế tiếp từ Bộ Công Thương, các doanh nghiệp cần tham khảo tư vấn pháp lý khi cần thiết nhằm hoàn thiện quy trình định giá nội bộ, bảo đảm hồ sơ báo cáo liên Bộ đầy đủ và phòng ngừa triệt để các rủi ro pháp lý liên quan đến kiểm tra nguồn cung hàng hóa trên thị trường.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức