Hải quan được chủ động dừng thông quan khi nghi ngờ hàng giả mạo sở hữu trí tuệ
Luật 11/2026/QH16 trao quyền cho cơ quan hải quan chủ động tạm dừng thủ tục kiểm tra, giám sát nếu phát hiện căn cứ rõ ràng nghi ngờ hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh giả mạo sở hữu trí tuệ.
Mục lục nội dungThu gọn
Thẩm quyền chủ động ngăn chặn hàng giả mạo tại cửa khẩu
Quy định tại điểm g khoản 1 Điều 2 Luật 11/2026/QH16 (sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 2 Điều 216 Luật Sở hữu trí tuệ) xác lập cơ chế hành động trực tiếp cho lực lượng kiểm soát biên giới. Theo điểm g khoản 1 Điều 2, cơ quan hải quan chủ động thực hiện tạm dừng làm thủ tục nếu trong quá trình kiểm tra, giám sát và kiểm soát phát hiện căn cứ rõ ràng để nghi ngờ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh là hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ.
Khoản 22 Điều 1 Luật 11/2026/QH16 sửa đổi Điều 73 Luật Hải quan cũng tái khẳng định quyền hạn này: cơ quan hải quan chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan khi phát hiện căn cứ rõ ràng nghi ngờ hàng hóa vi phạm.
So sánh hai cơ chế tạm dừng làm thủ tục hải quan
Luật 11/2026/QH16 phân định rõ hai hình thức xử lý khi kiểm soát hàng hóa liên quan quyền sở hữu trí tuệ tại cửa khẩu:
| Tiêu chí | Hải quan chủ động tạm dừng | Tạm dừng theo yêu cầu của chủ thể quyền |
|---|---|---|
| Căn cứ pháp lý | Điểm g khoản 1 Điều 2 và khoản 22 Điều 1 Luật 11/2026/QH16 | Khoản 22 Điều 1 Luật 11/2026/QH16 (sửa đổi khoản 2 Điều 73 Luật Hải quan) |
| Điều kiện kích hoạt | Cơ quan hải quan phát hiện căn cứ rõ ràng nghi ngờ hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ | Chủ thể quyền hoặc người đại diện nộp đơn đề nghị, cung cấp bằng chứng sở hữu và bằng chứng xâm phạm |
| Nghĩa vụ tài chính bảo đảm | Không yêu cầu chủ thể quyền nộp tiền bảo lãnh trước | Bắt buộc nộp một khoản tiền hoặc chứng từ bảo lãnh của tổ chức tín dụng để bảo đảm bồi thường thiệt hại |
| Thời hạn xử lý tiếp theo | 10 ngày làm việc kể từ ngày thông báo để khởi kiện hoặc thụ lý vi phạm hành chính (theo khoản 1 Điều 2) | Áp dụng theo thủ tục tiếp nhận yêu cầu và xử lý đơn đề nghị |
Trách nhiệm thông báo và thời hạn 10 ngày làm việc
Quy trình sau khi cơ quan chức năng kích hoạt biện pháp can thiệp được định danh cụ thể tại khoản 1 Điều 2 Luật 11/2026/QH16 (sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 218 Luật Sở hữu trí tuệ):
- Cơ quan hải quan thông báo ngay cho chủ thể quyền sở hữu trí tuệ nếu có thông tin liên hệ.
- Thông báo ngay cho người nhập khẩu, người xuất khẩu hoặc người thực hiện dịch vụ quá cảnh về việc tạm dừng.
- Thời hạn xử lý là 10 ngày làm việc kể từ ngày thông báo. Hết thời hạn này, nếu chủ thể quyền không khởi kiện dân sự và cơ quan hải quan không thụ lý vụ việc theo thủ tục xử lý vi phạm hành chính, cơ quan hải quan tiếp tục làm thủ tục thông quan cho lô hàng.
Phạm vi loại trừ và thủ tục đăng ký giám sát dài hạn
Theo khoản 22 Điều 1 Luật 11/2026/QH16 (sửa đổi khoản 3 Điều 73 Luật Hải quan), biện pháp tạm dừng làm thủ tục đối với hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không áp dụng đối với:
- Hàng hóa viện trợ nhân đạo.
- Tài sản di chuyển.
- Hàng hóa hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ.
- Hành lý, quà biếu, quà tặng trong tiêu chuẩn miễn thuế.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức