Khắc phục xong toàn bộ thiệt hại kinh tế có thoát trách nhiệm hình sự?

Khắc phục xong toàn bộ thiệt hại kinh tế có thoát trách nhiệm hình sự?

Câu trả lời là không mặc nhiên thoát trách nhiệm hình sự nếu chỉ bồi thường thiệt hại đơn thuần. Theo quy định, việc nộp lại toàn bộ tiền hoặc bồi thường thiệt hại tài sản chỉ là một trong các điều kiện bắt buộc, không phải là căn cứ duy nhất để miễn truy cứu trách nhiệm hình sự.

Chỉ bồi thường thiệt hại là chưa đủ

Nhiều tổ chức, cá nhân cho rằng khi xảy ra sai phạm trong hoạt động kinh doanh hay điều hành kinh tế, chỉ cần nộp đủ tiền khắc phục hậu quả là sẽ không bị xử lý hình sự. Tuy nhiên, căn cứ theo Điều 5, cơ quan tiến hành tố tụng chỉ không truy cứu trách nhiệm hình sự khi đáp ứng đầy đủ đồng thời tất cả các tiêu chí luật định.

Trường hợp đối tượng vi phạm khắc phục xong toàn bộ hậu quả nhưng có hành vi tham nhũng, hoặc vi phạm không vì lợi ích chung, người thực hiện hành vi vi phạm vẫn bị xử lý theo chế tài hình sự nghiêm minh.

5 điều kiện đồng thời để không bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Theo Điều 5, cơ quan tiến hành tố tụng không truy cứu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện sau đây:

Như vậy, theo khoản 5 Điều 5, việc khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại là điều kiện bắt buộc đối với trường hợp có gây thất thoát, lãng phí tài sản. Nếu thiếu bất kỳ điều kiện nào trong số 5 tiêu chí trên, cơ quan tố tụng không thể áp dụng chính sách miễn truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định này.

Xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng

Mặc dù đặt ra các tiêu chí khắt khe để miễn truy cứu trách nhiệm hình sự, pháp luật vẫn bảo đảm sự phân hóa rành mạch giữa các loại chế tài. Theo khoản 3 Điều 3, cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng các nguyên tắc sau:

• Phân định rõ giữa trách nhiệm hình sự với trách nhiệm hành chính, trách nhiệm dân sự; giữa trách nhiệm hành chính với trách nhiệm dân sự; giữa trách nhiệm của pháp nhân với trách nhiệm của cá nhân.
• Xử lý nghiêm hành vi tham nhũng.
• Khoan hồng, giảm nhẹ các hành vi vi phạm nhưng vì lợi ích chung, không tham nhũng, đã chủ động khắc phục hậu quả thiệt hại.
• Ưu tiên áp dụng các biện pháp kinh tế, dân sự, hành chính.
• Xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng.

Đồng thời, theo khoản 2 Điều 3, quá trình xử lý bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ vai trò, động cơ, mục đích của người vi phạm, bối cảnh lịch sử cụ thể, hậu quả thiệt hại, kết quả khắc phục hậu quả thiệt hại và hiệu quả về chính trị, kinh tế - xã hội để xử lý phù hợp.

Phạm vi xử lý đối với các bản án đã có hiệu lực

Đối với các vụ việc đã xét xử, theo khoản 5 Điều 3, quy định này không áp dụng để xem xét lại bản án hình sự, quyết định xử lý kỷ luật đã có hiệu lực pháp luật. Tuy nhiên, đối với các trường hợp đã bị xử lý hình sự, nếu có đủ điều kiện thì được xem xét hoãn, tạm đình chỉ chấp hành hình phạt, miễn, giảm hình phạt, xóa án tích theo quy định.