Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Kinh doanh sàn dữ liệu không phép bị phạt tới 80 triệu đồng

Theo Nghị định 363/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu không có giấy chứng nhận đủ điều kiện hoặc giấy phép hết hiệu lực bị phạt tiền tới 80.000.000 đồng và buộc nộp lại giấy chứng nhận.

Mục lục nội dungThu gọn

Doanh nghiệp vận hành hạ tầng số đang đối mặt với những yêu cầu pháp lý chặt chẽ. Theo Nghị định 363/2026/NĐ-CP, hành vi kinh doanh sàn dữ liệu không phép hoặc tiếp tục vận hành khi giấy phép đã hết hiệu lực có thể bị xử phạt tiền lên tới 80.000.000 đồng, đồng thời chịu biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt. Đây là khung chế tài tác động trực tiếp tới các đơn vị kinh doanh dịch vụ dữ liệu, đòi hỏi sự rà soát toàn diện về hồ sơ pháp lý và quy trình vận hành kỹ thuật.

Khung phạt 60 đến 80 triệu đồng với hành vi kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu trái phép

Nhóm chế tài nghiêm khắc nhất đối với tư cách hoạt động của sàn dữ liệu được xác định tại khoản 3 Điều 23 Nghị định 363/2026/NĐ-CP. Cụ thể, theo điểm a khoản 3 Điều 23, hành vi kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu mà không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu theo quy định hoặc hoạt động khi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu đã hết hiệu lực sẽ bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng.

Không chỉ dừng lại ở hành vi vận hành không phép, khung phạt từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng này còn áp dụng đối với hàng loạt hành vi vi phạm nghiêm trọng khác về tính pháp lý của giấy phép và quy trình giao dịch đặc thù. Căn cứ điểm b khoản 3 Điều 23, doanh nghiệp tiếp tục cung cấp dịch vụ sàn dữ liệu khi đã bị cơ quan có thẩm quyền quyết định đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu cũng chịu mức phạt này. Theo điểm c khoản 3 Điều 23, việc sử dụng sai mục đích, phạm vi Giấy chứng nhận đã được cấp, hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ ngoài phạm vi, loại hình, đối tượng, sản phẩm, dịch vụ đã được phê duyệt cũng bị phạt tới 80.000.000 đồng.

Theo điểm d khoản 3 Điều 23, hành vi cố ý lập hồ sơ đề nghị cấp, cấp lại, cấp đổi Giấy chứng nhận bằng tài liệu giả mạo, tài liệu sai sự thật nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự bị xử phạt từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng. Ngoài ra, theo điểm đ khoản 3 Điều 23, việc không nộp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu cho cơ quan có thẩm quyền sau khi có quyết định thu hồi cũng nằm trong khung phạt tiền này.

Khung xử phạt tại khoản 3 Điều 23 còn áp dụng cho sai phạm trong tổ chức đấu giá và thử nghiệm dữ liệu. Điển hình như hành vi tổ chức đấu giá khi không đáp ứng điều kiện hoặc ký hợp đồng với tổ chức không đủ điều kiện hành nghề đấu giá tài sản theo điểm e; không thiết lập, vận hành hệ thống kỹ thuật phục vụ đấu giá bảo đảm ghi nhận trung thực giá và thời điểm gửi giá theo điểm g; không từ chối tổ chức đấu giá đối với dữ liệu chưa được phép giao dịch theo điểm h; không thiết kế môi trường thử nghiệm tách biệt theo điểm i; không xóa dữ liệu thử nghiệm trong 24 giờ sau khi kết thúc theo điểm k; không kiểm tra kỹ thuật kết quả đầu ra theo điểm l; không ghi nhận, lưu vết giao dịch tối thiểu 10 năm theo điểm m; hoặc không cấp Văn bản xác nhận quyền khai thác, sử dụng dữ liệu và không kết nối với Sàn dữ liệu quốc gia theo điểm n khoản 3 Điều 23.

Biện pháp khắc phục hậu quả và cơ chế xử lý tang vật dữ liệu

Đi kèm với các hình thức phạt tiền, tổ chức vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng nhằm chấm dứt hành vi và khắc phục triệt để vi phạm. Căn cứ theo điểm r khoản 3 Điều 4 Nghị định 363/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp vi phạm có thể bị áp dụng biện pháp buộc nộp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu, Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trung gian, phân tích, tổng hợp dữ liệu.

Bên cạnh đó, các biện pháp cưỡng chế nghiệp vụ và công nghệ được quy định chi tiết tại khoản 3 Điều 4. Theo điểm m khoản 3 Điều 4, người có thẩm quyền áp dụng biện pháp buộc thu hồi, khóa hoặc vô hiệu hóa tài khoản truy cập, mã truy cập, khóa giải mã, chứng thư số, quyền quản trị hệ thống hoặc quyền khai thác dữ liệu đã được cấp, sử dụng trái quy định; buộc thu hồi, hủy bỏ hoặc vô hiệu hóa kết quả xác thực, xác nhận bị sửa đổi, làm sai lệch; hoặc buộc hủy bỏ kết quả kiểm tra, đánh giá, thẩm định không bảo đảm tính độc lập, khách quan, chính xác, trung thực. Theo điểm n khoản 3 Điều 4, tổ chức vi phạm bị buộc thu hồi và hủy bỏ tài liệu giả mạo, tài liệu sai sự thật.

Theo điểm q khoản 3 Điều 4, cơ quan chức năng áp dụng biện pháp buộc hủy niêm yết hoặc chấm dứt giao dịch đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu không đủ điều kiện giao dịch, hoặc buộc thực hiện biện pháp cô lập, ngăn chặn, kiểm soát nguồn dữ liệu, hệ thống thông tin, tài khoản hoặc thiết bị có nguy cơ tiếp tục thực hiện giao dịch dữ liệu trái pháp luật. Theo điểm o khoản 3 Điều 4, doanh nghiệp bị buộc lưu giữ, cung cấp đầy đủ nhật ký hệ thống, lịch sử truy cập, lịch sử xử lý dữ liệu, hồ sơ, tài liệu và dữ liệu có liên quan.

Về việc thi hành các hình thức xử phạt và cưỡng chế đối với dữ liệu, Điều 5 Nghị định 363/2026/NĐ-CP đặt ra nguyên tắc rất chặt chẽ. Căn cứ khoản 1 Điều 5, việc tịch thu phần mềm, dữ liệu vi phạm hành chính chỉ áp dụng đối với phần mềm, dữ liệu là tang vật, phương tiện được sử dụng trực tiếp để thực hiện vi phạm hoặc là sản phẩm, kết quả trực tiếp của hành vi vi phạm. Theo khoản 2 Điều 5, trường hợp phần mềm, dữ liệu vi phạm lưu trữ trên thiết bị, hệ thống thông tin, tài khoản, kho dữ liệu, dịch vụ lưu trữ hoặc môi trường điện tử, người có thẩm quyền xử phạt quyết định tịch thu; đồng thời áp dụng biện pháp buộc xóa, tiêu hủy hoặc làm mất khả năng truy cập, sử dụng. Theo khoản 3 Điều 5, việc xóa, tiêu hủy hoặc làm mất khả năng truy cập, sử dụng phải thực hiện trong phạm vi cần thiết, tương ứng với tính chất, mức độ vi phạm, không làm mất, hư hỏng, thay đổi hoặc cản trở việc khai thác dữ liệu hợp pháp khác.

Hệ thống chế tài hành chính đối với hoạt động sàn dữ liệu

Các hành vi sai phạm liên quan đến vận hành kỹ thuật và an toàn thông tin sàn dữ liệu được phân tầng chi tiết theo từng khung tiền phạt tại Điều 23 Nghị định 363/2026/NĐ-CP:

Khung tiền phạt Vị trí căn cứ Hành vi vi phạm điển hình
20.000.000 đồng - 40.000.000 đồng Khoản 1 Điều 23 Không duy trì phương án, quy trình, quy chế hoạt động, phương án kỹ thuật theo hồ sơ đã duyệt; không bảo đảm kênh tiếp nhận và dịch vụ 24/7; không kiểm tra điều kiện tham gia sàn; không công khai bộ chỉ số, thông số kỹ thuật định giá; không gửi báo cáo định kỳ/đột xuất; không công khai quy chế hoạt động, giá dịch vụ; không vận hành hệ thống đánh giá của người dùng.
40.000.000 đồng - 60.000.000 đồng Khoản 2 Điều 23 Không bảo đảm điều kiện nhân sự, kỹ thuật, an ninh trật tự; không đáp ứng mức độ an toàn hệ thống thông tin từ cấp độ 3 trở lên; không kết nối, chia sẻ với Sàn dữ liệu quốc gia qua Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu; không xác thực danh tính chủ thể tham gia; niêm yết dữ liệu khi chưa có quyết định phê duyệt; không tạm ngừng giao dịch trong 24 giờ khi có căn cứ vi phạm.
60.000.000 đồng - 80.000.000 đồng Khoản 3 Điều 23 Kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu không có Giấy chứng nhận hoặc Giấy chứng nhận hết hiệu lực; tiếp tục cung cấp dịch vụ khi bị đình chỉ hoặc thu hồi phép; sử dụng sai mục đích, phạm vi được duyệt; làm giả hồ sơ cấp phép; vi phạm quy định về đấu giá, môi trường thử nghiệm; không lưu vết giao dịch tối thiểu 10 năm.
80.000.000 đồng - 100.000.000 đồng Khoản 4 Điều 23 Tổ chức giao dịch, mua bán, trao đổi trên sàn dữ liệu đối với dữ liệu không được phép giao dịch, bao gồm dữ liệu thuộc danh mục dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng theo điểm a khoản 4 Điều 23.

Tình huống minh họa về rủi ro giấy phép và lưu vết giao dịch

Để nhận diện rõ rủi ro tuân thủ, có thể xem xét một tình huống thực tế phát sinh tại doanh nghiệp vận hành nền tảng số: Doanh nghiệp A triển khai sàn giao dịch kết nối dữ liệu thương mại số giữa các đơn vị kinh doanh. Tuy nhiên, doanh nghiệp tiến hành cung cấp dịch vụ khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu theo quy định. Đồng thời, nền tảng của doanh nghiệp không thiết lập hệ thống kỹ thuật để lưu trữ thông tin, hồ sơ, nhật ký phục vụ truy vết giao dịch trong thời hạn tối thiểu 10 năm.

Khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, theo điểm a khoản 3 Điều 23 Nghị định 363/2026/NĐ-CP, hành vi kinh doanh sàn dữ liệu không phép của Doanh nghiệp A bị xử phạt với mức tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng. Ngoài ra, với hành vi không duy trì hệ thống ghi nhận và không lưu trữ thông tin, hồ sơ, nhật ký phục vụ truy vết giao dịch tối thiểu 10 năm, doanh nghiệp tiếp tục bị xử phạt theo điểm m khoản 3 Điều 23 với khung phạt từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng.

Không dừng lại ở việc phạt tiền, theo điểm q khoản 3 Điều 4, Doanh nghiệp A còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: buộc chấm dứt giao dịch đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu không đủ điều kiện giao dịch và buộc thực hiện biện pháp cô lập, ngăn chặn, kiểm soát nguồn dữ liệu, hệ thống thông tin có nguy cơ tiếp tục thực hiện giao dịch trái pháp luật. Trường hợp doanh nghiệp đã từng được cấp phép nhưng giấy phép hết hạn hoặc vi phạm thuộc diện thu hồi, theo điểm r khoản 3 Điều 4, doanh nghiệp sẽ bị áp dụng biện pháp buộc nộp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu.

Chủ thể chịu tác động và các yêu cầu tuân thủ trọng yếu

Quy định tại Nghị định 363/2026/NĐ-CP đặt ra trách nhiệm pháp lý trực tiếp cho các nhóm đối tượng bao gồm: tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu, doanh nghiệp cung cấp sản phẩm dịch vụ trung gian, phân tích, tổng hợp dữ liệu và các đơn vị tham gia giao dịch trên sàn. Để giảm thiểu rủi ro pháp lý, doanh nghiệp cần chú trọng các danh mục rà soát cụ thể:

  • Pháp lý hoạt động: Rà soát thời hạn hiệu lực của Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 23; đảm bảo hoạt động đúng phạm vi, loại hình, sản phẩm được phê duyệt theo điểm c khoản 3 Điều 23; trường hợp bị thu hồi phải nộp lại ngay theo điểm đ khoản 3 Điều 23 và điểm r khoản 3 Điều 4.
  • An toàn và hạ tầng kỹ thuật: Bảo đảm mức độ an toàn hệ thống thông tin từ cấp độ 3 trở lên theo điểm h khoản 2 Điều 23; duy trì hạ tầng vận hành 24/7 theo điểm b khoản 1 Điều 23; thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu với Sàn dữ liệu quốc gia qua Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu theo điểm i khoản 2 Điều 23.
  • Quy trình kiểm soát giao dịch: Thực hiện xác thực danh tính, năng lực pháp lý của các bên tham gia theo điểm e khoản 2 Điều 23; kiểm duyệt nội dung chào mua, chào bán theo điểm k khoản 2 Điều 23; tuyệt đối không tổ chức giao dịch dữ liệu thuộc danh mục dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng theo điểm a khoản 4 Điều 23.
  • Cơ chế xử lý sự cố và báo cáo: Thực hiện tạm ngừng giao dịch trong thời hạn 24 giờ kể từ khi phát hiện hoặc nhận được thông tin có căn cứ vi phạm theo điểm o khoản 2 Điều 23; gửi báo cáo định kỳ và đột xuất theo điểm đ khoản 1 Điều 23; duy trì hệ thống ghi nhận, truy vết giao dịch tối thiểu 10 năm theo điểm m khoản 3 Điều 23.

Câu hỏi thường gặp về xử phạt hoạt động sàn dữ liệu

Sàn dữ liệu hoạt động khi giấy chứng nhận hết hạn bị xử lý ra sao?

Căn cứ theo điểm a khoản 3 Điều 23 Nghị định 363/2026/NĐ-CP, hành vi hoạt động khi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu đã hết hiệu lực bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng. Đồng thời, doanh nghiệp phải nộp lại giấy chứng nhận theo quy định tại điểm r khoản 3 Điều 4.

Hệ thống sàn dữ liệu bắt buộc phải đáp ứng cấp độ an toàn thông tin nào?

Theo điểm h khoản 2 Điều 23 Nghị định 363/2026/NĐ-CP, sàn dữ liệu không bảo đảm mức độ an toàn hệ thống thông tin từ cấp độ 3 trở lên sẽ bị xử phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng.

Thời hạn lưu trữ nhật ký phục vụ truy vết giao dịch trên sàn là bao lâu?

Căn cứ quy định tại điểm m khoản 3 Điều 23 Nghị định 363/2026/NĐ-CP, sàn dữ liệu có nghĩa vụ lưu trữ thông tin, hồ sơ, nhật ký phục vụ truy vết giao dịch trong thời hạn tối thiểu 10 năm. Hành vi không duy trì hệ thống hoặc không lưu trữ đủ thời hạn này bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng.

Thời hạn tạm ngừng giao dịch khi phát hiện vi phạm được quy định thế nào?

Theo điểm o khoản 2 Điều 23 Nghị định 363/2026/NĐ-CP, sàn dữ liệu phải thực hiện việc tạm ngừng giao dịch trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm phát hiện hoặc nhận được thông tin có căn cứ về trường hợp phải tạm ngừng giao dịch. Hành vi không thực hiện đúng thời hạn trên bị xử phạt từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng.

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát tính hợp pháp và kỹ thuật

Quy chuẩn xử phạt theo Nghị định 363/2026/NĐ-CP cho thấy sự siết chặt quản lý đối với thị trường giao dịch dữ liệu số. Chế tài phạt tiền tới 80.000.000 đồng cho hành vi kinh doanh sàn dữ liệu không phép và các biện pháp cưỡng chế kỹ thuật như cô lập nguồn dữ liệu, khóa tài khoản hay hủy niêm yết sẽ trực tiếp gián đoạn hoạt động kinh doanh nếu doanh nghiệp lơ là nghĩa vụ tuân thủ.

Tại thời điểm hiện tại, các doanh nghiệp đang vận hành hoặc chuẩn bị đưa sàn giao dịch dữ liệu vào hoạt động cần tiến hành đối chiếu tình trạng pháp lý của Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu, kiểm tra tính tương thích của hạ tầng kỹ thuật đạt an toàn cấp độ 3, và hoàn thiện kết nối với Sàn dữ liệu quốc gia theo đúng quy định. Khi phát sinh vướng mắc phức tạp trong hồ sơ cấp phép và phân loại dữ liệu giao dịch, tổ chức cần chủ động tham vấn tư vấn pháp lý chuyên sâu để đảm bảo vận hành an toàn và đúng luật.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm