Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Gian dối hồ sơ ưu đãi AI, bán dẫn bị phạt đến 200 triệu đồng

Nghị định 401/2026/NĐ-CP quy định xử phạt kịch khung tới 200 triệu đồng đối với hành vi gian dối hồ sơ để hưởng ưu đãi tại các dự án vi mạch bán dẫn hoặc trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn, kèm biện pháp tịch thu, buộc tái xuất máy móc cũ và nộp lại số lợi bất hợp pháp.

Mục lục nội dungThu gọn

Hành vi kê khai sai lệch thông tin nhằm trục lợi các gói hỗ trợ công nghệ chiến lược đối mặt chế tài hành chính nghiêm khắc. Theo Nghị định 401/2026/NĐ-CP ban hành ngày 04/11/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp có hành vi gian dối nhằm hưởng ưu đãi AI, bán dẫn quy mô lớn bị phạt tiền lên tới 200 triệu đồng, đồng thời bị áp dụng nhiều biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Theo khoản 1 Điều 1, phạm vi điều chỉnh bao gồm các hành vi vi phạm hành chính; hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện; hình thức xử phạt, mức xử phạt; biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành chính; đối tượng bị xử phạt; thẩm quyền xử phạt, mức phạt tiền cụ thể theo từng chức danh và thẩm quyền lập biên bản đối với hành vi vi phạm hành chính; việc thi hành.

Về đối tượng tác động, theo khoản 1 Điều 2, văn bản áp dụng đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài (sau đây gọi chung là tổ chức, cá nhân) thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định.

Khung phạt đối với hành vi gian lận hồ sơ ưu đãi AI và công nghệ số

Điều 10 quy định chi tiết 4 mức phạt tiền tương ứng với từng tính chất, quy mô của hành vi gian dối hồ sơ để hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ trong sản xuất sản phẩm công nghệ số và dịch vụ công nghệ số khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự:

  • Mức phạt từ 30.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng: Căn cứ khoản 1 Điều 10, áp dụng đối với hành vi cung cấp thông tin không trung thực, sử dụng tài liệu không hợp lệ hoặc có hành vi gian dối trong hồ sơ để được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với hoạt động sản xuất sản phẩm công nghệ số, cung cấp dịch vụ công nghệ số theo quy định của pháp luật về công nghiệp công nghệ số và pháp luật có liên quan, trừ các trường hợp quy định tại khoản 2, 3, 4 Điều 10 và các Điều 13, 14, 16.
  • Mức phạt từ 60.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng: Căn cứ khoản 2 Điều 10, áp dụng đối với hành vi cung cấp thông tin không trung thực, sử dụng tài liệu không hợp lệ hoặc có hành vi gian dối trong hồ sơ để chứng minh việc đáp ứng các tiêu chí do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định nhằm được nhập khẩu dây chuyền công nghệ, thiết bị, máy móc, công cụ đã qua sử dụng phục vụ trực tiếp hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số.
  • Mức phạt từ 90.000.000 đồng đến 140.000.000 đồng: Căn cứ khoản 3 Điều 10, áp dụng đối với hành vi cung cấp thông tin không trung thực, sử dụng tài liệu không hợp lệ hoặc có hành vi gian dối trong hồ sơ để hưởng một trong các chính sách: ưu đãi, hỗ trợ sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số trọng điểm, sản xuất sản phẩm phần mềm, phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo, đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (điểm a khoản 3 Điều 10); hỗ trợ trực tiếp chi phí đầu tư xây dựng nhà máy, hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị, máy móc từ nguồn chi đầu tư phát triển của ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật có liên quan cho dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm và dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (điểm b khoản 3 Điều 10); chế độ ưu tiên theo quy định của pháp luật về hải quan cho dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm và dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (điểm c khoản 3 Điều 10). Mức này loại trừ hành vi quy định tại khoản 4 Điều 10.
  • Mức phạt kịch khung từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng: Căn cứ khoản 4 Điều 10, áp dụng đối với hành vi cung cấp thông tin không trung thực, sử dụng tài liệu không hợp lệ hoặc có hành vi gian dối trong hồ sơ để được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm có quy mô đầu tư lớn và dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo có quy mô đầu tư lớn theo quy định của pháp luật về công nghiệp công nghệ số và pháp luật có liên quan.

Chế tài xử lý gian lận hồ sơ hưởng chính sách ngành công nghiệp bán dẫn

Chính sách ưu đãi dành cho chuỗi cung ứng vi mạch bán dẫn được kiểm soát chặt chẽ tại Điều 16 với 2 khung xử phạt chính:

Khung phạt từ 90.000.000 đồng đến 140.000.000 đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 16 áp dụng cho hành vi cung cấp thông tin không trung thực, sử dụng tài liệu không hợp lệ hoặc gian dối hồ sơ để hưởng một trong các chính sách sau (khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, trừ hành vi tại khoản 2 Điều 16):

  • Ưu đãi, hỗ trợ đối với sản xuất nguyên liệu, vật liệu, thiết bị, máy móc, công cụ cho công nghiệp bán dẫn thuộc Danh mục nguyên liệu, vật liệu, thiết bị, máy móc, công cụ cho công nghiệp bán dẫn được khuyến khích đầu tư phát triển theo quy định của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (điểm a khoản 1 Điều 16).
  • Hỗ trợ kinh phí đào tạo phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu và phát triển, sản xuất thử nghiệm, mua sắm máy móc, thiết bị, công nghệ và đổi mới công nghệ từ ngân sách địa phương hoặc từ nguồn tài chính cho phát triển công nghiệp công nghệ số đối với doanh nghiệp thực hiện dự án thiết kế chip bán dẫn (điểm b khoản 1 Điều 16).
  • Nhập khẩu dây chuyền công nghệ, thiết bị, máy móc, công cụ đã qua sử dụng phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất của dự án sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn khi đáp ứng các tiêu chí do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định (điểm c khoản 1 Điều 16).
  • Ưu đãi, hỗ trợ cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn và sản xuất sản phẩm phụ trợ trực tiếp trong công nghiệp bán dẫn (điểm d khoản 1 Điều 16).
  • Hỗ trợ trực tiếp chi phí đầu tư xây dựng nhà máy, hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị, máy móc từ nguồn chi đầu tư phát triển của ngân sách địa phương đối với dự án nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn và dự án sản xuất sản phẩm phụ trợ trực tiếp trong công nghiệp bán dẫn (điểm đ khoản 1 Điều 16).
  • Hưởng chế độ ưu tiên về hải quan đối với dự án nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn và dự án sản xuất sản phẩm phụ trợ trực tiếp trong công nghiệp bán dẫn (điểm e khoản 1 Điều 16).
  • Hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ về thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp đối với dự án sản xuất thiết bị điện tử đáp ứng tiêu chí do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định (điểm g khoản 1 Điều 16).
  • Hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ kinh phí sản xuất mẫu thử, mua công nghệ và đổi mới công nghệ từ nguồn ngân sách địa phương hoặc nguồn tài chính cho phát triển công nghiệp công nghệ số đối với dự án sản xuất sản phẩm phụ trợ trực tiếp trong công nghiệp bán dẫn và dự án sản xuất thiết bị điện tử (điểm h khoản 1 Điều 16).

Đối với các dự án lớn, căn cứ khoản 2 Điều 16, phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với hành vi cung cấp thông tin không trung thực, sử dụng tài liệu không hợp lệ hoặc gian dối trong hồ sơ để hưởng ưu đãi, hỗ trợ đối với: dự án nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn có quy mô đầu tư lớn; dự án sản xuất sản phẩm phụ trợ trực tiếp trong công nghiệp bán dẫn có quy mô đầu tư lớn.

Bảng tổng hợp mức phạt tiền hành vi gian lận hồ sơ ưu đãi AI, bán dẫn

Đối tượng / Hành vi gian dối hồ sơ để hưởng ưu đãiCăn cứ pháp lýKhung phạt tiền (VNĐ)
Hoạt động sản xuất sản phẩm công nghệ số, cung cấp dịch vụ công nghệ số thông thườngKhoản 1 Điều 1030.000.000 - 60.000.000
Chứng minh tiêu chí nhập khẩu máy móc, dây chuyền cũ phục vụ R&D, đào tạo công nghệ sốKhoản 2 Điều 1060.000.000 - 100.000.000
Dự án công nghệ số trọng điểm, phần mềm, phát triển AI, trung tâm dữ liệu AI quy mô thông thườngKhoản 3 Điều 1090.000.000 - 140.000.000
Sản xuất vật liệu, thiết bị bán dẫn; thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn quy mô thông thườngKhoản 1 Điều 1690.000.000 - 140.000.000
Dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm và trung tâm dữ liệu AI có quy mô đầu tư lớnKhoản 4 Điều 10150.000.000 - 200.000.000
Dự án chip bán dẫn và sản phẩm phụ trợ trực tiếp bán dẫn có quy mô đầu tư lớnKhoản 2 Điều 16150.000.000 - 200.000.000

Hình thức phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả

Bên cạnh hình phạt tiền, các cơ sở vi phạm còn phải đối diện chế tài bổ sung và các biện pháp xử lý tang vật:

Về hình thức xử phạt bổ sung:

  • Theo khoản 5 Điều 10: Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là dây chuyền công nghệ, thiết bị, máy móc, công cụ đã qua sử dụng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 10, trừ trường hợp đã bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại điểm b, c, d khoản 6 Điều 10.
  • Theo khoản 3 Điều 16: Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là dây chuyền công nghệ, thiết bị, máy móc, công cụ đã qua sử dụng đối với hành vi quy định tại điểm c khoản 1 Điều 16, trừ trường hợp đã bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo điểm b, c, d khoản 4 Điều 16.

Về biện pháp khắc phục hậu quả:

  • Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm theo quy định tại điểm a khoản 6 Điều 10 (áp dụng cho khoản 1, 2, 3, 4 Điều 10) và điểm a khoản 4 Điều 16 (áp dụng cho khoản 1, 2 Điều 16).
  • Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc buộc tái xuất đối với tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là dây chuyền công nghệ, thiết bị, máy móc, công cụ đã qua sử dụng theo điểm b khoản 6 Điều 10 và điểm b khoản 4 Điều 16.
  • Buộc tiêu hủy tang vật, phương tiện vi phạm là dây chuyền công nghệ, thiết bị, máy móc, công cụ đã qua sử dụng trong trường hợp thuộc diện phải tiêu hủy theo quy định pháp luật (điểm c khoản 6 Điều 10 và điểm c khoản 4 Điều 16).
  • Buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện vi phạm là dây chuyền công nghệ, thiết bị, máy móc, công cụ đã qua sử dụng trong trường hợp tang vật đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định pháp luật (điểm d khoản 6 Điều 10 và điểm d khoản 4 Điều 16).

Tình huống thực tế minh họa

Doanh nghiệp A lập hồ sơ đăng ký dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo có quy mô đầu tư lớn để xin hưởng các chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật về công nghiệp công nghệ số. Trong hồ sơ, doanh nghiệp sử dụng tài liệu không hợp lệ nhằm làm sai lệch việc đáp ứng các tiêu chuẩn quy mô đầu tư lớn nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Khi cơ quan chức năng kiểm tra phát hiện:

  • Doanh nghiệp A bị áp dụng mức phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng theo quy định tại khoản 4 Điều 10.
  • Doanh nghiệp bị buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm căn cứ theo điểm a khoản 6 Điều 10.

Đối tượng chịu tác động và các bước rà soát hồ sơ

Các nhóm chủ thể chịu tác động trực tiếp bao gồm:

  • Chủ đầu tư các dự án phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu AI quy mô thường và quy mô lớn.
  • Doanh nghiệp thiết kế chip bán dẫn, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn và phụ trợ bán dẫn.
  • Doanh nghiệp sản xuất vật liệu, thiết bị chuyên dụng cho ngành công nghiệp bán dẫn.
  • Các đơn vị nhập khẩu máy móc, công cụ đã qua sử dụng phục vụ đào tạo, R&D hoặc sản xuất bán dẫn.

Để ngăn chặn rủi ro pháp lý, tổ chức và cá nhân cần thực hiện các biện pháp kiểm soát sau:

  1. Kiểm tra tính pháp lý và độ chuẩn xác của toàn bộ văn bản chứng minh tài chính, năng lực kỹ thuật và quy mô dự án trước khi nộp hồ sơ xin ưu đãi.
  2. Đối chiếu các tiêu chí kỹ thuật của thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng với danh mục và quy định do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành.
  3. Rà soát chặt chẽ các khoản mục đề nghị hỗ trợ từ ngân sách địa phương và ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, hải quan, bảo đảm không có hành vi cung cấp thông tin sai sự thật.

Câu hỏi thường gặp về xử lý vi phạm ưu đãi AI, bán dẫn

Gian dối hồ sơ nhập khẩu máy móc bán dẫn cũ bị xử lý thế nào?

Theo điểm c khoản 1 Điều 16, hành vi gian dối hồ sơ để đáp ứng tiêu chí nhập khẩu dây chuyền, thiết bị đã qua sử dụng sản xuất chip bán dẫn bị phạt tiền từ 90.000.000 đồng đến 140.000.000 đồng. Ngoài ra, tang vật có thể bị tịch thu (khoản 3 Điều 16) hoặc buộc tái xuất, đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam (điểm b khoản 4 Điều 16).

Hành vi gian dối hồ sơ ưu đãi AI nào bị phạt tới 200 triệu đồng?

Theo khoản 4 Điều 10, mức phạt từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng áp dụng đối với hành vi cung cấp thông tin không trung thực, sử dụng tài liệu không hợp lệ hoặc gian dối trong hồ sơ để được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo có quy mô đầu tư lớn hoặc dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm có quy mô đầu tư lớn.

Số tiền thu lợi bất chính từ hồ sơ ưu đãi gian dối được xử lý ra sao?

Theo điểm a khoản 6 Điều 10 và điểm a khoản 4 Điều 16, tổ chức, cá nhân vi phạm buộc phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính.

Khuyến nghị cho tổ chức, cá nhân tham gia dự án

Nghị định 401/2026/NĐ-CP đã chính thức được ban hành và định hình khung chế tài rõ ràng đối với các hành vi thiếu minh bạch trong thủ tục hưởng ưu đãi nhà nước. Các tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi cung ứng bán dẫn và các dự án trí tuệ nhân tạo cần chủ động đối chiếu hồ sơ với các quy định pháp luật có liên quan, rà soát lại toàn bộ quy trình cung cấp thông tin và tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên sâu để đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt, tránh các thiệt hại kinh tế và chế tài xử phạt nặng nề.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Mức phạt gian dối hồ sơ ưu đãi AI, bán dẫn năm 2026 | Góc Luật