Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Doanh nghiệp thử nghiệm sandbox: Vi phạm nào bị phạt 200 triệu?

Theo Nghị định 401/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp thử nghiệm sandbox sai phạm vi, kế hoạch bị phạt tới 200 triệu đồng, nhưng được miễn trừ nếu đáp ứng Điều 22 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Mục lục nội dungThu gọn

Doanh nghiệp thử nghiệm sandbox: Vi phạm nào bị phạt 200 triệu? Câu trả lời nằm ở nhóm hành vi vi phạm nghiêm trọng phương án cấp phép và kiểm soát rủi ro, cụ thể là triển khai thử nghiệm sai lệch hoàn toàn về sản phẩm, dịch vụ, phạm vi, không gian, đối tượng hoặc thời gian được duyệt theo quy định tại điểm a khoản 6 Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP. Tuy nhiên, doanh nghiệp tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện miễn, loại trừ trách nhiệm hành chính căn cứ theo khoản 5 Điều 3 Nghị định 401/2026/NĐ-CP viện dẫn Điều 22 của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15.

Khung phạt 200 triệu đồng áp dụng cho hành vi nào trong sandbox?

Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền tối đa đối với tổ chức vi phạm hành chính trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số là 200.000.000 đồng (đối với cá nhân vi phạm cùng hành vi, mức phạt tiền bằng một phần hai, tối đa là 100.000.000 đồng theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 401/2026/NĐ-CP). Mức phạt từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với tổ chức được áp dụng khi vi phạm một trong các quy định nghiêm ngặt tại khoản 6 Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP.

Hành vi đầu tiên và phổ biến nhất là triển khai thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số không đúng sản phẩm, dịch vụ, thời gian, không gian, đối tượng, phạm vi, phương án, kế hoạch thử nghiệm đã được cấp phép, gia hạn hoặc điều chỉnh theo điểm a khoản 6 Điều 12. Khi tham gia sandbox, ranh giới pháp lý được xác lập dựa trên quyết định cấp phép. Việc tự ý mở rộng tập khách hàng mục tiêu, kéo dài thời gian thử nghiệm khi chưa được chấp thuận gia hạn, hoặc triển khai tại các địa bàn nằm ngoài không gian cho phép đều bị coi là vi phạm nghiêm trọng và đối mặt với khung phạt kịch trần.

Bên cạnh đó, điểm b khoản 6 Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP xác định mức phạt này cũng áp dụng đối với hành vi tiếp tục triển khai thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số sau khi đã có quyết định tạm dừng thử nghiệm, quyết định kết thúc thử nghiệm trước thời hạn hoặc sau khi đã được cấp chứng nhận hoàn thành thử nghiệm. Việc tiếp tục cung ứng dịch vụ thử nghiệm ra thị trường khi hiệu lực của giấy phép thử nghiệm đã chấm dứt hoặc đang bị tạm dừng làm mất đi tính chất có kiểm soát của sandbox, đe dọa trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng và trật tự thị trường.

Ngoài ra, nhóm vi phạm về an toàn kỹ thuật, bảo vệ dữ liệu và giải quyết tranh chấp cũng bị áp dụng khung phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng theo các điểm c, d, đ, e, g và h khoản 6 Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, bao gồm:

  • Không bổ sung biện pháp kiểm soát rủi ro khi có nguy cơ xảy ra sự cố mất an toàn hoặc không báo cáo, giải trình về các vấn đề phát sinh theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền cấp phép thử nghiệm (theo điểm c khoản 6 Điều 12).
  • Không khuyến cáo rủi ro cho người tham gia thử nghiệm trước và trong quá trình thử nghiệm có kiểm soát; không cung cấp hoặc cung cấp không chính xác, không đầy đủ, không trung thực thông tin về sản phẩm, dịch vụ thử nghiệm, chi phí sử dụng, chi phí khác, quyền và nghĩa vụ của người tham gia (theo điểm d khoản 6 Điều 12).
  • Không có cơ chế quản lý dữ liệu thử nghiệm có kiểm soát; không xây dựng hoặc không tuân thủ quy trình nội bộ và biện pháp kiểm soát rủi ro nhằm phòng ngừa việc truy cập, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân, gian lận hoặc đánh cắp thông tin cá nhân của người tham gia (theo điểm đ khoản 6 Điều 12).
  • Không đánh giá rủi ro định kỳ; không thực hiện biện pháp phòng ngừa rủi ro, khắc phục hậu quả trong quá trình và sau khi kết thúc thử nghiệm; không kịp thời thông báo cho người tham gia khi có thay đổi về mức độ rủi ro (theo điểm e khoản 6 Điều 12).
  • Không công bố đầu mối giải quyết khiếu nại; không tiếp nhận hoặc không xử lý yêu cầu tra soát, khiếu nại của người tham gia theo phương án đã được phê duyệt (theo điểm g khoản 6 Điều 12).
  • Không phối hợp theo yêu cầu hợp pháp của cơ quan có thẩm quyền hoặc gây cản trở trong hoạt động kiểm soát, đánh giá, kiểm tra, giám sát thử nghiệm (theo điểm h khoản 6 Điều 12).

Điều kiện miễn trừ trách nhiệm hành chính theo Điều 22

Mặc dù chế tài xử phạt trong hoạt động sandbox rất nghiêm khắc, pháp luật đồng thời quy định cơ chế bảo vệ rủi ro đổi mới sáng tạo cho các bên tham gia. Cụ thể, theo khoản 5 Điều 3 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, cơ quan có thẩm quyền không xử phạt vi phạm hành chính đối với trường hợp được miễn, loại trừ trách nhiệm hành chính trong hoạt động thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số theo quy định tại Điều 22 của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15.

Cơ chế loại trừ trách nhiệm này được thiết kế để khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp nghiên cứu, thử nghiệm các giải pháp công nghệ mới mà khuôn khổ pháp lý hiện hành chưa bao quát hết hoặc có rủi ro pháp lý ngoài ý muốn phát sinh trong quá trình vận hành kỹ thuật. Để được hưởng quyền loại trừ trách nhiệm, doanh nghiệp thử nghiệm phải thực hiện đúng phương án, kế hoạch đã đăng ký và tuân thủ tuyệt đối sự kiểm soát, giám sát của cơ quan quản lý.

Hệ thống chế tài phân bậc theo mức độ vi phạm trong sandbox

Nghị định 401/2026/NĐ-CP xây dựng thang đo chế tài từ nhẹ đến nặng tùy thuộc vào mức độ lỗi, tính chất rủi ro và phạm vi vi phạm của tổ chức tham gia thử nghiệm tại Điều 12. Việc phân định rành mạch các mức phạt giúp doanh nghiệp nhận diện rõ trách nhiệm pháp lý trong từng khâu vận hành.

Ở mức độ nhẹ nhất liên quan đến vi phạm về nghĩa vụ báo cáo thông tin thử nghiệm, khoản 1 Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP quy định hình thức phạt cảnh cáo đối với hành vi thực hiện việc báo cáo, cung cấp thông tin về hoạt động thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số quá thời hạn theo quy định của pháp luật, quyết định cấp phép thử nghiệm hoặc yêu cầu hợp pháp của cơ quan có thẩm quyền cấp phép thử nghiệm.

Nếu doanh nghiệp báo cáo không đầy đủ hoặc không chính xác mà không sửa đổi, mức phạt tiền sẽ tăng dần. Theo khoản 2 Điều 12, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi báo cáo, cung cấp thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác mà không thực hiện việc bổ sung, cập nhật, khắc phục hoặc thực hiện không đúng thời hạn theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền cấp phép thử nghiệm. Mức phạt tiền tăng lên từ 30.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng theo khoản 3 Điều 12 đối với hành vi hoàn toàn không thực hiện việc báo cáo, cung cấp thông tin.

Đối với giai đoạn lập hồ sơ cấp phép, sửa đổi hoặc kết thúc, tính trung thực là điều kiện tiên quyết. Theo khoản 4 Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi cung cấp thông tin không trung thực, sử dụng tài liệu không hợp lệ hoặc có hành vi gian dối trong hồ sơ để được cấp phép thử nghiệm, gia hạn thử nghiệm, điều chỉnh kế hoạch, phương án thử nghiệm hoặc kết thúc thử nghiệm mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong khi đó, việc chậm trễ đưa giải pháp vào vận hành thực tế cũng bị chế tài. Điểm b khoản 5 Điều 12 áp dụng mức phạt tiền từ 90.000.000 đồng đến 140.000.000 đồng đối với hành vi không triển khai thử nghiệm trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày quyết định cấp phép thử nghiệm có hiệu lực, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan và được cơ quan có thẩm quyền cấp phép thử nghiệm chấp thuận bằng văn bản.

Mức phạt áp dụng cho tổ chứcCăn cứ quy địnhHành vi vi phạm đặc trưngBiện pháp khắc phục hậu quả đi kèm
Phạt cảnh cáoKhoản 1 Điều 12Báo cáo, cung cấp thông tin về hoạt động thử nghiệm quá thời hạn quy định hoặc quá hạn yêu cầu.Không quy định biện pháp khắc phục hậu quả riêng.
10.000.000 đồng - 20.000.000 đồngKhoản 2 Điều 12Báo cáo, cung cấp thông tin không đầy đủ, không chính xác mà không bổ sung, khắc phục theo yêu cầu.Buộc báo cáo, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác theo điểm a khoản 7 Điều 12.
30.000.000 đồng - 60.000.000 đồngKhoản 3 Điều 12Không thực hiện việc báo cáo, cung cấp thông tin theo quy định, quyết định cấp phép hoặc yêu cầu hợp pháp.Buộc báo cáo, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác theo điểm a khoản 7 Điều 12.
60.000.000 đồng - 100.000.000 đồngKhoản 4 Điều 12Cung cấp thông tin không trung thực, dùng tài liệu không hợp lệ, gian dối hồ sơ để cấp phép, gia hạn, điều chỉnh, kết thúc.Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do vi phạm theo điểm b khoản 7 Điều 12.
90.000.000 đồng - 140.000.000 đồngKhoản 5 Điều 12Gian dối hồ sơ để được miễn trừ trách nhiệm theo Điều 22 Luật số 93/2025/QH15; hoặc không triển khai sau 90 ngày kể từ khi cấp phép.Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp đối với vi phạm gian dối hồ sơ theo điểm b khoản 7 Điều 12.
150.000.000 đồng - 200.000.000 đồngKhoản 6 Điều 12Thử nghiệm sai phạm vi, đối tượng, phương án; thử nghiệm khi đã tạm dừng, kết thúc; buông lỏng kiểm soát rủi ro, bảo vệ dữ liệu.Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do vi phạm theo điểm b khoản 7 Điều 12.

Tình huống minh họa: Bài học từ việc mở rộng phạm vi trái phép

Một doanh nghiệp công nghệ số được cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định cấp phép thử nghiệm có kiểm soát đối với một ứng dụng tài chính số. Theo giấy phép, doanh nghiệp chỉ được triển khai thử nghiệm trên địa bàn một thành phố xác định với quy mô tối đa 1.000 khách hàng tham gia trong thời hạn 12 tháng. Kế hoạch quản lý rủi ro và phương án thử nghiệm được phê duyệt kèm theo quyết định cấp phép.

Tuy nhiên, sau khi vận hành thử nghiệm được 4 tháng, nhận thấy nhu cầu thị trường tăng nhanh, doanh nghiệp đã chủ động tích hợp thêm dịch vụ mở rộng và cung cấp ứng dụng cho khách hàng tại nhiều tỉnh, thành phố khác nằm ngoài không gian được cấp phép, nâng tổng số người tham gia lên vượt mức phê duyệt mà không làm thủ tục đề nghị điều chỉnh kế hoạch, phương án thử nghiệm.

Khi lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra, hành vi trên bị xác định là triển khai thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số không đúng không gian, đối tượng, phạm vi và phương án thử nghiệm đã được cấp phép theo điểm a khoản 6 Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP. Doanh nghiệp là tổ chức nên bị áp dụng khung phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng. Ngoài ra, căn cứ theo điểm b khoản 7 Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp buộc phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ việc triển khai thử nghiệm sai phạm vi cấp phép nói trên.

Ai bị ảnh hưởng và doanh nghiệp cần làm gì để tránh phạt kịch khung?

Quy định tại Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP tác động trực tiếp tới các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát các sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số. Để bảo đảm tuân thủ và không bị tước bỏ quyền lợi miễn trừ trách nhiệm hành chính, doanh nghiệp cần rà soát và thực hiện nghiêm ngặt các nội dung sau:

  • Tuân thủ đúng mốc thời gian triển khai 90 ngày: Kể từ ngày quyết định cấp phép thử nghiệm có hiệu lực, tổ chức phải đưa sản phẩm, dịch vụ vào thử nghiệm thực tế trong thời hạn 90 ngày theo điểm b khoản 5 Điều 12. Nếu gặp tình huống bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan dẫn đến không thể triển khai đúng hạn, doanh nghiệp phải báo cáo và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận bằng văn bản.
  • Giữ vững ranh giới giấy phép: Tuyệt đối không tự ý thay đổi tính năng sản phẩm, dịch vụ, không gian địa lý, đối tượng tiếp cận hoặc kế hoạch thử nghiệm khi chưa có văn bản chấp thuận điều chỉnh, gia hạn của cơ quan quản lý có thẩm quyền theo quy định tại điểm a khoản 6 Điều 12.
  • Thiết lập quy trình bảo vệ dữ liệu và rủi ro: Xây dựng cơ chế quản lý dữ liệu thử nghiệm, quy trình nội bộ ngăn chặn truy cập trái phép, đánh cắp thông tin cá nhân của người tham gia theo điểm đ khoản 6 Điều 12; đồng thời thực hiện đánh giá rủi ro định kỳ và thông báo biến động rủi ro kịp thời theo điểm e khoản 6 Điều 12.
  • Công khai minh bạch đầu mối hỗ trợ: Niêm yết rõ ràng thông tin sản phẩm, cảnh báo rủi ro, chi phí liên quan, đồng thời thiết lập đầu mối tiếp nhận, xử lý khiếu nại của người tham gia đúng phương án đã duyệt theo điểm d và điểm g khoản 6 Điều 12.
  • Duy trì chế độ báo cáo: Báo cáo định kỳ hoặc đột xuất đầy đủ, chính xác, không trễ hạn theo yêu cầu của cơ quan cấp phép nhằm tránh các chế tài từ khoản 1 đến khoản 3 Điều 12.

Thời hiệu xử phạt và nguyên tắc xử lý hành vi lặp lại

Theo khoản 1 Điều 5 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm quy định tại Điều 12 về thử nghiệm có kiểm soát là 01 năm. Căn cứ khoản 2 Điều 5, thời điểm tính thời hiệu được phân định cụ thể: đối với hành vi vi phạm đang được thực hiện thì thời hiệu tính từ thời điểm người có thẩm quyền thi hành công vụ phát hiện; đối với hành vi đã kết thúc thì thời hiệu tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm.

Đặc biệt, về nguyên tắc xử lý nhiều hành vi, khoản 4 Điều 3 Nghị định 401/2026/NĐ-CP quy định: tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm. Tuy nhiên, ngoại lệ được áp dụng đối với hành vi vi phạm nhiều lần quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 12 Nghị định này (nhóm hành vi về chậm báo cáo, báo cáo không đầy đủ, không báo cáo) mà chưa bị xử phạt và còn thời hiệu xử phạt thì chỉ bị xử phạt một lần đối với hành vi đó và áp dụng tình tiết tăng nặng vi phạm hành chính nhiều lần. Quy định này bảo đảm tính nhân đạo nhưng vẫn duy trì tính răn đe đối với các vi phạm hành chính mang tính chất thủ tục, hành chính thuần túy trong sandbox.

Câu hỏi thường gặp về vi phạm thử nghiệm sandbox

Cá nhân tham gia thử nghiệm sandbox vi phạm thì chịu mức phạt thế nào?

Theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền quy định tại Điều 12 là mức áp dụng đối với tổ chức. Mức phạt tiền đối với cá nhân bằng một phần hai mức phạt tiền đối với tổ chức đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính. Do đó, nếu cá nhân thực hiện hành vi thử nghiệm sai phạm vi, đối tượng theo điểm a khoản 6 Điều 12 thì mức phạt tiền từ 75.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng (không vượt quá mức trần 100.000.000 đồng của cá nhân theo khoản 1 Điều 4).

Không triển khai thử nghiệm sau khi được cấp phép bao lâu thì bị xử phạt?

Theo điểm b khoản 5 Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, nếu không triển khai thử nghiệm trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày quyết định cấp phép thử nghiệm có hiệu lực, tổ chức sẽ bị phạt tiền từ 90.000.000 đồng đến 140.000.000 đồng, trừ trường hợp xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan và đã được cơ quan cấp phép chấp thuận bằng văn bản.

Bị phạt tiền theo khoản 6 Điều 12 thì có phải nộp lại khoản tiền thu được không?

Có. Căn cứ điểm b khoản 7 Điều 12 Nghị định 401/2026/NĐ-CP, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 6 Điều 12 ngoài việc bị phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính.

Tóm lược nghĩa vụ và khuyến nghị tuân thủ

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát là không gian pháp lý an toàn cho sáng tạo công nghệ số, nhưng sự an toàn này đi kèm với kỷ luật nghiêm ngặt. Khung phạt kịch trần 200 triệu đồng theo Nghị định 401/2026/NĐ-CP áp dụng đối với các hành vi tùy tiện mở rộng phạm vi thử nghiệm, phớt lờ rủi ro an toàn và vi phạm quyền lợi của người tham gia. Doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu định kỳ hoạt động vận hành thực tế với nội dung ghi trong quyết định cấp phép thử nghiệm, rà soát hệ thống bảo vệ dữ liệu cá nhân, duy trì chế độ báo cáo chuẩn xác và tham vấn chuyên môn pháp lý độc lập ngay khi có nhu cầu điều chỉnh kế hoạch nhằm khai thác hiệu quả chính sách loại trừ trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Ảnh minh họa AI: đổi mới sáng tạo, góc bối cảnh thực tế
Góc Luật · Ảnh minh họa AI

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm