Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Lệnh hạ mực nước đón lũ, xả lũ phải báo trước ít nhất 04 giờ

Theo Quyết định 2137/QĐ-TTg, lệnh vận hành hồ hạ thấp mực nước đón lũ và xả lũ trên lưu vực sông Trà Khúc phải ban hành trước ít nhất 04 giờ.

Mục lục nội dungThu gọn

Theo Quyết định 2137/QĐ-TTg ngày 06 tháng 11 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ về Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Trà Khúc, công tác điều hành xả lũ và hạ thấp mực nước hồ chứa bước vào giai đoạn thực thi nghiêm ngặt. Trọng tâm của quy định là mốc thời gian bắt buộc: lệnh vận hành hạ thấp mực nước để đón lũ hoặc xả tràn phải được phát đi sớm nhằm tạo không gian ứng phó an toàn cho hạ du. Việc nắm bắt quy định hạ mực nước đón lũ và xả nước hồ chứa là yêu cầu cấp thiết đối với toàn bộ hệ thống phòng thủ dân sự và cư dân lưu vực.

Con số biết nói: Ý nghĩa các thông số then chốt

Mỗi con số trong quy trình vận hành mang tính quyết định đến an toàn tính mạng và tài sản tại hạ du sông Trà Khúc:

  • Con số 04 giờ: Đây là khoảng thời gian tối thiểu theo khoản 2 Điều 22 giữa thời điểm phát lệnh vận hành hạ thấp mực nước đón lũ, xả lũ và thời điểm thực tế mở cửa xả đập, tạo khoảng đệm thời gian sơ tán, di dời tài sản và gia cố bờ bao.
  • Con số 01 cấp cơ sở trực tiếp: Cấp xã là mắt xích nhận tin đầu tiên tại thực địa; Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã nhận thông báo ngay khi có lệnh và báo cáo ngay Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã theo khoản 5 và khoản 6 Điều 22.
  • Con số 02 cơ quan dự báo trọng yếu: Cục Khí tượng Thủy văn và Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ là hai đơn vị chuyên môn nhận thông báo lệnh vận hành đồng thời theo khoản 5 Điều 22 nhằm phối hợp theo dõi dòng chảy.
  • Con số 03 bộ ngành trung ương: Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự của Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đều đồng thời nhận thông báo lệnh vận hành hồ theo khoản 5 Điều 22.
  • Hồ Đakđrinh và các ngày nghỉ: Cơ chế phối hợp riêng để điều chỉnh lưu lượng, thời gian xả trong các ngày thứ Bảy, Chủ nhật, ngày nghỉ lễ, tết được áp dụng đặc thù cho hồ Đakđrinh theo khoản 8 của quy định.

Quy định hạ mực nước đón lũ và mốc thời gian 04 giờ

Quy trình vận hành nêu rõ yêu cầu thời gian phát lệnh điều tiết hồ chứa. Theo khoản 2 Điều 22, việc ban hành lệnh vận hành hồ hạ thấp mực nước đón lũ và xả lũ phải trước ít nhất 04 giờ tính đến thời điểm thực hiện lệnh, trừ các tình huống bất thường, khẩn cấp.

Thời hạn 04 giờ bảo đảm chủ hồ, chính quyền địa phương và người dân không bị động trước việc dâng cao đột ngột của mực nước sông. Việc đóng mở các cửa xả tuân theo quy trình vận hành hồ chứa được cấp có thẩm quyền ban hành theo khoản 2 Điều 22. Trong các tình huống bất thường, khẩn cấp, thời hạn 04 giờ được phép loại trừ để bảo đảm an toàn công trình hồ đập.

Hệ thống thông báo khẩn cấp và trách nhiệm điều hành

Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Quảng Ngãi chịu trách nhiệm quyết định vận hành các hồ, đập theo thẩm quyền trong trường hợp quy định tại điểm a khoản 3 Điều 7 theo khoản 1 Điều 22. Đồng thời, theo khoản 2 và khoản 3 Điều 22, cơ quan này tổ chức thường trực, theo dõi chặt chẽ mưa lũ, sử dụng hệ thống hoặc dịch vụ hỗ trợ ra quyết định và tham khảo các bản tin dự báo của Cục Khí tượng Thủy văn.

Khi lệnh vận hành được ban hành, chuỗi truyền tin khẩn cấp được kích hoạt ngay lập tức theo khoản 5 Điều 22:

  • Thông báo ngay tới Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã trên địa bàn có khả năng bị lũ, lụt do vận hành hồ;
  • Thông báo cho Cục Khí tượng Thủy văn, Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ;
  • Thông báo cho Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự của các Bộ: Xây dựng, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường;
  • Báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi và Trưởng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia;
  • Đối với hồ chứa thủy điện: thông báo ngay tới Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia.

Ngay sau đó, theo khoản 6 Điều 22, Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã khi nhận thông báo phải báo ngay cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã khu vực hạ du bị ảnh hưởng và chỉ đạo triển khai biện pháp ứng phó hạn chế thiệt hại.

Phân cấp trách nhiệm và đối chiếu thẩm quyền xử lý

Bảng phân công trách nhiệm điều hành và ứng phó sự cố theo quy định:

Cơ quan / Chức danhNhiệm vụ ra quyết định và thông báoTrách nhiệm giám sát và hiện trường
Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Quảng NgãiBan hành lệnh vận hành hồ trước ít nhất 04 giờ (khoản 2 Điều 22); phát thông báo ngay cho cấp xã, các bộ ngành và trung tâm khí tượng (khoản 5 Điều 22).Tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện lệnh vận hành hồ, chỉ đạo xử lý an toàn hạ du (khoản 4 Điều 22).
Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xãTiếp nhận thông báo lệnh vận hành từ cấp tỉnh; thông báo ngay đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã (khoản 6 Điều 22).Chỉ đạo triển khai ngay các biện pháp ứng phó phù hợp trên địa bàn (khoản 6 Điều 22).
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng NgãiChỉ đạo xử lý sự cố khẩn cấp công trình vượt thẩm quyền, báo cáo Thủ tướng Chính phủ và Trưởng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia (khoản 4).Chỉ đạo chủ hồ lắp camera, thiết bị quan trắc trực tuyến (khoản 7); bảo vệ không gian thoát lũ (khoản 11).
Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc giaTiếp nhận thông báo lệnh vận hành hồ thủy điện (khoản 5 Điều 22).Phối hợp điều chỉnh lưu lượng, thời gian xả của hồ Đakđrinh vào thứ Bảy, Chủ nhật, lễ tết (khoản 8).

Tình huống minh họa: Kích hoạt quy trình xả lũ tại lưu vực sông Trà Khúc

Giả định Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Quảng Ngãi nhận dữ liệu dự báo mưa lớn từ Cục Khí tượng Thủy văn và hệ thống hỗ trợ ra quyết định theo khoản 3 Điều 22. Trưởng Ban Chỉ huy quyết định xả lũ hạ thấp mực nước đón lũ vào lúc 14 giờ 00 phút ngày làm việc.

Trình tự triển khai diễn ra cụ thể:

  1. Trước 10 giờ 00 phút: Lệnh vận hành hồ phải được ban hành chính thức, bảo đảm thời hạn trước ít nhất 04 giờ theo khoản 2 Điều 22.
  2. Cùng thời điểm ban hành: Thông báo được gửi ngay tới Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các xã hạ du có khả năng ngập, gửi Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ, các Bộ ngành liên quan và báo cáo cấp trên theo khoản 5 Điều 22.
  3. Cấp cơ sở hành động: Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã báo ngay cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã để kích hoạt phương án bảo vệ dân cư theo khoản 6 Điều 22.
  4. Tại đập xả: Đúng 14 giờ 00 phút, hồ chứa thực hiện thao tác mở cửa xả dưới sự giám sát của hệ thống camera quan trắc trực tuyến truyền dữ liệu theo khoản 7.

Ai bị ảnh hưởng và các hành động bắt buộc

Các đối tượng trên lưu vực sông Trà Khúc chịu sự tác động trực tiếp và cần triển khai các phần việc cụ thể:

  • Chủ hồ chứa, đập thủy điện, thủy lợi: Chấp hành đúng thời điểm mở cửa xả ghi trong lệnh theo quy trình được phê duyệt; lắp đặt đầy đủ camera, thiết bị quan trắc giám sát tự động, trực tuyến việc xả nước và truyền dữ liệu theo khoản 7.
  • Ủy ban nhân dân và Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã: Thiết lập đường dây tiếp nhận thông tin khẩn cấp 24/24; phát thanh cảnh báo ngay cho người dân ven sông; triển khai lực lượng ứng trực hỗ trợ hạ du.
  • Người dân ven sông và hạ du hồ chứa: Theo dõi sát thông tin từ hệ thống truyền thanh cơ sở theo khoản 10; chủ động thu dọn vật dụng, bảo vệ vật nuôi, điều chỉnh kế hoạch gieo trồng và lấy nước theo kế hoạch điều tiết nguồn nước của địa phương quy định tại khoản 5 và khoản 6.
  • Doanh nghiệp khai thác, sử dụng nguồn nước: Thực hiện lấy nước phù hợp lịch vận hành xả của các hồ chứa theo khoản 5; riêng các bên liên quan hồ Đakđrinh phối hợp chặt chẽ việc xả nước vào ngày nghỉ, lễ, tết theo khoản 8.

Câu hỏi thường gặp

Trường hợp nào lệnh vận hành hồ không cần báo trước 04 giờ?

Theo khoản 2 Điều 22, mốc thời gian báo trước ít nhất 04 giờ được miễn trừ duy nhất trong các tình huống bất thường, khẩn cấp đe dọa an toàn đập hoặc an toàn lưu vực.

Lệnh vận hành hồ chứa thủy điện được gửi bổ sung cho cơ quan nào?

Ngoài các đơn vị phòng thủ dân sự và cơ quan khí tượng, theo khoản 5 Điều 22, lệnh vận hành hồ chứa thủy điện bắt buộc phải thông báo ngay tới Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia.

Việc giám sát hình ảnh xả nước tại hồ đập được thực hiện bằng cách nào?

Theo khoản 7, các chủ hồ, đập có trách nhiệm lắp đặt camera và thiết bị quan trắc tự động, trực tuyến để truyền dữ liệu giám sát vận hành xả nước về các cơ quan, đơn vị theo quy định.

Khuyến nghị thực thi và rà soát pháp lý

Quy trình vận hành liên hồ chứa ban hành theo Quyết định 2137/QĐ-TTg siết chặt kỷ luật phát lệnh điều tiết nước, bảo vệ tối đa tính mạng và tài sản vùng hạ du sông Trà Khúc. Các cấp quản lý, chủ hồ đập và người dân cần chủ động đối chiếu văn bản gốc, kiểm tra hiệu lực văn bản tại thời điểm áp dụng, rà soát hệ thống quan trắc truyền tin và tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên sâu từ các cơ quan có thẩm quyền khi thực hiện các phương án vận hành công trình.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm