Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Người mua nhà tại Hà Nội không phải chịu chi phí khắc phục vi phạm của chủ đầu tư

Theo Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố Hà Nội, người mua nhà không có lỗi được bảo vệ quyền lợi, không phải gánh chi phí khắc phục vi phạm và chỉ bàn giao căn hộ trong 90 ngày sau khi nhận đủ bồi thường.

Mục lục nội dungThu gọn

Vấn đề bảo vệ quyền lợi tài sản của người dân tại các dự án bất động sản có sai phạm luôn là mối quan tâm hàng đầu của người dân Thủ đô. Ban hành ngày 04/11/2026, Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã xác lập cơ chế bảo vệ thực chất cho các chủ sở hữu hợp pháp. Nguyên tắc xuyên suốt được khẳng định là người mua nhà không có lỗi tuyệt đối không phải gánh chịu chi phí khắc phục vi phạm do chủ đầu tư gây ra.

Nguyên tắc bảo vệ người mua nhà ngay tình trước các sai phạm

Tại khoản 5 Điều 3, quy định nêu rõ người mua, người nhận chuyển nhượng hợp pháp căn hộ, nhà ở không có lỗi trong hành vi vi phạm không phải chịu chi phí, thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục hậu quả vi phạm của Chủ đầu tư. Đây là điểm tựa pháp lý vững chắc, giúp cư dân tách bạch hoàn toàn trách nhiệm cá nhân khỏi các sai phạm trật tự xây dựng hoặc đất đai của bên bán.

Cũng theo khoản 5 Điều 3, nghĩa vụ bồi thường, hỗ trợ đối với người bị di dời được ưu tiên thực hiện trước nghĩa vụ nộp số lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ tài chính về đất đai của Chủ đầu tư. Thứ tự ưu tiên thanh toán này đảm bảo nguồn tài chính của doanh nghiệp trước hết phải được dùng để bù đắp quyền lợi người dân, thay vì ưu tiên truy thu ngân sách.

Bên cạnh đó, theo khoản 1 Điều 3, việc xử lý bảo đảm nguyên tắc khách quan, công khai, minh bạch; bảo đảm quyền sở hữu tài sản, quyền tự do kinh doanh và quyền tự do hợp đồng, không làm tăng trách nhiệm bất hợp lý cho người dân. Theo khoản 4 Điều 3, Chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí phát sinh và ngân sách nhà nước không chi trả thay.

Chính sách bồi thường và hỗ trợ khi cư dân thuộc diện phải di dời

Đối với các công trình buộc phải giải tỏa, xử lý phá dỡ hoặc chuyển đổi công năng, quyền lợi về chỗ ở và kinh doanh của cư dân được quy định cụ thể tại khoản 1 Điều 10. Người dân không bị ép buộc rời đi ngay mà có thời gian chuẩn bị và được bảo đảm về tài chính.

Theo điểm a khoản 1 Điều 10, người mua căn hộ, nhà ở thuộc đối tượng phải di dời bàn giao căn hộ, nhà ở cho Chủ đầu tư trong thời gian 90 ngày kể từ ngày nhận đủ tiền bồi thường. Căn cứ này ấn định mốc thời gian rõ ràng: chỉ khi nhận đủ 100% tiền bồi thường thì thời hạn 90 ngày mới bắt đầu tính.

Về định giá tài sản, điểm a khoản 1 Điều 10 xác định giá tiền bồi thường căn hộ, nhà ở do Hội đồng thẩm định giá xác định theo giá thị trường hoặc được quy định tại quyết định, bản án của các cơ quan có thẩm quyền. Theo điểm c khoản 1 Điều 10, Ủy ban nhân dân Thành phố thành lập Hội đồng thẩm định giá và quy định chi tiết việc thực hiện.

Về phương án an cư, theo điểm b khoản 1 Điều 10, người thuộc diện di dời được tạm cư tại chỗ cho đến thời điểm cơ quan có thẩm quyền có thông báo thực hiện phương án di dời, phá dỡ, chuyển đổi công năng của công trình. Đồng thời, họ được ưu tiên mua nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở do Chủ đầu tư thực hiện với phương thức thanh toán do hai bên thỏa thuận. Người đủ điều kiện theo Luật Nhà ở còn được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm tại các dự án của Chủ đầu tư.

Chính sách hỗ trợ cho hộ kinh doanh tại khối đế tòa nhà

Khu vực dịch vụ thương mại khối đế chịu ảnh hưởng trực tiếp nếu công năng bị điều chỉnh. Điểm b khoản 1 Điều 10 quy định chính sách hỗ trợ tài chính cho nhóm đối tượng kinh doanh tại đây nhằm giảm bớt khó khăn trong thời gian chuyển đổi.

Theo điểm b khoản 1 Điều 10, hộ gia đình hoặc cá nhân có thu nhập duy nhất từ hoạt động kinh doanh tại phần diện tích khối đế bị chuyển đổi công năng được hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh với mức tương đương 06 tháng lương tối thiểu vùng tính từ ngày hộ gia đình, cá nhân đó bàn giao căn hộ, nhà ở cho Chủ đầu tư.

Khoản kinh phí hỗ trợ này được chi trả một lần trực tiếp cho hộ gia đình, cá nhân hoạt động kinh doanh và nguồn tiền chi trả do Chủ đầu tư thực hiện theo điểm b khoản 1 Điều 10.

Quyền lợi của cư dân thuộc trường hợp không phải di dời

Trường hợp sai phạm có thể khắc phục kỹ thuật tại chỗ mà công trình không thuộc diện phải phá dỡ di dời, cư dân được bảo đảm quyền sở hữu pháp lý ổn định. Khoản 2 Điều 10 quy định chi tiết 3 nhóm quyền lợi chính cho người mua nhà.

Thứ nhất, theo điểm a khoản 2 Điều 10, người mua căn hộ, nhà ở không phải nộp các chi phí phát sinh từ việc khắc phục hậu quả của Chủ đầu tư. Toàn bộ gánh nặng tài chính thuộc về đơn vị phát triển dự án vi phạm.

Thứ hai, theo điểm b khoản 2 Điều 10, người mua căn hộ, nhà ở được tiếp tục thực hiện quyền và nghĩa vụ theo Hợp đồng, thỏa thuận khác với Chủ đầu tư.

Thứ ba, về việc cấp sổ đỏ, theo điểm c khoản 2 Điều 10, người mua căn hộ, nhà ở được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật và Chủ đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định.

Đối tượng áp dụng Nghĩa vụ tài chính Quyền lợi về chỗ ở, mặt bằng Thời hạn / Mức hỗ trợ
Người mua nhà thuộc diện phải di dời (khoản 1 Điều 10) Không phải chịu chi phí khắc phục (khoản 5 Điều 3) Bồi thường theo giá thị trường; tạm cư tại chỗ; ưu tiên mua nhà ở của CĐT hoặc nhà ở xã hội không qua bốc thăm (điểm a, b khoản 1 Điều 10) Bàn giao nhà trong 90 ngày kể từ ngày nhận đủ tiền bồi thường (điểm a khoản 1 Điều 10)
Hộ kinh doanh khối đế bị chuyển đổi công năng (điểm b khoản 1 Điều 10) Không phải chịu chi phí khắc phục vi phạm Bàn giao mặt bằng cho Chủ đầu tư Hỗ trợ 1 lần tương đương 06 tháng lương tối thiểu vùng nếu có thu nhập duy nhất tại đây (điểm b khoản 1 Điều 10)
Người mua nhà không thuộc diện di dời (khoản 2 Điều 10) Chỉ thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định pháp luật (điểm c khoản 2 Điều 10) Tiếp tục thực hiện quyền theo hợp đồng; được cấp giấy chứng nhận (điểm b, c khoản 2 Điều 10) Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính và CĐT hoàn tất nghĩa vụ đất đai (điểm c khoản 2 Điều 10)

Trách nhiệm và quy trình xử lý của chủ đầu tư

Để hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận cho người dân, doanh nghiệp vi phạm phải thực hiện quy trình khắc phục nghiêm ngặt. Theo khoản 4 Điều 3, Chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, các biện pháp khắc phục hậu quả và chịu toàn bộ chi phí phát sinh do hành vi vi phạm.

Theo khoản 3 Điều 10, sau khi hoàn thành các biện pháp khắc phục hậu quả và nộp đầy đủ số lợi bất hợp pháp về xây dựng, nghĩa vụ tài chính về đất đai, Chủ đầu tư lập hồ sơ hiện trạng công trình trình Ủy ban nhân dân cấp xã kiểm tra, xác nhận hiện trạng thực tế. Đây là căn cứ bắt buộc để tiến hành các bước tiếp theo:

  • Cập nhật kết quả thực hiện khắc phục hậu quả trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch đô thị và nông thôn liên quan theo điểm a khoản 3 Điều 10.
  • Báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường trình Ủy ban nhân dân Thành phố quyết định giao đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo điểm b khoản 3 Điều 10.
  • Gửi hồ sơ đến Sở Nông nghiệp và Môi trường để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo điểm c khoản 3 Điều 10.

Tình huống minh họa về bồi thường và bàn giao nhà

Xét trường hợp một gia đình mua căn hộ hợp pháp tại dự án bị xử lý vi phạm trật tự xây dựng và công trình nằm trong diện phải di dời:

Căn cứ theo điểm a khoản 1 Điều 10, giá trị bồi thường căn hộ sẽ do Hội đồng thẩm định giá xác định theo giá thị trường hoặc theo quyết định, bản án của cơ quan có thẩm quyền. Gia đình không phải chịu bất kỳ khoản khấu trừ nào liên quan đến phí khắc phục sai phạm theo khoản 5 Điều 3.

Gia đình được tạm cư tại chỗ cho đến khi cơ quan có thẩm quyền ra thông báo thực hiện phương án di dời, phá dỡ theo điểm b khoản 1 Điều 10. Khi nhận đủ 100% tiền bồi thường, gia đình có thời gian chuẩn bị 90 ngày trước khi bàn giao nhà cho Chủ đầu tư theo điểm a khoản 1 Điều 10. Nếu hộ gia đình có thu nhập duy nhất từ kinh doanh tại khối đế bị chuyển đổi, họ nhận thêm khoản hỗ trợ một lần bằng 06 tháng lương tối thiểu vùng từ Chủ đầu tư theo điểm b khoản 1 Điều 10.

Nhóm đối tượng bị ảnh hưởng và hành động cần thực hiện

Các bên liên quan cần nắm rõ quyền và trách nhiệm pháp lý theo các nhóm cụ thể sau:

  • Cư dân thuộc diện di dời: Theo dõi thông báo phương án di dời của cơ quan có thẩm quyền; đối chiếu kết quả định giá thị trường của Hội đồng thẩm định giá theo điểm a, điểm c khoản 1 Điều 10; nhận đủ tiền bồi thường trước khi thực hiện bàn giao nhà trong thời hạn 90 ngày.
  • Hộ kinh doanh tại khối đế: Rà soát điều kiện thu nhập duy nhất để yêu cầu chi trả gói hỗ trợ 06 tháng lương tối thiểu vùng từ Chủ đầu tư theo điểm b khoản 1 Điều 10.
  • Cư dân không thuộc diện di dời: Hoàn thành nghĩa vụ tài chính cá nhân theo hợp đồng mua bán và quy định pháp luật để đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận theo điểm c khoản 2 Điều 10.
  • Chủ đầu tư vi phạm: Khắc phục sai phạm, nộp số lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ đất đai, trình UBND cấp xã xác nhận hiện trạng để Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện thủ tục cấp giấy tờ pháp lý theo khoản 3 Điều 10.

Câu hỏi thường gặp của cư dân

Người mua nhà có bị trừ tiền bồi thường để bù vào chi phí sửa chữa sai phạm không?

Không. Căn cứ khoản 5 Điều 3, người mua hợp pháp không có lỗi không phải chịu chi phí, thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục hậu quả của Chủ đầu tư. Nghĩa vụ bồi thường cho cư dân được ưu tiên chi trả trước cả nghĩa vụ nộp phạt và nghĩa vụ tài chính về đất đai của Chủ đầu tư.

Thời hạn bàn giao nhà 90 ngày được tính từ thời điểm nào?

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 10, thời hạn 90 ngày chỉ bắt đầu tính từ ngày người mua căn hộ nhận đủ tiền bồi thường, không tính từ ngày có quyết định xử lý hay ngày nhận một phần tiền.

Người di dời có được quyền mua nhà ở xã hội không?

Có. Theo điểm b khoản 1 Điều 10, người đủ điều kiện mua Nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm tại các dự án do Chủ đầu tư thực hiện.

Cơ quan nào tiếp nhận hồ sơ cấp giấy chứng nhận sau khi khắc phục vi phạm?

Theo điểm c khoản 3 Điều 10, sau khi UBND cấp xã kiểm tra, xác nhận hiện trạng thực tế, hồ sơ được gửi đến Sở Nông nghiệp và Môi trường để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Trách nhiệm pháp lý và hành động tiếp theo

Các quy định tại Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND đã xác lập ranh giới pháp lý minh bạch nhằm bảo vệ tài sản hợp pháp của công dân trước vi phạm của doanh nghiệp kinh doanh bất động sản. Người dân tại các dự án trên địa bàn Hà Nội cần chủ động kiểm tra tình trạng pháp lý công trình, theo dõi thông báo của cơ quan nhà nước, đối chiếu văn bản và liên hệ cơ quan thẩm quyền hoặc tư vấn pháp lý khi cần bảo đảm quyền lợi.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm
Chi phí khắc phục vi phạm: Quyền người mua nhà Hà Nội | Góc Luật