Đến nội dung chính
Góc LuậtThông tin có nguồn · Biên tập có trách nhiệm
Tra cứu văn bản Văn bản đã lưu (0) Thông báoĐăng nhậpĐăng ký

Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương không được dùng tiền mặt để chi

Theo Thông tư 150/2026/TT-BTC, toàn bộ tiền mặt tiếp nhận vào Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương phải nộp vào tài khoản theo quy định và không được sử dụng trực tiếp để thực hiện các khoản chi, bảo đảm mọi giao dịch thu chi được kiểm soát minh bạch qua Kho bạc Nhà nước.

Mục lục nội dungThu gọn

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 150/2026/TT-BTC điều chỉnh quy trình tiếp nhận, quản lý và sử dụng tài chính đối với nguồn kinh phí phòng chống vi phạm pháp luật. Quy định mới xác lập nguyên tắc quản trị dòng tiền khắt khe, trong đó xác định rõ cơ quan quản lý không được dùng tiền mặt để chi trực tiếp từ các nguồn ủng hộ, đóng góp tiếp nhận được. Mọi nghiệp vụ phát sinh buộc phải kiểm soát tập trung qua tài khoản mở tại Kho bạc Nhà nước, nhằm minh bạch hóa nguồn lực tài chính nhà nước ngoài ngân sách.

Kỷ luật thanh toán không tiền mặt và nghĩa vụ nộp tiền vào Kho bạc Nhà nước

Theo khoản 3 Điều 3, toàn bộ các khoản thu, chi của Quỹ phải được thực hiện qua tài khoản mở tại Kho bạc Nhà nước. Đây là nguyên tắc cốt lõi loại bỏ thói quen chi tiêu trực tiếp tại chỗ, gắn trách nhiệm kiểm soát chi với hệ thống kho bạc. Mọi dòng tiền đi vào hoặc rút ra khỏi quỹ đều phải để lại dấu vết kiểm toán thông qua chứng từ thanh toán điện tử hoặc lệnh chi chuyển giao cho cơ quan kho bạc phê duyệt.

Tại điểm b khoản 6 Điều 5, quy định nêu rõ biện pháp xử lý khi tiếp nhận tiền mặt: "Số tiền mặt tiếp nhận phải được nộp đầy đủ, kịp thời vào tài khoản của Quỹ theo quy định; không được sử dụng trực tiếp số tiền mặt tiếp nhận để thực hiện các khoản chi của Quỹ." Quy định này ngăn chặn rủi ro thâm hụt tiền quỹ, loại trừ việc dùng tiền tiếp nhận của đơn vị sau để bù đắp các khoản chi trước mắt của đơn vị trước khi có lệnh chi chính thức.

Cũng theo điểm b khoản 6 Điều 5, cơ quan được giao quản lý khi thu tiền mặt phải lập chứng từ thu theo quy định của pháp luật về kế toán. Chứng từ thu tiền mặt kết hợp cùng chứng từ nộp tiền vào tài khoản tại Kho bạc Nhà nước là căn cứ pháp lý duy nhất để kế toán ghi nhận, theo dõi và hạch toán khoản thu. Mọi hành vi tự ý giữ lại tiền mặt tại quỹ cơ quan để thanh toán chế độ hoặc mua sắm công vụ đều là vi phạm thủ tục kế toán.

Phương thức tiếp nhận các nguồn tài trợ và quy trình xử lý ngoại tệ

Theo điểm b khoản 6 Điều 5, nguồn tiền đóng góp từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân được phân chia theo ba hình thức tiếp nhận chính gồm: chuyển khoản bằng Đồng Việt Nam, nộp tiền mặt và tiếp nhận bằng ngoại tệ. Mỗi hình thức đều gắn liền với yêu cầu quản lý hồ sơ chặt chẽ để phục vụ công tác thanh tra, quyết toán.

Đối với khoản tiếp nhận bằng chuyển khoản, điểm b khoản 6 Điều 5 yêu cầu nội dung chuyển tiền phải thể hiện rõ tên tổ chức, cá nhân nộp tiền kèm nội dung tài trợ, viện trợ, ủng hộ hoặc đóng góp tự nguyện. Trong trường hợp khoản đóng góp có mục đích, địa chỉ thụ hưởng riêng biệt, chứng từ chuyển tiền phải thể hiện chính xác địa chỉ và mục đích đó để làm căn cứ theo dõi độc lập.

Đối với ngoại tệ, theo điểm b khoản 6 Điều 5, kinh phí phải được tiếp nhận qua tài khoản ngoại tệ hoặc phương thức phù hợp quy định pháp luật về quản lý ngoại hối. Quy trình kế toán ghi sổ đối với nguồn ngoại tệ yêu cầu quy đổi ra Đồng Việt Nam theo pháp luật về kế toán. Hoạt động bán, chuyển đổi ngoại tệ sang nội tệ phải tuân thủ chặt chẽ pháp luật quản lý ngoại hối, toàn bộ số tiền sau chuyển đổi được hạch toán đầy đủ vào quỹ.

Hình thức tiếp nhận Yêu cầu chứng từ pháp lý Quy trình xử lý dòng tiền
Tiền chuyển khoản (VNĐ) Chứng từ Kho bạc Nhà nước hoặc chứng từ ngân hàng ghi rõ tên tổ chức, cá nhân và nội dung ủng hộ theo điểm b khoản 6 Điều 5. Ghi nhận trực tiếp vào tài khoản mở tại Kho bạc Nhà nước; hạch toán riêng nếu có mục đích cụ thể.
Tiền mặt (VNĐ) Chứng từ thu tiền theo pháp luật kế toán và giấy nộp tiền vào tài khoản theo điểm b khoản 6 Điều 5. Nộp đầy đủ, kịp thời vào tài khoản; tuyệt đối không dùng tiền mặt này để thực hiện bất kỳ khoản chi nào.
Ngoại tệ Chứng từ tiếp nhận tài khoản ngoại tệ, hồ sơ quy đổi và bán ngoại tệ theo điểm b khoản 6 Điều 5. Quy đổi ra Đồng Việt Nam ghi sổ kế toán; tiền thu được sau chuyển đổi theo dõi, hạch toán vào tài khoản quỹ.

Quản lý tiền gửi có kỳ hạn và tiền lãi phát sinh

Theo khoản 1 Điều 3, quỹ tài chính này hoạt động theo nguyên tắc tài chính nhà nước ngoài ngân sách, tự chủ về tài chính và tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trước pháp luật. Công tác lập dự toán, thanh toán, kế toán, quyết toán và kiểm toán tuân thủ quy định pháp luật về ngân sách nhà nước, kế toán và kiểm toán theo khoản 2 Điều 3.

Liên quan đến tiền gửi ngân hàng, khoản 3 Điều 3 quy định: "Trường hợp phát sinh tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại thì toàn bộ tiền lãi phát sinh phải được hạch toán đầy đủ vào nguồn thu của Quỹ, không được sử dụng cho mục đích khác ngoài nhiệm vụ của Quỹ." Quy định này ngăn ngừa việc phân tán nguồn tiền lãi vào các quỹ phụ nội bộ hoặc chia thưởng cho cán bộ quản lý trái quy định.

Bên cạnh đó, điểm b khoản 2 Điều 5 chỉ rõ nguồn kinh phí chưa sử dụng được quản lý trực tiếp trên tài khoản của quỹ, tiền lãi phát sinh (nếu có) phải hạch toán vào nguồn thu. Kết thúc chu kỳ ngân sách, số dư kinh phí cuối năm chưa sử dụng hết được chuyển sang năm sau để tiếp tục quản lý, sử dụng theo khoản 4 Điều 5, không bị hủy dự toán như ngân sách cấp thông thường.

Quy trình tiếp nhận hiện vật và xử lý dòng tiền có điều kiện

Bên cạnh tiền mặt và tiền gửi, quỹ tiếp nhận viện trợ bằng hiện vật, hàng hóa hoặc các hình thức phi tài chính khác. Theo điểm c khoản 6 Điều 5, việc tiếp nhận hiện vật phải lập biên bản ghi rõ bên giao, bên nhận, tên, chủng loại, số lượng, chất lượng, hiện trạng, giá trị, mục đích đóng góp và các hồ sơ kèm theo. Giá trị hiện vật được xác định theo quy định tại Điều 7 và công tác bảo quản, bàn giao thực hiện theo Điều 6.

Theo khoản 1 Điều 5, việc phân bổ hiện vật căn cứ vào mục đích tài trợ, điều kiện của bên tài trợ (nếu có), nhu cầu thực tế và nội dung chi theo Quyết định số 07/2026/QĐ-TTg. Cơ quan quản lý quỹ phải mở sổ theo dõi, thống kê chi tiết cả về hiện vật lẫn giá trị theo khoản 5 Điều 5 và điểm c khoản 6 Điều 5 để bảo đảm tính minh bạch.

Đối với các khoản đóng góp có mục đích, địa chỉ sử dụng cụ thể, cơ quan quản lý quỹ phải theo dõi riêng theo điểm d khoản 6 Điều 5. Điểm a khoản 6 Điều 5 nhấn mạnh việc tiếp nhận không được kèm theo điều kiện làm ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nhà nước, ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc trái quy định của pháp luật. Trường hợp mục đích không phù hợp nội dung chi, cơ quan quản lý phải từ chối hoặc đàm phán điều chỉnh trước khi nhận.

Cơ chế xác minh và hoàn trả tiền chuyển nhầm, chuyển thừa

Điểm b khoản 6 Điều 5 quy định chi tiết biện pháp giải quyết đối với các khoản tiền chuyển nhầm, chuyển thừa hoặc không đủ điều kiện tiếp nhận. Cơ quan quản lý không được tùy tiện xử lý mà phải thực hiện đối chiếu, xác minh thông tin với bên nộp tiền và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán liên quan.

Việc hoàn trả tiền được căn cứ trên đề nghị của bên chuyển tiền, kết quả xác minh đối chiếu và chứng từ chứng minh tiền đã vào tài khoản quỹ. Tiền hoàn trả bắt buộc chuyển về đúng tài khoản đã chuyển ban đầu; nếu chuyển tài khoản khác, bên nhận tiền hoàn trả phải cung cấp tài liệu chứng minh tài khoản thụ hưởng thuộc sở hữu của mình và chịu trách nhiệm pháp lý.

Toàn bộ thủ tục hoàn trả phải có đầy đủ hồ sơ, chứng từ thanh toán và được phản ánh, điều chỉnh chính xác trên sổ kế toán của quỹ theo quy định tại điểm b khoản 6 Điều 5. Việc này bảo đảm số liệu tổng thu cuối kỳ không bị sai lệch do các khoản ghi nhận nhầm lẫn.

Hệ quả pháp lý khi dùng tiền mặt để chi sai quy định

Việc thực hiện các khoản chi vượt ra ngoài kênh Kho bạc Nhà nước hoặc giữ tiền mặt tại cơ quan để chi trả vi phạm trực tiếp nguyên tắc kiểm soát thu chi quy định tại khoản 3 Điều 3 và điểm b khoản 6 Điều 5. Các khoản chi bằng tiền mặt tự phát sẽ không được kho bạc xác nhận kiểm soát chi theo Nghị định số 347/2025/NĐ-CP theo khoản 3 Điều 5, dẫn tới nguy cơ không được quyết toán kinh phí.

Cơ quan quản lý quỹ và cán bộ kế toán trực tiếp chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp của nghiệp vụ tài chính theo khoản 1 và khoản 2 Điều 3. Trong trường hợp tự ý sử dụng tiền lãi gửi có kỳ hạn sai mục đích nhiệm vụ của quỹ theo khoản 3 Điều 3, đơn vị sẽ bị xử lý theo các quy định về ngân sách nhà nước, kế toán và kiểm toán.

Đối tượng áp dụng và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Theo Điều 2, phạm vi điều chỉnh bao gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam; cùng các tổ chức, cá nhân nước ngoài tham gia hoặc hỗ trợ trực tiếp công tác phòng, chống tội phạm, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán. Các đơn vị liên quan cần tổ chức thực hiện các nhiệm vụ sau:

  • Cơ quan được giao quản lý Quỹ: Rà soát quy trình thu chi, chấm dứt việc giữ tiền mặt; thực hiện mở sổ theo dõi đầy đủ danh sách nhà tài trợ theo khoản 5 Điều 5; phối hợp Kho bạc Nhà nước hạch toán đúng nguồn lãi tiền gửi theo khoản 3 Điều 3.
  • Kho bạc Nhà nước: Kiểm soát hồ sơ thanh toán, tạm ứng của quỹ theo đúng Nghị định số 347/2025/NĐ-CP theo khoản 3 Điều 5; xác nhận chứng từ thu nộp tiền mặt vào tài khoản theo điểm b khoản 6 Điều 5.
  • Đơn vị thụ hưởng và kế toán: Hoàn thiện hồ sơ chứng từ thanh toán chuyển khoản, tiếp nhận hiện vật có biên bản bàn giao theo Điều 6 và thẩm định giá theo Điều 7; không nhận tiền mặt từ quỹ để chi trả công tác.

Tình huống minh họa nghiệp vụ thu chi đúng quy định

Giả định cơ quan quản lý tiếp nhận một khoản đóng góp tự nguyện bằng tiền mặt phục vụ hỗ trợ nạn nhân bị mua bán theo Điều 2 và khoản 6 Điều 5. Trình tự nghiệp vụ bắt buộc được triển khai như sau:

  1. Tiếp nhận và lập chứng từ: Bộ phận tiếp nhận thu tiền mặt và lập chứng từ thu theo pháp luật kế toán theo điểm b khoản 6 Điều 5. Tuyệt đối không trích tiền này để chi hỗ trợ trực tiếp cho nạn nhân ngay tại bàn tiếp nhận.
  2. Nộp tiền vào tài khoản: Đơn vị thực hiện nộp toàn bộ số tiền mặt vào tài khoản quỹ mở tại Kho bạc Nhà nước theo điểm b khoản 6 Điều 5 và khoản 3 Điều 3.
  3. Thực hiện chi hỗ trợ: Khi phát sinh nhu cầu chi, đơn vị lập hồ sơ đề nghị thanh toán gửi Kho bạc Nhà nước kiểm soát theo quy định tại Nghị định số 347/2025/NĐ-CP theo khoản 3 Điều 5 và định mức chi theo Điều 5 Quyết định số 07/2026/QĐ-TTg theo khoản 3 Điều 3. Kho bạc Nhà nước thực hiện chi trả qua tài khoản cho đối tượng thụ hưởng.

Câu hỏi thường gặp về quản lý tài chính nghiệp vụ Quỹ

Quỹ có được tự ý mở tài khoản tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại không?

Theo khoản 3 Điều 3, quỹ có thể phát sinh tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại, nhưng toàn bộ tiền lãi phát sinh phải được hạch toán đầy đủ vào nguồn thu của quỹ và không được sử dụng cho bất kỳ mục đích nào khác ngoài nhiệm vụ của quỹ.

Số dư kinh phí chưa dùng hết vào ngày 31/12 có bị thu hồi không?

Theo khoản 4 Điều 5, số dư kinh phí cuối năm chưa sử dụng hết được chuyển sang năm sau để tiếp tục quản lý, sử dụng, không bị thu hồi về ngân sách nhà nước.

Khoản tài trợ kèm điều kiện riêng được tiếp nhận trong trường hợp nào?

Theo điểm a và điểm d khoản 6 Điều 5, chỉ tiếp nhận khoản tài trợ có điều kiện nếu điều kiện đó không làm ảnh hưởng đến chức năng, nhiệm vụ cơ quan nhà nước, quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội và phù hợp với nội dung chi của quỹ theo Quyết định số 07/2026/QĐ-TTg.

Đảm bảo tuân thủ kỷ luật quản lý tài chính quỹ

Quy định cấm chi tiêu tiền mặt trực tiếp và kiểm soát tập trung qua Kho bạc Nhà nước đòi hỏi các cơ quan quản lý quỹ và kế toán đơn vị thụ hưởng phải nhanh chóng chuẩn hóa quy trình. Việc chấp hành đúng nguyên tắc hạch toán, đối chiếu chứng từ và kiểm soát chi qua kho bạc sẽ bảo vệ cán bộ thực hiện khỏi rủi ro thanh tra, kiểm toán. Các đơn vị liên quan cần chủ động rà soát, đối chiếu quy định tại văn bản gốc để xây dựng quy chế phối hợp nội bộ phù hợp, bảo đảm nguồn kinh phí được sử dụng minh bạch và đúng mục đích.

Nguồn để đối chiếu

Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.

Mở nguồn chính thức

Bài viết liên quan

Xem thêm